KÜNYE
- Toplantı No: 2024/042
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 31.10.2024
- Karar No: 2024/UY.II-1385
- Başvuru Sahibi: Gismark İnş. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri 11. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/1595389
- İhale Adı: Edirne Meriç İlçesi Çeltik Sahaları Yol ve Eksik İmalatların Yapımı
Özet
İhalenin iptali kararının yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsur değişikliklerinin esasa etkili olmaması nedeniyle iptali
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale sürecinde yapılan yaklaşık maliyet, sınır değer ve fiyat dışı unsur değişikliklerinin saydamlık ve güvenirlik ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, iptal kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdare tarafından yaklaşık maliyet analizleri birim fiyat tarifleri dikkate alınarak yeniden yapılmış, toplam yaklaşık maliyet tutarı 306.604.595,45 TL’den 329.421.692,23 TL’ye, aşırı düşük teklif sınır değeri ise 236.812.871,82 TL’den 246.549.311,75 TL’ye yükselmiştir. Ancak bu artışların ihale üzerinde esasa etkili bir sonucu olmadığı, fiyat dışı unsur puanlarında yapılan değişikliklerin de ihale sonucunu etkilemediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, ihale sürecinin devamına engel teşkil edecek bir durum bulunmamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyette ve aşırı düşük teklif sınır değerinde yapılan değişikliklerin ihale süreci üzerinde nasıl bir etkisi olmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyet ve aşırı düşük teklif sınır değerinde yapılan değişikliklerin, ihale sonucunu ya da değerlendirme sürecini esastan etkilemesi gerekir. Sadece tutarın artması veya değişmesi, sürecin devamına engel teşkil etmeyebilir; ancak bu değişikliklerin tekliflerin değerlendirilme biçimini veya nihai tercih sonucunu değiştirmesi gerekir. Esasa etkisi bulunmayan değişikliklerin iptal nedeni sayılması genellikle uygun görülmez.
Soru: İhale sürecinde fiyat dışı unsurlar puanlamasında değişiklik yapıldığında hangi durumlarda ihale iptali gündeme gelir?
Cevap: Fiyat dışı unsurlarda yapılan değişikliklerin ihale sonucunu etkilemesi veya değerlendirme kriterlerinin değiştirilmesi durumunda, saydamlık ve eşitlik ilkeleri ihlal edilmiş kabul edilerek iptal gündeme gelebilir. Ancak söz konusu değişikliklerin nihai puanlama ve sıralamayı değiştirmemesi halinde iptal gerekçesi oluşmayabilir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet ve sınır değer analizlerini ihale sürecinde güncellemesi hangi koşullarda kabul edilir?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyet ve sınır değer analizlerini, yeni ve somut verilere dayanarak ve değerlendirme sürecinin başında veya henüz tekliflerin hazırlanmadığı aşamalarda güncellemesi mümkündür. Ancak bu güncellemelerin teklif verme sürecinin ve tekliflerin değerlendirilmesinin adil, şeffaf ve rekabetçi şekilde yürütülmesini zedelememesi gerekir. Güncellemeler dolayısıyla yapılan değişikliklerin esasa etkisi olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Soru: İhale sürecinde değişikliklerin saydamlık ve güvenilirlik ilkelerine aykırı olduğu iddiası hangi koşullarda geçerlilik kazanabilir?
Cevap: Değişikliklerin saydamlık ve güvenilirlik ilkelerine aykırı sayılabilmesi için, değişikliklerin ilgili taraflara zamanında ve eksiksiz bildirilmemesi, tekliflerin hazırlanmasını veya değerlendirmeyi olumsuz şekilde etkilemesi gerekir. Ayrıca değişikliklerin, idarenin takdir yetkisinin sınırlarını aşması veya objektif kriterlere dayanmaması halinde bu iddia kabul edilebilir.
Soru: İptal kararına yapılan itirazen şikayet başvurularında başvuru bedelinin iade edilmesi hangi hallerde mümkündür?
Cevap: İptal kararına yapılan itirazen şikayet başvurusunda, başvurunun tüm iddialarının haklı bulunması durumunda başvuru bedelinin iadesi kararlaştırılabilir. Bu durumda başvurunun haksız olmadığı, esasen hukuk ihlali tespit edildiği ve başvurucunun haklı olduğu değerlendirilir. Ancak kısmi haklılık veya hukuki değerlendirmede belirsizlik halinde iade kararı sınırlı kalabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet ve sınır değerlerde yaptığı artışların ihale sonucuna etkisi nasıl değerlendirildi?
Cevap: Yaklaşık maliyet ve sınır değerlerde tespit edilen artışların ihale sonucuna esasa etkili olmadığı belirlendi; bu nedenle sürecin devamına engel teşkil etmediği sonucuna varıldı.
Soru: Fiyat dışı unsurlarda yapılan değişiklikler ihale sonucunu etkiler mi?
Cevap: Fiyat dışı unsur puanlarında yapılan değişikliklerin ihale sonucunu etkilemediği tespit edildi.
Soru: Yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsurlardaki değişiklikler nedeniyle verilen ihale iptal kararının hukuki durumu nedir?
Cevap: Bu değişikliklerin ihale sonucuna esasa etkili olmaması nedeniyle iptal kararının hukuki dayanağı bulunmadığı ve iptal kararının kaldırılması gerektiği karar bağlandı.
Soru: İtirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi hangi gerekçeyle uygun bulundu?
Cevap: Başvuru sahibinin tüm iddialarında haklı bulunması nedeniyle itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine hükmedildi.
Detaylı Analiz
İhale sürecine yönelik başvuruda, idarenin yaptığı yaklaşık maliyet, sınır değer ve fiyat dışı unsurlardaki değişikliklere dayanarak aldığı iptal kararının hukuka uygunluğu tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibi, söz konusu değişikliklerin şeffaflık ve güven ilkelerine aykırılık oluşturduğu ve esasında ihale sürecini sakatladığı yönünde itirazda bulunmuş, iptal gerekçesinin kaldırılmasını talep etmiştir. Uyuşmazlık, bu tür değişikliklerin ihale üzerinde belirleyici bir etkisi bulunup bulunmadığı noktasında yoğunlaşmaktadır.
İdare tarafından yeniden yapılan yaklaşık maliyet hesaplaması sonucunda, ihale bedelinde ve aşırı düşük teklif sınır değerinde artış meydana gelmiş, ayrıca birtakım fiyat dışı unsurlarda da puanlamaya etki edecek değişiklikler yapılmıştır. Ancak bu teknik güncellemelerin, mevcut tekliflerin değerlendirilmesi sırasında ihale sıralamasını ya da kazanan isteklinin belirlenmesini değiştirmediği tespit edilmiştir. Bu bağlamda, yapılan revizyonların sadece hesaplamalara ilişkin teknik düzenlemeler olduğu, tekliflerin doğrudan içerik ve değerlendirme sürecini etkilemediği anlaşılmıştır.
Esasa etkili unsur kavramı burada belirleyici olmuş, yapılan değişikliklerin ihale kararını değiştirecek nitelikte olmadığı vurgulanmıştır. Yaklaşık maliyette ya da puanlama kriterlerinde yapılan değişikliklerin, ihale sonucunu değiştirmediği sürece sürecin bütünlüğünü bozmadığı kabul edilmiştir. Bu durumda saydamlık veya güvenilirlik ilkelerinin ihlal edildiğinden söz etmek mümkün görülmemiş, yapılan işlemlerin idarenin takdir alanı içinde kaldığı değerlendirilmiştir.
İlgili değerlendirme sonucunda pilot ortak veya diğer ortakların iş deneyimine ilişkin bir uyuşmazlık ortaya çıkmamış; ihale sürecindeki tartışma, tekliflerin içeriklerinden ziyade ihale dokümanında meydana gelen revizyonların sonucu etkileyip etkilemediğiyle sınırlı kalmıştır. Bu nedenle, başvuruya konu olayda iş deneyimi yönünden herhangi bir eksiklik ya da yeterlilik sorunu gündeme gelmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı incelemede yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsurlarda yapılan değişikliklerin esasa etkili bir sonuç doğurmadığını belirlemiş, bu nedenle ihalenin iptalinin hukuki dayanaktan yoksun olduğuna kanaat getirmiştir. Kurul, iptal kararını kaldırmış ve başvuru sahibinin tüm iddialarında haklı bulunması nedeniyle başvuru bedelinin iadesine hükmetmiştir. Böylece, sürecin teknik yönündeki değişikliklerin ihale bütünlüğünü bozmadığı; esaslı ve belirleyici bir etkisi bulunmadığı yönünde bir karar tesis edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.