KÜNYE
- Toplantı No: 2024/024
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 12.06.2024
- Karar No: 2024/UY.II-773
- Başvuru Sahibi: Alsancak Yapı Peyzaj ve Tic. Ltd. Şti. - Itfs Mühendislik Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 16. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2024/374526
- İhale Adı: Karayolları 165 (Kangal) Şube Şefliği Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buz Mücadelesi Yapılması İşi
Özet
Yaklaşık maliyet hesaplamasının teknik şartname ve mevzuata uygun olması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığını, kullanılan araçların teknik özelliklerinin şartname ile örtüşmediğini, bazı araçların maliyete dahil edilmediğini ve genel giderlerin eksik hesaplandığını iddia ederek ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, vakumlu süpürge makinesi için kullanılan pozun teknik şartname ile uyumlu olduğunu, kamyonların kasko değerleri ortalamasıyla rayiç fiyatlarının hesaplandığını, yol kontrol aracının maliyetinin kâr ve genel giderler içinde değerlendirildiğini ve diğer araçların da anahtar teslim götürü bedel kapsamında maliyete dahil edildiğini tespit etmiştir. Ayrıca, yurt dışı programı giderlerinin yükleniciye ait olduğu ve yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hazırlandığı anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan araç ve ekipmanların teknik şartnameye uygunluğunun denetiminde hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplanırken kullanılan araç ve ekipmanların teknik özelliklerinin ihale dokümanındaki şartname ile örtüşüp örtüşmediği ayrıntılı şekilde incelenmelidir. Bu incelemede, poz kodları ve teknik tanımlamalar karşılaştırılır; eğer rayiç fiyatlar hesaplanıyorsa, araçların piyasa değerleri ve teknik yeterlilikleri göz önünde bulundurulur. Ayrıca, bazı araçların maliyete dâhil edilip edilmediği veya genel giderler içinde değerlendirilip değerlendirilmediği titizlikle değerlendirilmelidir. Bu sayede, yaklaşık maliyetin teknik şartname ve piyasa koşullarına uygunluğu sağlanmış olur.
Soru: Yaklaşık maliyet içerisinde genel giderler ve kâr oranlarının kapsamı ve içeriği nasıl belirlenir?
Cevap: Genel gider ve kâr kalemlerinin kapsamı, ihale mevzuatı ve dokümanlarıyla belirlenen esaslar doğrultusunda saptanır. Bazı araç ve ekipmanların maliyeti, ayrı kalem olarak değil kâr ve genel giderler içinde gösterilebilir. Bu nedenle yaklaşık maliyet hesaplanırken, genel giderlerde hangi unsurların kapsandığı netleştirilmeli; araçların maliyetlerinin doğrudan mı yoksa genel giderler kapsamında mı hesaplandığı belgelendirilmeli, aksi halde hesaplama yanlış yapılabilir. Uygulamada genel gider ve kâr oranlarının nasıl yansıtıldığına dair tereddütler sıklıkla yaşanır.
Soru: İhale kapsamında yer alan araç ve ekipmanların bazı maliyetlerinin yaklaşık maliyete dahil edilmemesi ihale işlemini nasıl etkiler?
Cevap: İhale konusu işin tamamını doğru yansıtmak adına, teknik şartnamedeki araç ve ekipmanların maliyetlerinin yaklaşık maliyet hesabına eksiksiz dâhil edilmesi gerekir. Ancak bazı durumlarda, belirli araçların maliyetleri kâr veya genel giderler içine dahil edileceği için yaklaşık maliyette ayrı kalem olarak görünmeyebilir. Bu durumda, eksik gösterildiği düşünülen maliyetlerin genel gider veya kâr kalemi içinde olup olmadığı netleştirilmeli; değerlendirme buna göre yapılmalıdır. Yanlış anlaşılan bu durum, itiraz ve başvuru konusu olabilmektedir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasında güncel inşaat maliyet endeksi veya benzeri fiyat endekslerinin kullanılmaması mevzuata aykırı mıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyet hazırlanırken, mevzuatta zorunlu kılınmadığı sürece inşaat maliyet endeksi gibi fiyat endekslerindeki güncellemelerin yapılması zorunlu değildir. İdare, yaklaşık maliyeti teknik şartname ve rayiçler doğrultusunda mevzuata uygun şekilde hesaplamakla yükümlüdür. Ancak güncel endekslerin kullanılmaması, hesaplamanın genel prensiplerine ve piyasa koşullarına uygun olduğu sürece tek başına iptal veya red gerekçesi sayılmayabilir.
Soru: İhale iptali talebinin değerlendirilmesinde Cumhurbaşkanlığı Genelgelerinin kapsamı nasıl dikkate alınır?
Cevap: İhale iptal taleplerinde, ilgili Cumhurbaşkanlığı Genelgelerinin kapsamına girilip girilmediği öncelikle değerlendirilir. Genelge kapsamı dışında kalan ihalelerde, iptal talebi için o genelgenin öngördüğü koşullar aranmaz. Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hazırlanması ve dokümanın teknik şartname ile uyumlu olması halinde, genelge kapsamında iptal yapılmasına gerek görülmeyebilir. Genelge kapsamı konusu, uygulayıcılar arasında tereddüde yol açan önemli bir konudur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan araçların teknik özelliklerinin ihale dokümanındaki şartname ile uyumlu olup olmadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, vakumlu süpürge makinesi için kullanılan pozun teknik şartnameye uygun olduğunu ve kamyonların kasko değerlerinin ortalaması baz alınarak rayiç fiyatlarının hesaplandığını tespit etmiştir. Yol kontrol aracının maliyetinin ise kâr ve genel giderler içinde değerlendirildiği ve diğer araçların da anahtar teslim götürü bedel kapsamında maliyete dahil edildiği anlaşılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin genel giderlerin eksik hesaplandığına dair iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında genel giderlerin yer aldığı ve özellikle yol kontrol aracının maliyetinin kâr ve genel giderler kapsamında değerlendirildiği Kurulca tespit edilmiş; dolayısıyla idarenin genel gider hesaplamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Soru: İhalenin iptal edilmesi talebi neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında ihale iptali için işlem tesis edilmesi istenmişse de, ihalenin genelge kapsamı dışında olduğu tespit edilmiş, yaklaşık maliyet hesaplama yöntemleri teknik şartname ve mevzuata uygun bulunduğundan iptal talebi reddedilmiştir.
Soru: Başvuru bedelinin iadesi talebi neden karşılanmamıştır?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin tüm iddialarının reddedilmesi nedeniyle haklı bulunmadığını belirlemiş; bu yüzden başvuru bedelinin iadesi için gerekli koşul olan tam haklılık sağlanmadığından, bedel iadesi talebi desteklenmemiştir.
Detaylı Analiz
Yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin bu uyuşmazlıkta, başvuru sahibi idarenin teknik şartnameye aykırı şekilde maliyet kalemlerini oluşturduğunu, bazı araçların göz ardı edildiğini ve genel giderlerin eksik hesaplandığını öne sürerek ihalenin iptalini talep etmiştir. Uyuşmazlık, özellikle idarece belirlenen araç ve ekipman maliyetlerinin şartnameye uygunluğu ve bu unsurların nasıl maliyete yansıtıldığı noktasında yoğunlaşmaktadır. Ayrıca, başvuru konusu diğer iddialar arasında maliyetin güncel fiyat endeksleri dikkate alınmadan belirlendiği ve Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında ihalenin yapılmaması gerektiği gibi hususlar da yer almaktadır.
İtirazen şikâyet başvurusunda öne çıkan temel konu, yaklaşık maliyetin oluşturulmasında teknik şartnamedeki araç ve ekipman tanımlarına sadık kalınıp kalınmadığıdır. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, örnek olarak vakumlu süpürge makinesi için kullanılan pozun teknik tanımlara uygun olduğu, kamyonların maliyet unsurunun ise kasko bedellerinin ortalama değeri üzerinden rayiç fiyata dönüştürüldüğü görülmektedir. Diğer taraftan birtakım maliyet kalemlerinin —örneğin yol kontrol aracı gibi— doğrudan satır açılarak gösterilmediği, fakat bunların kâr ve genel giderler içinde yer aldığı anlaşılmıştır. Bu değerlendirme, araçların maliyet hesabına doğrudan değilse bile dolaylı biçimde dahil edildiğini ortaya koymuştur.
Vaka bağlamında esaslı unsur kavramı da önem kazanmaktadır. Yaklaşık maliyet hesaplamasında, teknik şartnameye uyum sağlanması esaslı bir gereklilik olarak görülmekle birlikte, her bir kalemin münferit gösterilip gösterilmediği ya da hangi maliyet unsuruna dağıtıldığı, bu tür hesaplamalarda yorum alanı yaratabilmektedir. Bu çerçevede, belirli araçların yaklaşık maliyete ayrı bir satırda yer almaması tek başına esaslı bir aykırılık olarak değerlendirilmemiştir. Kurul, hangi maliyetlerin doğrudan, hangilerinin dolaylı olarak hesaplamaya dahil edildiğini ve bu yöntemlerin mevzuata uygunluğunu esas alarak karar vermiştir.
Pilot ortağın iş deneyimi bu vakada tartışma konusu yapılmamıştır; başvurunun odak noktası iş deneyiminden ziyade teknik şartname ve yaklaşık maliyet hesaplamasıdır. Dolayısıyla bu dosyada ortakların yeterlik kriterlerine ilişkin bir değerlendirme yer almamaktadır. Kurul kararında herhangi bir iş deneyimi belgesi, belge sahibinin katkısı yahut yeterliğine dair yorum bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, Kurul’un değerlendirmesinde yaklaşık maliyet hesaplanırken teknik şartnameye uygun araçların esas alındığı, rayiç fiyat oluşumunun piyasa verilerine dayandığı ve kâr-genel gider kalemleri yoluyla diğer maliyetlerin de kapsam içinde değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin kapsamı dışında kalan bir ihale olması nedeniyle iptal talebi de bu yönden de uygun görülmemiştir. Başvuru sahibinin tüm iddiaları reddedildiği için bedel iadesi koşulları da oluşmamış, itirazen şikâyet başvurusu sonuçta reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.