KÜNYE
- Toplantı No: 2024/029
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 24.07.2024
- Karar No: 2024/UY.II-927
- Başvuru Sahibi: Metag İnşaat Tic. A.Ş. - Değer Altyapı Taah. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2024/486647
- İhale Adı: Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı
Özet
İhale yaklaşık maliyetinin iş kalemi içeriğine uygun hazırlanması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin aşırı yüksek olduğunu, kullanılan birim fiyatın güncel olmadığını ve ihale dokümanında kamuya ait ocak belirtilmediğini iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, TF-05/07 poz numaralı iş kaleminin birim fiyat tarifinde uygun ocaktaşından 0-70 mm büyüklüğünde kırmataş malzemesinin teminine ilişkin işlerin yer aldığı, idarenin kullandığı birim fiyatın da bu tarifle uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin kullanılması gerektiğini belirttiği iş kalemi ise farklı içerikte olup, kırmataş malzemesinin ocaktan teminine ilişkin maliyetleri içermemektedir. Yaklaşık maliyetin ihale dokümanında öngörülen işlere uygun şekilde hazırlandığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale yaklaşık maliyetinin belirlenmesinde iş kalemi içeriği ile birim fiyat tarifinin uyumlu olduğunun tespiti neden önemlidir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin sağlıklı hesaplanabilmesi için iş kalemi tarifindeki iş kapsamı ile kullanılan birim fiyatın içerik bakımından örtüşmesi gerekir. Farklı içerikteki iş kalemlerine ait birim fiyatların karıştırılması, maliyetin yanlış belirlenmesine ve sonuçta tekliflerin haksız şekilde değerlendirilmesine yol açabilir. Bu nedenle idareler, yaklaşık maliyeti oluştururken iş kalemi tanımlarını ve tariflerini dikkatle inceleyip, birim fiyatların bu tariflere uygunluğunu sağlamalıdır.
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplanırken kullanılan birim fiyatların güncelliği konusunda hangi durumlarda itirazlara itibar edilmez?
Cevap: Birim fiyatlar iş kalemi tanımlarına ve teknik şartnamelere uygun olduğu, ayrıca son piyasa koşullarını temsil edecek şekilde kabul edilebilir bir zaman dilimi içinde belirlendiği sürece, güncellik iddiaları tek başına itirazların kabul edilmemesine neden olabilir. Ancak somut olarak fiyatların çok üstünde ya da altında olduğu yazılı ve resmi verilerle kanıtlanmadıkça, tek taraflı değerlendirmeler geçerli sayılmaz.
Soru: İhale dokümanlarında iş kalemi tarif edilmeden sadece birim fiyat verilmesi hangi sorunlara neden olabilir ve bu durum yaklaşık maliyetin doğruluğunu nasıl etkiler?
Cevap: İş kalemi açıkça tarif edilmeden sadece birim fiyat verilmesi, yaklaşık maliyetin hangi kapsamda hesaplandığının belirsiz kalmasına; tekliflerin farklı iş kalemlerine göre verilmesine ve bu nedenle değerlendirmede hatalara neden olabilir. Bu durum, ihale sürecinde uyuşmazlıkları artırır ve itirazların yoğunlaşmasına yol açar. Bu nedenle iş kalemlerinin içeriği ve kapsamı net ifade edilmeli ve birim fiyatlar buna uygun belirlenmelidir.
Soru: Başvuru sahiplerinin yaklaşık maliyetin aşırı yüksek olduğu veya kullanılan birim fiyatların uygun olmadığı yönündeki itirazlarında, idarenin hangi belgeleri veya bilgileri sunması gerekir?
Cevap: İdare, iş kalemi tanımını içeren teknik şartname, uygulama birim fiyat tarifleri, piyasa fiyat araştırmaları veya geçmiş benzer ihalelerde kullanılan fiyat bilgileri gibi belgelerle yaklaşık maliyetin dayanağını göstermelidir. Bu tür belgeler, hesaplamanın ihale konusu işe ve piyasa koşullarına uygun yapıldığını ispatlamada temel oluşturur.
Soru: Yaklaşık maliyetin iş kalemi içeriğine uygun şekilde hazırlanıp hazırlanmadığı hususunda yaşanan anlaşmazlıklarda genel olarak hangi kıstaslar esas alınır?
Cevap: Öncelikle iş kalemi teknik tanımı ve kapsamına bakılır; bunların ihale dokümanında ve birim fiyat tariflerinde açıkça ifade edilip edilmediği değerlendirilir. Ardından idarenin kullandığı birim fiyatların bu tariflere uygunluğu ve piyasa koşullarıyla uyumluluğu incelenir. İş kalemi ile uyumlu olmayan birim fiyatların kullanılması ya da tarifin dışında işler için fiyat belirlenmesi itirazların kabul edilmesine zemin hazırlar. Tereddüt durumunda uzman raporları veya benzer uygulama kararları da dikkate alınır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin TF-05/07 poz numaralı iş kalemi için belirlediği birim fiyatın, iş kaleminin içeriğinde bulunan kırmataş malzemesinin teminine yönelik maliyetlerle uyumlu olup olmadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, iş kalemi birim fiyat tarifinin uygun ocaktaşından 0-70 mm büyüklüğünde kırmataş malzemesinin teminine ilişkin işleri içerdiğini ve idarenin kullandığı birim fiyatın buna uygun olduğunu tespit etmiştir. Böylece birim fiyatın iş kaleminin içeriğiyle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin aşırı yüksek ve birim fiyatın güncel olmaması yönündeki itirazı neden kabul edilmemiştir?
Cevap: İdarenin belirlediği yaklaşık maliyet, ihale dokümanındaki iş içeriğiyle örtüşmekte ve kullanılan birim fiyat, iş kalemi tarifine uygun olduğu için başvuru sahibinin güncellik ve yüksek fiyat iddiası yerinde bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin önerdiği iş kaleminin ihale iş kalemi tarifinden farklı olması itiraz sürecinde nasıl bir sonuca varılmasına neden olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin dayanak gösterdiği iş kalemi içeriği kırmataş malzemesi teminine ilişkin maliyetleri kapsamamakta olup, ihale iş kalemi içeriğinden farklıdır. Bu yüzden yaklaşık maliyetin iş kaleminin gerçek içeriğine uygun olarak hazırlandığı sonucuna varılmıştır.
Soru: İhale yaklaşık maliyetinin iş kalemi içeriğine uygunluğunu değerlendiren Kurul’un itirazen şikayeti reddetme gerekçesi nedir?
Cevap: Kurul, idarenin işi tarif eden iş kalemi ile uyumlu birim fiyat belirlediğini, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iş kaleminin farklı içerikte olduğunu ve dolayısıyla yaklaşık maliyetin ihale dokümanına uygun hazırlandığını tespit etmiş, bu nedenle itirazen şikayet talebini reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye yapılan itirazen şikayet başvurusu, idarenin belirlediği bir iş kalemi için kullanılan birim fiyatın içerdiği kırmataş teminine ilişkin maliyet kalemleriyle uyumsuz olduğu iddiasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin gereğinden yüksek olduğunu, kullanılan birim fiyatın güncel olmadığını ve dokümanda kamuya ait bir taş ocağının da belirtilmediğini ileri sürerek, bu durumun tekliflerin hazırlanmasını ve eşit rekabeti olumsuz etkilediğini savunmuştur. Uyuşmazlık, doğrudan doğruya iş kaleminin tanımı ile bu tanıma uygun birim fiyatın kullanılıp kullanılmadığına odaklanmaktadır.
Karara konu olan iş kaleminin TF-05/07 poz numaralı birim fiyat tarifinde kırmataş malzemesinin 0-70 mm boyutlarında, uygun ocaktaşından teminine ilişkin işlerin bulunduğu anlaşılmıştır. Kurul değerlendirmesinde, idarenin bu iş tanımına uygun olarak kamu uygulama birim fiyatlarından birini esas aldığı, dolayısıyla kullanılan birim fiyatın, iş kaleminin gerektirdiği faaliyetleri kapsadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin dayanak olarak sunduğu ve kullanılmasını önerdiği farklı bir iş kaleminin ise, kırmataşın ocaktan teminine ilişkin maliyetleri içermediği ve bu nedenle kıyaslamaya esas alınamayacak nitelikte olduğu tespit edilmiştir.
Bu çerçevede, kamu ihalelerine ilişkin değerlendirmelerde önemli bir yere sahip olan “esaslı unsur” yaklaşımı da bu kararda dolaylı biçimde karşılık bulmuştur. İhale konusu işin tanımında yer alan faaliyetlerin niteliği ve bu faaliyetlerin maliyet hesaplamasına ne düzeyde yansıdığı esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiş; başvuru sahibinin sunduğu farklı içerikteki iş kaleminin bu esas unsurlar bakımından ihale dokümanıyla örtüşmemesi, iddiaların reddinde belirleyici olmuştur. Kırmataşın teminine yönelik mali yüklerin iş kapsamı içinde değerlendirilip değerlendirilmediği, uyuşmazlığın temel belirleyeni olmuştur.
Her ne kadar başvuru sahibi farklı birim fiyat üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürmüşse de, bu görüş, iş kaleminin teknik içeriğiyle uyum göstermediğinden Kurul tarafından dikkate alınmamıştır. Kurul, idarenin kullandığı birim fiyat kaleminin, söz konusu işin tüm unsurlarını kapsayan ve kamu uygulama tarifleriyle uyumlu bir maliyet hesabı içerdiğini kabul etmiştir. Böylece idarenin kendi içinde tutarlı bir yaklaşık maliyet belirlediği ve bu hesaplamanın pilot veya diğer ortakların deneyiminden bağımsız olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu yapılan itirazen şikayet başvurusunu, iş kaleminin tarifine uygun birim fiyat kullanıldığı ve yaklaşık maliyetin dokümana uygun biçimde belirlendiği gerekçesiyle reddetmiştir. Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yüksekliği ve fiyatların güncelliği yönündeki iddiaları, dayanak gösterilen iş kaleminin içeriğinin uyuşmazlığa konu iş kalemi ile örtüşmemesi nedeniyle yerinde görülmemiştir. Kurulun değerlendirmesi, maliyetin doğru belirlenmesinde iş kalemi tarifelerinin belirleyici unsur olduğunu vurgulayarak, teknik içeriğe dayalı bir uyumluluğa öncelik tanımıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.