Yaklaşık maliyet hesaplamasındaki birim fiyat hatalarının yasal şikayet süresi içinde başvuru yapılması gerekliliği - 2024/UY.I-539

KÜNYE

  • Toplantı No: 2024/015
  • Gündem No: 28
  • Karar Tarihi: 04.04.2024
  • Karar No: 2024/UY.I-539
  • Başvuru Sahibi: Bemart İnşaat Taahhüt Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Küçükçekmece Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü
  • İKN: 2024/33953
  • İhale Adı: Cumhuriyet, Fatih ve Yeni Mahalleleri Yol Yapımı İşi

Özet

Yaklaşık maliyete ilişkin iddiaların süresinde yapılmaması nedeniyle itirazen şikayetin reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, yaklaşık maliyeti oluşturan birim fiyatların hatalı olduğunu, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

Yaklaşık maliyet, ihale tarihinde aleni olarak açıklanmakta olup, bu tarihten itibaren şikayet süresi işlemektedir. Başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin iddialarını ihale tarihinde öğrendiği, ancak idareye şikayet başvurusunu 10 günlük yasal süreden sonra yaptığı tespit edilmiştir. Ayrıca, fiyat dışı unsurların değerlendirilmesi idarenin takdirinde olup, bu unsurların yaklaşık maliyet hesaplamasıyla doğrudan ilgili olmadığı ve itirazen şikayet süresi içinde başvuru yapılmadığı için doküman düzenlemeleri kesinleşmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Yaklaşık maliyete ilişkin itirazlar için başvuru süresi kaç gündür ve bu süre ne zaman başlar?
Cevap: Yaklaşık maliyet, ihale tarihinde aleni olarak açıklanmakta olup, itirazen şikayet başvuru süresi bu açıklamanın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetle ilgili iddialarını ihale tarihinde öğrenebilir sayılır ve bu tarihten itibaren 10 iş günü içinde yazılı olarak itirazda bulunması gerekir. Süresi geçirilmiş başvurular dikkate alınmaz.

Soru: Yaklaşık maliyette tespit edilen hata iddialarının itirazen şikayet süresi içinde yapılmaması durumunda idari işlemin akıbeti nasıl olur?
Cevap: Yaklaşık maliyete ilişkin hataların süresi içinde şikayet edilmemesi halinde, bu iddialar başvuru süresinde yapılmamış sayılır ve değerlendirmeye alınmaz. Böylece yaklaşık maliyete dayalı doküman düzenlemeleri kesinleşir ve ihaleye ilişkin diğer işlemler bu durumdan etkilenmeden devam eder.

Soru: Fiyat dışı unsurların takdir yetkisi ile yaklaşık maliyet hesaplaması arasındaki ayrım itirazen şikayetlerde neden önemlidir?
Cevap: Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesi idarenin takdirindedir ve bu değerlendirme yaklaşık maliyet hesaplamasından bağımsızdır. Dolayısıyla, fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine yönelik itirazlar, itirazen şikayet süresi içinde yapılmadığı sürece doküman düzenlemeleri kesinleşmiş kabul edilir ve bu hususlar itiraza konu edilmez.

Soru: Yaklaşık maliyette hata olduğu iddiasıyla iptal talebinin kabul edilmemesi hangi durumlarda mümkündür?
Cevap: Yaklaşık maliyette hata iddiası ancak süresi içinde ve usulüne uygun şekilde yapılmışsa değerlendirilir. Eğer iddialar şikayet süresinin dışında ileri sürülmüşse veya idarenin fiyat dışı unsurlara ilişkin takdir yetkisi mevzuata uygunsa, iptal talebi reddedilir.

Soru: Yaklaşık maliyet sürecindeki bilgi erişimi nasıl olmalı, bilgi alındı sayılma hali hangi sonuçları doğurur?
Cevap: Yaklaşık maliyet ihale tarihinde şeffaf ve aleni olarak açıklanmalıdır. Bu açıklamadan sonra başvuru sahibi, hatalı olduğunu düşündüğü noktaları tespit etmiş sayılır ve itirazen şikayet başvurusunu yasal süre içinde yapmalıdır. Bu bilgi alınmasından sonra gelen itirazlar usulden reddedilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin itirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılmaması halinde ne sonuç doğar?
Cevap: Yaklaşık maliyet ihale tarihinde aleni olarak açıklanmakta olup, bu tarihten itibaren itirazen şikayet süresi işlemektedir. Başvuru sahibi, hesaplama hatalarına ilişkin itirazını yasal süre içinde yapmadığında, bu iddialar süresinde yapılmamış sayılır ve değerlendirmeye alınmaz. Sonuç olarak itirazen şikayet başvurusu süresinde olmadığı gerekçesiyle reddedilir.

Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasına yönelik hataların itirazında başvuru süresinin başlangıcı ne zamandır?
Cevap: İtirazen şikayet süresi, yaklaşık maliyetin ihale tarihinde aleni olarak açıklanması ile başlar. Dolayısıyla başvuru sahibi, bu hataları ancak ihale tarihinde öğrenebilir ve şikayet başvurusunu bu tarihten itibaren yasal süresi içinde idareye iletmelidir.

Soru: Yaklaşık maliyetin yanı sıra fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine yönelik itirazların süresi ve etkisi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesi idarenin takdirindedir ve bu unsurların yaklaşık maliyet hesaplamasıyla doğrudan ilgisi bulunmamaktadır. İtirazen şikayet süresinde yapılan itirazlar dışında, fiyat dışı unsurların değerlendirilmesi yönündeki doküman düzenlemeleri kesinleşmiş sayılır ve itirazları mümkün olmaz.

Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasındaki hata iddialarına dayalı iptal talepleri hangi şartlarda reddedilir?
Cevap: Eğer başvuru sahibi yaklaşık maliyete ilişkin hata iddialarını, ihale tarihinde açıklanan yaklaşık maliyet bilgisi sonrasında yasal süresi geçtikten sonra yapmışsa, itirazen şikayet başvurusu bu nedenle reddedilir. Ayrıca, fiyat dışı unsurların değerlendirilmesinin hukuka uygunluğu tespit edilmişse iptal talebi kabul edilmez.

Detaylı Analiz

Başvuru sahibinin şikâyeti, ihale sürecinde yaklaşık maliyetin hatalı olduğu ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündedir. Ancak uyuşmazlığın esasını, bu iddianın yasal süresi içinde iletilip iletilmediği oluşturmaktadır. Yaklaşık maliyet bilgisi ihale tarihinde şeffaf şekilde açıklanmış olup bu tarihten itibaren başlayan şikâyet süresi içerisinde başvurunun yapılıp yapılmadığı incelenmiştir. Kurulun değerlendirmesi de, süresinde yapılmamış bir itirazın hukuken dikkate alınamayacağı yönündedir.

İhale sürecinde özellikle yaklaşık maliyetin, rekabetin sağlanması ve tekliflerin değerlendirilmesi gibi kritik aşamalarda rol oynadığı bilinmektedir. Bu vakada, ihale dokümanında yer alan yaklaşık maliyeti oluşturan birim fiyatlara ilişkin hesaplama hatası iddiası bulunmaktadır. Ancak ilgili fiyat bilgileri, ihale tarihinde tüm isteklilere açıklanmış olduğundan, bu andan itibaren hukuki başvuru süresi başlamış kabul edilmiştir. Başvuru sahibi ise bu sürenin dışında bir tarihte idareye başvurduğundan, içerik yönünden haklılık iddiası tartışılmadan başvuru usulden reddedilmiştir.

Yaklaşık maliyete ilişkin itirazda esaslı unsur tartışması, bu vakada ön plana çıkmamıştır. Bunun sebebi, söz konusu iddiaların özü itibarıyla değerlendirilmesinden önce şekil yönünden geçerlilik kazanamamış olmasıdır. Yani, başvuru süresi kaçırıldığı için, hesaplama hatası iddiası esaslı olup olmadığına bakılmaksızın hükme bağlanmamıştır. Bu durum, Kamu İhale Kurumu’nun şekli denetimin önemine dair yaklaşımının bir yansımasıdır.

Pilot ortak ya da diğer ortakların iş deneyimine yönelik herhangi bir tartışma bu vakada yer almamaktadır. İtirazen şikayet yalnızca yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelmiş olup iş deneyim belgeleri ya da ortaklık yapısıyla ilgili bir iddia dosyada bulunmamaktadır. Bu yönüyle başvuru, ihale dokümanı içeriğine dayalı münferit ve teknik bir değerlendirme talebidir.

Kamu İhale Kurulu, şikayet değerlendirmesinde net bir yaklaşım sergilemiştir. Yaklaşık maliyetin ihale günü açıklanmasıyla birlikte başvuru süresinin işlemeye başladığı tespit edilmiş ve başvuru süresinin kaçırılmış olması gerekçesiyle başka bir incelemeye geçilmeden karar verilmiştir. Fiyat dışı unsurlara yönelik değerlendirmelerin de idarenin takdir yetkisi kapsamında olup ayrıca dava konusu yapılmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle, Kurul başvuruyu usul yönünden reddederek yaklaşık maliyet üzerinden ihalenin iptali yönündeki talebi haklı görmemiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.