KÜNYE
- Toplantı No: 2022/031
- Gündem No: 26
- Karar Tarihi: 08.06.2022
- Karar No: 2022/UY.I-690
- Başvuru Sahibi: Nil Yapı Mal. ve İnş. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2021/411442
- İhale Adı: MBB Sınırları İçerisinde Bulunan Muhtelif Cd - Bulvar ve Sokaklarda Altyapı, Sanat Yapıları, Katlı Kavşak (H O Merzeci - Nevit Kodallı Cd Kesişimi, Turgut Özal Bulvarı - H O Merzeci Bulv Kesişimi) Köprü (Tarsus Berdan Çayı Üzeri) ve Yol Yapım İşi
Özet
Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idarenin seçimlik hakları kapsamında kullanılan birim fiyatların uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan bazı iş kalemlerinin birim fiyatlarının yüksek olduğunu, teknik gerekçe olmaksızın yüksek fiyatların referans alınarak puanlamanın yanlış yapıldığını ve bazı isteklilerin tavan puana yakın puan almasının gerçekçi olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesi uyarınca idarelerin yaklaşık maliyete esas fiyat ve rayiçlerin tespitinde kamu kurumları birim fiyatları, meslek odaları, piyasa araştırmaları gibi farklı kaynaklardan seçimlik olarak faydalanabileceği; idarenin bazı iş kalemlerinde farklı kamu kurumları birim fiyatları ve rayiçler kullandığı, miktar ve mesafe bilgilerinin farklılık gösterdiği, ayrıca başvuru sahibinin birim fiyat tariflerine uygunluk itirazının bulunmadığı dikkate alınarak idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında seçimlik haklarını kullandığı ve fiyatların uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin tespitinde idarenin seçimlik kaynak kullanma yetkisi hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde idareler, mevzuatta sayılan kamu kurumları birim fiyatları, meslek odalarının fiyatları veya piyasa araştırmaları gibi farklı kaynaklardan seçimlik olarak yararlanabilir. Bu kaynakların uygunluğu, kullanılan iş kalemlerine göre fiyat tariflerinin genel piyasa koşullarıyla uyumu, miktar ve mesafe gibi teknik spesifikasyonların hesaba katılması ile değerlendirilir. İdarenin seçimlik kaynak kullanımı, fiyatların gerçekçi ve makul aralıkta olması şartıyla genellikle kabul edilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin oluşturulmasında kullanılan birim fiyatların yüksek olduğu iddiaları hangi şartlarda itirazen şikâyette dikkate alınır?
Cevap: Birim fiyatların yüksek olduğu iddiası, şikâyet konusu olabilmek için idarenin seçimlik haklarını mevzuata aykırı şekilde kullandığının veya fiyat tariflerinin teknik ve piyasa araştırmalarına dayanmadığının somut delillerle gösterilmesi gerekir. Fiyat tariflerinin idarenin kaynak seçimi kapsamında farklı ve makul olan fiyatlardan seçilmesi, bu tür iddiaların reddedilmesine yol açabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin tespitinde kullanılan birim fiyatların tariflere uygun olup olmadığı nasıl kontrol edilir?
Cevap: Birim fiyatların tariflere uygunluğu, fiyatların ait olduğu kamu kurumları veya meslek odalarının yayımladığı standart tarifler ile iş kalemlerinin teknik şartnamede belirtilen özelliklerinin karşılaştırılmasıyla belirlenir. Fiyat tarifinde yer alan iş tanımı ve kapsamının ihale konusu işle uyumlu olması gerekir. Uygulamada uygunluk itirazı bulunmaması, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan fiyatların tariflere uygun olduğunun göstergesi olarak kabul edilir.
Soru: Yaklaşık maliyet ve nitelik puanlaması arasındaki ilişki nedir ve hesabın yanlış olduğu iddiası hangi durumlarda dikkate alınır?
Cevap: Nitelik puanlaması, genellikle yaklaşık maliyete esas alınan birim fiyatlar ve fiyatlar üzerinden hesaplanır. Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun ve teknik olarak doğru belirlenmesi, puanlamanın da doğru yapılmasının ön koşuludur. Puanlamanın hatalı sayılabilmesi için yaklaşık maliyetin dayanağı olan fiyatların mevzuata, teknik şartnamelere ve piyasa koşullarına aykırı olması veya hesaplama yönteminde esaslı hata bulunması gerekir.
Soru: İdareler, yaklaşık maliyet hesaplamasında birim fiyatların farklı kaynaklardan alınması durumunda nelere dikkat etmelidir?
Cevap: İdareler, farklı kaynaklardan alınan birim fiyatları karşılaştırırken iş kalemlerinin niteliğine uygunluğunu, güncelliğini, miktar ve mesafe gibi teknik parametrelerde farklılık varsa bunların etkisini göz önüne almalıdır. Kaynaklar arasında tutarsızlık veya uç fiyatlar bulunuyorsa, bunların gerekçelendirilmesi gerekir. Bu şekilde seçimlik kaynak kullanımı, yaklaşık maliyetin gerçekçi olması ve itirazlara karşı dayanıklı olması için önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan birim fiyatların yüksek olduğu iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyet hesaplamasında farklı kamu kurumları birim fiyatları ve rayiçlerini seçimlik olarak kullanma hakkını mevzuata uygun şekilde kullanmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin fiyatların yüksek olduğu yönündeki iddiası, fiyatların yaklaşık maliyetin tespitinde kullanılabilir kaynaklardan seçilmesi ve fiyat tariflerine uygunluk nedeniyle kabul edilmemiştir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet hesabında farklı kamu kurumları birim fiyatları ve rayiçler kullanması, itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesinde nasıl etkili olmuştur?
Cevap: İdarenin seçimlik haklarını kullanarak farklı kamu kurumlarından alınan birim fiyatlar ve rayiçleri birlikte değerlendirmiş olması, yaklaşık maliyetin doğru ve mevzuata uygun biçimde tespit edildiğinin göstergesi sayılmıştır. Bu durum, itirazen şikâyette yer verilen iddiaların dayanaksız kalmasına ve şikayetin reddine yol açmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin puanlamanın hatalı olduğuna dair iddiası neden kabul görmemiştir?
Cevap: Puanlama, yaklaşık maliyetin dayanağı olan birim fiyatların mevzuata uygun seçimlik kaynaklardan alınmasına dayanmıştır ve idarenin bu konuda yanlış veya hatalı davranışı bulunmamıştır. Ayrıca, başvuru sahibi fiyat tariflerinin uygunluğuna itiraz etmediğinden puanlamanın hatalı olduğuna dair iddia destek bulmamıştır.
Soru: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında fiyat ve rayiçlerin seçimlik olarak kullanılabilmesi, bu vakada idarece nasıl uygulanmıştır?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyeti belirlerken birden fazla kamu kurumundan farklı birim fiyat ve rayiçleri karşılaştırarak uygun olanları tercih etmiş, iş kalemlerinin miktar ve mesafe bilgilerindeki farklılıkları da dikkate almıştır. Bu yaklaşım, mevzuatta tanınan seçimlik hak kapsamında olup, fiyatların uygunluğunu sağlamıştır.
Detaylı Analiz
Şikâyet konusu, idarece gerçekleştirilen bir yapım işi ihalesinde yaklaşık maliyetin belirlenme yöntemiyle ilgilidir. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan 14 iş kaleminin birim fiyatlarının kamu kurumları birim fiyatlarına göre yüksek seçildiğini, teknik bir gerekçeye dayanmadan bu fiyatların esas alındığını ve bu durumun fiyat nitelik puanlamasını hatalı hale getirdiğini ileri sürmüştür. Bu kapsamda, bazı isteklilerin tavan puanlara yakın puan almasının gerçekçi olmadığı iddiasıyla, hesaplama yönteminin yeniden değerlendirilmesi talep edilmiştir.
İhale sürecinde tartışma konusu olan temel unsur, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan fiyatların dayanaklarıdır. Başvuru sahibinin esas önermesi, fiyatların belirlenmesinde kullanılan kaynakların piyasa gerçekliğini yansıtmadığı ve teknik olarak gerekçelendirilmediğidir. Ancak bu iddianın detaylandırılmasında iş kalemleri için kullanılan birim fiyat tarifelerinin içeriğine dair bir itiraz bulunmamaktadır. Dolayısıyla itiraz, fiyatların niceliğine yöneliktir, nitelik veya kapsam yönüyle herhangi bir eksiklik ortaya konmamıştır.
Vakada esaslı unsur kavramı, yaklaşık maliyetin dayanıklılığı ve onun üzerinden yapılan puanlamanın sağlıklılığı yönüyle ele alınmıştır. Kurul değerlendirmesinde, yalnızca fiyatların yüksek olması iddiası üzerinden bir esaslı hata tespiti yapılmamış; bunun yerine fiyatların hangi kaynaktan ve nasıl seçildiği incelenmiştir. İdarenin birim fiyatları kamu kurumlarının yayımladığı listeler ya da rayiçlerden çeşitli biçimlerde temin etmesi ve bunları değerlendirme sürecinde karşılaştırarak uygun gördüğünü kullanması, esaslı bir hata teşkil etmemiştir. Zira bu tercihler, mevzuat kapsamında tanınan seçimlik hakkın kullanımına dayanmaktadır.
Özellikle fiyat nitelik puanlamasında bazı isteklilerin yüksek puan almasının gerçekçi olmadığı iddiası, yaklaşık maliyetin temelini oluşturan fiyatların teknik uygunluğu ve kaynağına ilişkin herhangi bir çelişki tespit edilmediğinden dolayı kabul görmemiştir. Ayrıca başvuru sahibinin, kullanılan iş kalemlerine ait tarifelerin teknik içeriğine yönelik bir itirazı bulunmaması da, Kurulun değerlendirmesinde belirleyici olmuştur. Bu bağlamda, söz konusu iş kalemlerinde mesafe, miktar gibi teknik kriterlerin dikkate alındığı ve fiyat farklılıklarının bu nedenle doğal sayılabileceği değerlendirmesi yapılmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarenin yaklaşık maliyet hesabında farklı kamu kurumlarından aldığı birim fiyatlar ve rayiçleri seçimlik biçimde ve teknik gerekçeye dayalı olarak kullandığını tespit etmiş ve bu uygulamanın mevzuata uygun olduğunu değerlendirmiştir. Fiyat tarifelerine yönelik açık bir uygunluk itirazı yapılmaması ve hesaplamadan sapma oluşturacak bir esaslı hata ortaya konamaması nedeniyle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir. Bu gerekçelerle, yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonuçsuz kalmış ve reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.