KÜNYE
- Toplantı No: 2022/059
- Gündem No: 75
- Karar Tarihi: 21.12.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1621
- Başvuru Sahibi: Güven İnş Turz Madentaş San. Tic. Ltd. Şti - Yapı Sts İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/358641
- İhale Adı: Karayolları 11 (Lüleburgaz), 12 (Mimarsinan) ve 15 (Kırklareli) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi
Özet
Yaklaşık maliyet hesaplamasındaki teknik ve süre yönünden itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin eksik ve düşük analiz girdileriyle hesaplandığını, nakliye ve malzeme analizlerinin dahil edilmediğini, iş kalemlerinde yer alan bazı girdilerin yaklaşık maliyete yansıtılmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yaklaşık maliyet hesabında iş kalemlerine ilişkin piyasa rayiçleri, kamu kurumlarınca yayımlanan analizler ve idarenin envanterindeki ekipman fiyatları esas alınmıştır. Nakliye formülleri ve yoğunluk katsayıları mevzuata uygun kullanılmış, bazı nakliye girdilerinin yaklaşık maliyete dahil edilmemesi idarenin malzeme temini nedeniyle mevzuata uygundur. İdari şartname ve birim fiyat tarifleri ile teknik şartnameler arasındaki öncelik sıralaması dikkate alınmış, işin yapım amacı ve teknik içeriği ile tutar dağılımı incelenmiştir. İtirazen şikayet başvurusunun şekil ve süre yönünden reddi Danıştay kararıyla iptal edilmiş, iddiaların esasına girilmiştir. Ancak yapılan incelemede yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hazırlandığı, iddiaların yerinde olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında iş kalemlerinde yer alan girdilerin eksik veya yanlış yansıtılması nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasında iş kalemlerine ilişkin piyasa rayiçleri, yayımlanmış analizler, teknik şartnameler ve idarenin sahip olduğu envanter fiyatları esas alınır. Malzemelerin alım usulü ve işin teknik içeriği dikkate alınarak bazı girdilerin maliyete dahil edilmemesi mümkün olabilir. Bu nedenle, maliyete dahil edilmeyen girdiler varsa, bunun dayanağı olan belge, teknik şartname veya idari düzenleme bulunması önemlidir. Eksik yansıtma iddialarının geçerliliği ancak bu kapsamda değerlendirilebilir.
Soru: İtirazen şikayet başvurularında şekil ve süre kontrolü nasıl yapılmalı, uygulamada hangi tür hatalar yaygındır?
Cevap: İtirazen şikayet başvurularında, başvuru usule uygunluk (şekil) ve süresinde yapılmış olma şartları öncelikle incelenir. Yanlış değerlendirme en çok başvurunun önceden belirlenmiş süreler içinde yapılmadığının veya zorunlu belgelerin tamamlanmadığının gözden kaçırılması sonucu olur. Mahkemelerce şekil ve süre yönünden yapılan reddin iptali mümkündür. Bu durumlarda esas incelemeye geçilir ve başvurunun içerik değerlendirilmesi yapılır.
Soru: İhale dokümanları ve teknik şartnameler arasındaki öncelik sıralaması nasıl belirlenir, bu durum yaklaşık maliyet hesaplamasını nasıl etkiler?
Cevap: İdari şartname ve teknik şartnameler arasında çelişki olması halinde, ihale komisyonu öncelikle teknik şartnamenin işin esasını belirlediğini dikkate alır. Yaklaşık maliyet hazırlanırken teknik şartnamenin teknik içeriği ve işin yapım amacına uygun maliyet kalemleri esas alınır. Dolayısıyla, teknik şartnamelerde yer alan unsurların maliyete yansıtılması önceliklidir; idari şartname farklı düzenleme yapıyorsa, teknik şartnamenin hükmü ağır basabilir.
Soru: Nakliye ve lojistik giderlerinin yaklaşık maliyete dahil edilmesinde hangi kriterler uygulamada tereddüt yaratır?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasında, nakliye gideri analitik formüller ve yoğunluk katsayıları kullanılarak hesaplanabilir. Ancak bazı durumlarda malzemenin idare tarafından temin edilmesi veya lojistik desteğin başka biçimde karşılanması nedeniyle nakliye gideri maliyete yansıtılmayabilir. Bu tür durumlarda, nakliye giderinin maliyete dahil edilip edilmemesi idarenin somut temin durumuna bağlı olarak değerlendirilir ve sadece malzemenin idare dışından alındığı hallerde nakliye gideri dahil edilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin hazırlanmasında kamu kurumlarınca yayımlanan analizlerin ve piyasa rayiçlerinin kullanılması uygulamada neleri sağlar?
Cevap: Kamu kurumlarınca yayımlanan analizler ve piyasa rayiçleri, yaklaşık maliyetin standart ve objektif kriterlerle hesaplanmasını sağlar. Bu uygulama, maliyet hesaplamasında keyfi ve hatalı değerlerin önüne geçilmesine yardımcı olur. Fakat sadece bu değerlerle yetinmek yerine işin teknik ve ekonomik koşulları da dikkate alınmalıdır. Yaklaşık maliyetin dayanaklarını bu tür belgelerle açıkça ortaya koymak, olası itiraz ve uyuşmazlıklarda idarenin savunmasını güçlendirir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun şekil ve süre yönünden reddi, Danıştay kararıyla nasıl etkilenmiştir?
Cevap: Danıştay kararı, itirazen şikayetin şekil ve süre yönünden yapılan reddini iptal etmiş ve başvurunun esasına girilmesini sağlamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin düşük ve hatalı olduğu iddiası hangi unsurlar açısından incelenmiştir?
Cevap: İddia, ihale dokümanları, piyasa rayiçleri, kamu kurumlarının yayımladığı analizler, nakliye formülleri, yoğunluk katsayıları ve teknik şartnameler dikkate alınarak incelenmiştir.
Soru: İdarenin bazı nakliye girdilerini yaklaşık maliyete dahil etmemesi ne şekilde değerlendirilmiştir?
Cevap: İdarenin malzeme temin ettiği gerekçesiyle bazı nakliye girdilerini yaklaşık maliyete dahil etmemesi mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun esas incelemesinde hangi sonuca varılmıştır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hazırlandığı, başvuru sahibinin eksiklik ve hata iddialarının yerinde olmadığı tespit edilerek itirazen şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, yaklaşık maliyete ilişkin hesaplamalarda bazı analiz girdilerinin dikkate alınmadığı, bu nedenle maliyetin olduğundan düşük tespit edildiği iddiasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, özellikle nakliye ve malzeme girdilerinin analizlerde yer almadığını, iş kalemlerinde öngörülen birtakım girdilerin ise yaklaşık maliyete yansıtılmadığını ileri sürmüştür. Başlangıçta şekil ve süre yönünden reddedilen başvuru, yargı kararı uyarınca esasa girilerek değerlendirilmiş ve iddiaların içeriği incelenmiştir.
İddialar, yaklaşık maliyetin oluşturulmasında kullanılan belge ve yöntemler çerçevesinde ele alınmış; idarenin kamu kurumlarınca yayımlanmış analizleri, piyasa rayiçlerini ve kendi envanter verilerini esas aldığı, bu noktada yöntemsel bir hata yapılmadığı kanaatine varılmıştır. Uyuşmazlığın kilit noktalarından biri olan analiz girdilerinin kapsamı bakımından ise, nakliye giderlerinin bazı kalemlerde maliyete dahil edilmemesinin gerekçesi, malzemelerin idare tarafından temin edilmesi olarak gösterilmiştir. Bu yaklaşım mevzuat doğrultusunda değerlendirilmiş ve idarenin tutumu yerinde bulunmuştur.
Bu vakada esaslı unsur kavramı, yaklaşık maliyet kalemlerinin işin teknik içeriğiyle olan ilişkisi üzerinden yorumlanmıştır. Şikayet konusu edilen nakliye ve malzeme analizlerinin, işin ifasına temel teşkil edecek nitelikte olup olmadığı, yani yaklaşık maliyetin oluşumunu etkileyecek derecede önemli (esaslı) bir eksiklik yaratıp yaratmadığı esas alınarak değerlendirme yapılmıştır. Yapılan incelemede, maliyete yansıtılmadığı iddia edilen girdilerin çoğunun işin teknik kapsamında idarenin sağlayacağı unsurlar olduğu ve bu yönüyle yaklaşık maliyeti etkileyen esaslı bir eksiklik oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Pilot ortak ya da iş deneyim belgesi yönünden özel bir değerlendirme yapılmamış olup, uyuşmazlığın merkezinde iş deneyimi değil, yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik teknik iddialar yer almıştır. Bu nedenle iş deneyim belgeleri ya da ortaklık yapısına ilişkin herhangi bir ihtilaf, incelemenin kapsamı dışındadır.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, hem idarenin uygulama yönteminin mevzuatla uyumluluğu hem de başvuru sahibinin somut dayanaklardan yoksun iddialarının yeterli bulunmaması üzerine şekillenmiştir. Esasa ilişkin değerlendirme neticesinde, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan veri kaynaklarının yerindeliği, teknik şartname ile işin yapım amacının örtüşmesi ve malzeme temini sorumluluğunun idareye ait olduğu iş kalemlerinde maliyet dışı bırakılan girdilerin haklılığı esas alınarak başvuru reddedilmiştir. Böylece, Danıştay kararıyla esastan değerlendirmeye tabi tutulan başvurunun içerik yönünden de kabul edilebilir bulunmadığı ve idarenin hesaplama yönteminin yeterli olduğu ortaya konmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.