KÜNYE
- Toplantı No: 2022/043
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 14.09.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1097
- Başvuru Sahibi: Doğan İnşaat Asfalt ve Tic Ltd Şti - Güney İnşaat ve Makina Sanayi Ticaret Ltd Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2022/620153
- İhale Adı: İzmir - Ankara Devlet Yolu Güzergahı Kemalpaşa Ayr - Uşak Arasındaki Muhtelif Kesimlerde Kavşak Tanzimi, Sanat Yapısı, Altyapı İyileştirme ve Üstyapı Onarımı Yapılması İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklaması sunulamaması iddiası, yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsur hesaplamalarındaki hataların ihale sürecini etkilemediği gerekçesiyle reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyette 5 iş kaleminde sehven hata yapıldığını, fiyat dışı unsur puanlamalarında asgari ve azami oranların değiştiğini, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklaması sunamadıklarını ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değerin hesaplanmasında geçerli tekliflerin dikkate alındığını, yaklaşık maliyetin güncellenmesinin sınır değerde önemli değişiklik yaratmadığını, fiyat dışı unsur puanlamasındaki küçük değişikliklerin ihaleye etkisinin bulunmadığını, ayrıca idarenin nakliye mesafelerini kendi şartlarına göre belirleme yetkisi olduğunu ve isteklilerin açıklama kapsamında kendi tespitlerini sunma imkanı bulunduğunu tespit etmiştir.
İdare Görüşü
İdare, BSK malzemesinin yola nakli mesafesinde hata yapıldığını kabul etmiş, yaklaşık maliyeti güncellemiş ancak açıklama istenecek analiz girdilerinde değişiklik olmadığını, nakliye mesafelerinin idarenin şartlarına göre hesaplandığını ve farklı ihalelerdeki analizlerin dikkate alınamayacağını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında tespit edilen küçük hata ya da sehven yapılan yanlışlıklar, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasını zorlaştırıyorsa ihalenin iptali gerekir mi?
Cevap: Yaklaşık maliyetteki hatalar, güncellendiğinde aşırı düşük teklif sınır değerini önemli ölçüde değiştirmiyorsa, bu tür hatalar açıklama sunma hakkını engellemez ve ihalenin iptalini gerektirmez. İstekliler, idarenin güncellemiş olduğu değerler üzerinden açıklama yapabilir.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasında asgari-azami oranlar gibi kriterlerde yapılan ufak değişiklikler, aşırı düşük teklif açıklama hakkını olumsuz etkiler mi?
Cevap: Ölçülebilir etkisi bulunmayan küçük oransal değişiklikler, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasına engel teşkil etmez. İdarelerin fiyat dışı unsur puanlamasındaki ufak farklılıkları, değerlendirme sürecini geçersiz kılmaz.
Soru: İdarenin, nakliye mesafesi gibi analiz girdilerini kendi usulüne göre belirlemesi istekli açıklamalarını sınırlar mı?
Cevap: İdare kendi şartlarına bağlı kalarak nakliye mesafesini tespit edebilir. Farklı ihalelerde veya piyasa koşullarında kullanılabilecek değerler doğrudan aktarılmaz. Dolayısıyla, istekli kendi teklifine veya verilerine dayalı açıklamalarını sunabilir; idarenin belirlediği mesafe açıklama hakkını engellemez.
Soru: İdari hataların veya sehven yapılan yaklaşık maliyet ve puanlama değişikliklerinin ihalenin hukuki olarak iptal edilmesini gerektirdiği durumlar nasıl belirlenir?
Cevap: İdari hataların ihalenin esasına veya tekliflerin değerlendirilmesine somut ve önemli etki yapması gerekir. Küçük farklılıklar veya teknik hatalar, eğer sonuçta ihalenin adil ve şeffaf yapılmasına mani olmuyorsa iptal sebebi sayılmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenirken kullanılan yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsur puanlamalarında itiraz edilen hesaplama yöntemleri, idari değerlendirmede nasıl ele alınır?
Cevap: İdarenin hesaplama esasları ve kullandığı analiz girdileri mevzuata ve ihale şartlarına uygun olduğu sürece, farklı ya da alternatif hesaplama yöntemleri idareye dayatılmaz. İstekliler bu esasları kabul ederek açıklamalarını yapmaya davet edilir. Uygulamada, idarenin makul ve şeffaf yöntemleri esas alınır, aksi durum açıkça kanıtlanmazsa değerlendirme sonuçları değiştirilmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyette tespit edilen sehven hatalar aşırı düşük teklif sınır değerinin yeniden hesaplanmasını ve ihalenin iptalini gerektirir mi?
Cevap: Bu vakada, idarece yaklaşık maliyette hatalar kabul edilip güncelleme yapılmasına rağmen, yapılan değişikliğin aşırı düşük teklif sınır değerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, sehven hatalar aşırı düşük teklif sınırının yeniden belirlenmesini veya ihalenin iptalini zorunlu kılmamıştır.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasında asgari ve azami oranlarda meydana gelen değişiklikler aşırı düşük teklif açıklamasını etkiler mi?
Cevap: İncelenen olayda, fiyat dışı unsur puanlamasındaki küçük oransal değişikliklerin ihalenin sonuçlarına veya aşırı düşük teklif değerlendirmesine herhangi bir etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, bu değişiklikler aşırı düşük teklif açıklamasını engellememiştir.
Soru: İdarenin nakliye mesafelerini kendi şartlarına göre belirlemesi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması sunmasını engeller mi?
Cevap: İdare, nakliye mesafelerini ihaleye özgü şartlara göre hesaplama yetkisini kullanmıştır ve farklı ihale analizleri dikkate alınmamıştır. İstekliler bu şartlar ve verilen analiz girdileri çerçevesinde kendi aşırı düşük teklif açıklamalarını sunma imkanına sahiptir. Dolayısıyla, idarenin nakliye mesafelerindeki hesaplama tercihi açıklama sunmayı engellemez.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsur hesaplama hataları iddiası doğrultusunda ihalenin iptal edilmesi gerektiği kabul edilmiş midir?
Cevap: Kurul, söz konusu hataların ihalenin bütününe ya da aşırı düşük teklif değerlendirmesine etkisi olmadığını, dolayısıyla başvuru sahibinin ihalenin iptali talebinin reddedilmesi gerektiğini net biçimde karara bağlamıştır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta temel şikâyet, yaklaşık maliyet hesabındaki hatalar ile fiyat dışı unsur puanlamasındaki değişimlerin, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması sunamamasına neden olduğu iddiasına dayanmıştır. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin hatalı hazırlandığını ve buna bağlı olarak fiyat dışı unsurlarda puanlama oranlarının değiştiğini, bu durumun ise teklifinin değerlendirme dışı kalmasına yol açtığını ileri sürerek ihalenin iptal edilmesini talep etmiştir. Dolayısıyla, başvurunun merkezinde idari hesaplama hatalarının teklif açıklama sürecine etkisinin olup olmadığı sorusu yer almıştır.
Uyuşmazlık kapsamında, idarece yaklaşık maliyet hesabında yer alan bazı iş kalemlerinde sehven hata yapıldığı kabul edilmiş ve buna bağlı olarak maliyet verisi güncellenmiştir. Ancak bu değişikliğin, açıklama istenecek analiz girdilerinde ya da sınır değeri etkileyen temel unsurlarda herhangi bir farklılık yaratmadığı görülmüştür. Yaklaşık maliyetteki hata, tek başına aşırı düşük teklif sınırında anlamlı bir kayma oluşturmadığı için teklif açıklaması sunma sürecinde bir engel yaratmamıştır. Bu bağlamda belgenin teknik içeriğindeki revizyonlar ihaleyi esastan etkileyecek nitelikte bulunmamıştır.
Ayrıca, başvuru sahibinin dayandığı diğer iddia olan fiyat dışı unsur puanlamasındaki asgari ve azami oran değişikliklerinin etkisi de değerlendirilmiştir. Kurulca yapılan incelemede, bu değişikliklerin sınırlı düzeyde olduğu ve ihaleyi etkileyici yeterlilikte bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Burada esaslı unsur değerlendirmesi, yapılan değişikliğin tekliflerin sıralamasını veya aşırı düşük teklif analizlerinin çerçevesini etkileyip etkilemediği üzerinden yapılmış; ölçülebilir bir etki tespit edilmediği için fiyat dışı puanlamada esaslı bir uyumsuzluk kabul edilmemiştir.
Görüşülen bir diğer teknik başlık ise, idarenin nakliye mesafesi hesabına ilişkin tercihidir. İdare, mesafeyi kendi şartlarına göre belirlediğini açıkça ortaya koymuş ve farklı ihalelerden alınan rayiçlerin bu işe doğrudan uygulanamayacağını vurgulamıştır. Kurul da bu yaklaşımı yerinde bularak, isteklilerin analizlerini idarenin sunduğu veriler ışığında yapabileceğini, öngörülen mesafelere dair açıklama sunma haklarının devam ettiğini belirtmiştir. Bu çerçevede, pilot ortağın ya da diğer ortakların aşırı düşük teklif açıklaması yapamamasının nedeni olarak idarenin analiz varsayımlarının gösterilmesi hukuki karşılık bulmamıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idari hesaplama hatalarının ihale sonucunu maddi anlamda etkilemediği gerekçesiyle başvuru sahibinin iddialarını yerinde bulmamış ve itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir. Yaklaşık maliyetin düzeltilmiş haliyle aşırı düşük teklif sınır değeri arasında önemli bir fark oluşmadığı, puanlama oranlarındaki değişikliklerin tekliflerin değerlendirilmesine tesiri bulunmadığı ve yine açıklama sunmayı bizzat engelleyen bir durum teşkil etmediği yönündeki tespitler, Kurul’un kararının gerekçesini oluşturmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.