KÜNYE
- Toplantı No: 2022/028
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 18.05.2022
- Karar No: 2022/UY.I-610
- Başvuru Sahibi: Vestan İnşaat Tic. ve San. A.Ş. - Yek Madencilik Hafriyat İnş. Petrol Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Mardin Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/154892
- İhale Adı: Mardin İli Kızıltepe ve Artuklu İlçelerinde Muhtelif Mahallelerde 1 Kat ve 2 Kat Sathi Kaplama (Her Şey Dahil) Yapım İşi
Özet
Başvuru sahibinin yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin şikayetlerinin idareye süresinde yapılmaması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, fiyat dışı unsur puanlamasında bazı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetinin yanlış hesaplandığını ve bu nedenle kendilerine eksik puan verildiğini iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale tarihinde yaklaşık maliyetin ihaleye katılan tüm isteklilere açıklandığı, dolayısıyla isteklilerin yaklaşık maliyetin farkına varmış olması gerektiği; başvuru sahibinin ise yaklaşık maliyete ilişkin şikayetlerini ihale tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapması gerekirken bu süre geçtikten sonra şikayette bulunduğu; ayrıca fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin iddiaların ise ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerekirken süresinde yapılmadığı tespit edilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin şikayetlerini süresinde yapmadığını belirterek şikayetleri reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalelerde yaklaşık maliyete ilişkin itirazların idareye yapılma süresi nasıl belirlenir?
Cevap: Yaklaşık maliyet, ihale tarihinde genellikle tüm isteklilere duyurulur ve bu tarihten itibaren istekliler, yaklaşık maliyete ilişkin itirazlarını 10 gün içinde idareye bildirmekle yükümlüdür. Bu süre aşılırsa, yapılan itirazlar genel uygulamada süreden reddedilir. Ancak yaklaşık maliyetin ilan edilip edilmediği ve bilginin varsa nasıl paylaşıldığı belgelerle netleştirilmelidir.
Soru: Fiyat dışı unsurların puanlamasına yönelik şikayetler hangi zamana kadar yapılmalıdır ve bu sürenin uygulamadaki önemi nedir?
Cevap: Fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin şikayetler, ihale veya son başvuru tarihinden en az üç iş günü önce idareye iletilmelidir. Bu süre, puanlama aşamasındaki şeffaflığın ve ilgili itirazların zamanında değerlendirilmesi açısından kritik olup, geç yapılması halinde şikayetlerin dikkate alınmaması olağan uygulamadır.
Soru: İtiraz süreçlerinde sürelerin kaçırılması başvuru sahibine ne tür sonuçlar doğurabilir?
Cevap: İtiraz sürelerinin kaçırılması genellikle şikayetin inceleme dışı bırakılmasına ve başvurunun süre yönünden reddine yol açar. Bu durum, hem yaklaşık maliyet hem de fiyat dışı unsur puanlaması ile ilgili şikayetler için geçerlidir; sürenin geçirilmesi halinde idari merciler veya inceleme kurulları bu şikayetleri değerlendirme imkanına sahip olmaz.
Soru: Yaklaşık maliyet açıklandıktan sonra istekli veya teklif sahiplerinin bu tutara ilişkin itiraz hakkı nasıl işlemektedir?
Cevap: Yaklaşık maliyet ihale tarihinde açıklandığında, isteklilerin bu fiyatın gerçekliğine veya hesaplanış biçimine ilişkin itirazlarını ihale tarihinden itibaren belirlenen sürede (genellikle 10 gün) yapmak zorunda oldukları kabul edilir. Bu bilginin kendilerine bildirilmiş sayılması nedeniyle, bu süre geçtikten sonra yapılan itirazlar kapsam dışı bırakılabilir.
Soru: İhale sürecinde fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin iddialarda süreye uyulmaması durumunda Kurulların genel yaklaşımı nedir?
Cevap: Kurumların genel uygulamalarında, fiyat dışı unsur puanlamasına dair itirazların belirlenen son başvuru tarihinden en az üç iş günü öncesine kadar yapılmaması halinde, bu iddialar süresinden reddedilmekte ve değerlendirme dışı bırakılmaktadır; bu yaklaşım, şikayetlerin zamanında yapılması ve ihale sürecinin etkin işlemesi için önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi yaklaşık maliyet hesaplamasındaki iddialarını hangi süre içerisinde idareye bildirmekle yükümlüdür?
Cevap: Başvuru sahibi yaklaşık maliyete ilişkin iddialarını ihale tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye bildirmek zorundadır.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin şikayetler ne zamana kadar yapılmalıdır?
Cevap: Fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin şikayetler, ihale veya son başvuru tarihinden en az üç iş günü önce idareye iletilmelidir.
Soru: Başvuru sahibinin iddialarını süresinde yapmaması ne tür bir sonuç doğurmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarını süresinde yapmaması nedeniyle inceleme yapılmamış ve başvuru kesin olarak süre yönünden reddedilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetin ihale tarihinde tüm isteklilere açıklanması başvuru sahibine nasıl bir yükümlülük getirmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin ihale tarihinde ilan edilmesi başvuru sahibinin bu bilgiden haberdar olduğunu varsayarak, belirtilen süreler içinde idareye şikayet etme yükümlülüğünü doğurmuştur.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan bir isteklinin, teklif değerlendirme sürecindeki yaklaşık maliyet hesaplamaları ve fiyat dışı unsur puanlamasıyla ilgili iddialarını, mevzuatta öngörülen sürelere riayet etmeksizin ileri sürmesi üzerine yapılan inceleme, şikâyet süresine uyulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Şikâyet, ihaledeki bazı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetinin hatalı hesaplandığı ve bunun puanlama sürecine olumsuz yansıdığı iddiası üzerine yapılmıştır. Ancak bu iddiaların, mevzuatta açıkça belirlenen süreler dışında gündeme getirilmiş olması, uyuşmazlığın esasına geçilmeden yalnızca şekli koşullar yönünden değerlendirilmesine neden olmuştur.
Başvuru sahibi, puanlama sürecindeki eksiklikleri, özellikle bazı iş kalemlerine verilen teknik puanlarla ilişkilendirerek yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığını dile getirmiştir. Ancak ihale tarihinde yaklaşık maliyetin tüm isteklilere açıklanmış olması, bu bilgiye ulaşabilen başvuru sahibi açısından harekete geçmesi gereken sürenin o gün başladığı anlamına gelmiştir. Benzer şekilde, fiyat dışı unsur puanlamasına yönelik itirazların da son başvuru tarihinden en az üç iş günü öncesine kadar yapılması gerekirken, başvuru sahibinin bu sürelere uymadığı görülmüştür. Dolayısıyla, iddia edilen maddi hataların olup olmadığından bağımsız olarak şikayet, süresinde yapılmadığı gerekçesiyle biçimsel sebeplerle reddedilmiştir.
İtirazın özü, puanlamada etkili olan bazı hesaplama kalemlerinin yanlışlığına dayanmakla birlikte, bu tür teknik unsurların değerlendirmeye konu edilip edilemeyeceği, süresinde başvuru yapılıp yapılmadığına bağlı olarak şekillenmiştir. Bu bağlamda esaslı unsur kavramı, somut olayda iddiaların içeriğinden ziyade şekli usullerin belirleyiciliği üzerinden değerlendirilmiştir. Yani, ihale sonucunu doğrudan etkileyip etkilemediğine bakılmaksızın, bu tür iddiaların süresinde yapılması hukuken esas kabul edilmiştir. Böylece “esasa etkili iddia” dahi olsa, süresinde sunulmamışsa incelenemeyeceği yönündeki yaklaşım burada da geçerliliğini sürdürmüştür.
Kararın önemli yönlerinden biri ise başvuru sahibinin, puanlama sistematiğine yönelik itirazlarında somut etkisini ortaya koymaya çalışmasına karşın, bu iddiaların pilot ortak ya da alt yüklenici gibi belirli sorumlulara dayalı olarak değil, genel hesaplamalara yönelik olmasıdır. Bu yönüyle dosyada, tarafların teknik yeterlilik ya da iş deneyimi belgeleri bakımından bir ihtilafa girilmediği, yalnızca yaklaşık maliyetin etkisiyle verilmiş puanlara dair bir tartışma söz konusudur. Bu nedenle değerlendirme, teklif sahibinin yeterliği değil, ihale sürecinde yapılan hesaplama esaslarını sorgulayan bir nitelik taşımaktadır.
Kamu İhale Kurulu’nun vardığı sonuçta, başvuru sahibinin iddialarının daha en başta süresinde yapılmamış olması belirleyici olmuştur. Kurul, yaklaşık maliyetin açıklanması ile birlikte şikayet süresinin başladığını, aynı şekilde fiyat dışı unsur puanlamasına yönelik şikayetlerin de belli bir süre içinde yapılması gerekirken bu sürelere riayet edilmediğini vurgulamış; bu gerekçeyle esasa geçmeden başvuruyu süre bakımından reddetmiştir. Bu yaklaşım, Kurul’un yerleşik uygulamasıyla uyumlu olup, şekli kuralların ihale sürecinin işleyişinde ne denli bağlayıcı olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.