KÜNYE
- Toplantı No: 2022/018
- Gündem No: 20
- Karar Tarihi: 23.03.2022
- Karar No: 2022/UY.I-397
- Başvuru Sahibi: Çağlar Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/898804
- İhale Adı: Karayolları 15Bölge Müdürlüğü 151 (Kastamonu), 157 (Ilgaz) ve 158 (Çankırı) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım Yapım Ve Onarımı İle Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması
Özet
Yaklaşık maliyet hesaplamasında teknik şartname ve birim fiyat analizlerinin uygun kullanımı nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teknik şartnamede belirtilen araç ve ekipmanların yaklaşık maliyet hesaplamasında alt analizlerde yer almadığını, araç sayıları ve özelliklerinin rayiçlerle örtüşmediğini, bu durumun yaklaşık maliyetin düşük hesaplanmasına yol açtığını ve bunun mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 10. maddesine göre idarenin yaklaşık maliyet hesabında kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatları kullanabileceği, teknik şartnamede belirtilen araç ve personel sayılarının işin yürütülmesi aşamasına ilişkin kesin sayılar olduğu, yaklaşık maliyetin ise öngörüye dayalı bir bedel tahmini olduğu; dolayısıyla teknik şartnamede belirtilen kesin araç sayıları ile yaklaşık maliyet analizlerindeki girdilerin birebir karşılaştırılmasının uygun olmadığı; yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hazırlandığı ve iddianın yerinde olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında teknik şartnamedeki araç ve personel sayılarıyla yaklaşık maliyet analizlerindeki birim fiyatların birebir örtüşmemesi maliyetin eksik hesaplandığı anlamına gelir mi?
Cevap: Teknik şartnamede yer alan araç ve personel sayıları, işin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan kesin ihtiyacı gösterirken; yaklaşık maliyet hesaplamaları öngörüye dayalı ve tahmini verilere dayanır. Bu nedenle, bu iki unsurun birebir karşılaştırılması genellikle uygun olmaz ve bir uyumsuzluk olması, yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığını göstermez.
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında binek araç giderlerinin ayrı olarak hesaplanması gerekir mi?
Cevap: Binek araç giderleri çoğunlukla kâr ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, bunların yaklaşık maliyet hesaplamasında ayrı ve dolaylı olarak yansıtılması zorunlu olmayabilir. Bu nedenle binek araçların maliyetlere eklenmemesi mevzuata aykırı sayılmaz.
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında işin yürütülmesine bağlı ilave ekip veya araçların maliyete dahil edilmemesi nasıl değerlendirilir?
Cevap: İşin yürütülmesi aşamasında zorunlu olup olmadığı idarenin takdirinde olan ilave ekip ya da araçların maliyete dahil edilmemesi, yaklaşık maliyetin hazırlanış tarzı itibarıyla uygun bulunabilir. Her durumda bu tür giderlerin yaklaşık maliyet hesaplarında yer almaması ihale işlemine hukuki açıdan engel teşkil etmeyebilir.
Soru: İş kalemleri arasında yer alan ancak ihale dokümanlarında öncelik sırası veya birim fiyat tariflerinde açıklık bulunan bazı işlerin yaklaşık maliyet hesabında yer almaması sorun oluşturur mu?
Cevap: İhale dokümanındaki öncelik sıralamaları ve birim fiyat tarifleri dikkate alındığında, bazı iş kalemlerinin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmemesi mevzuata aykırı sayılmayabilir. Yaklaşık maliyet, iş kalemlerinin tamamını değil, öngörülen önemli giderleri göz önüne alabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyatların veya rayiçlerin ihale konusu işin teknik şartnamesiyle tam uyumlu olmaması itiraz konusu yapılabilir mi?
Cevap: Birim fiyat analizlerinde kullanılan rayiçler, kamu kurumlarınca yayımlanmış standartlar esas alınmak suretiyle yaklaşık maliyet hesabında kullanılır. Teknik şartnamede belirtilen özel koşullar veya araç sayıları yaklaşık maliyetin doğrudan birebir yansıması olmayabilir. Bu nedenle, birim fiyatların teknik şartname yönünden eksik veya farklı kalması, tek başına hesaplamanın mevzuata aykırı olduğu sonucunu doğurmayabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Teknik şartnamede belirtilen kesin araç ve personel sayıları ile yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyat analizlerinin birebir uyumsuzluğu iddiası, bu vakada nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, teknik şartnamede belirtilen araç ve personel sayılarının işin yürütülmesine ilişkin kesin sayılar olduğunu, yaklaşık maliyetin ise öngörüye dayalı tahmini bir bedel olduğunu belirlemiştir. Bu nedenle bu iki verinin birebir karşılaştırılması uygun bulunmamış ve yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hazırlandığı sonucuna varılmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin, teknik şartnamede belirtilen araç ve ekipmanların yaklaşık maliyet hesaplamasında alt analizlerde yer almadığı iddiası ne şekilde sonuçlandı?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyet hesabında, binek araç maliyetlerinin kâr ve genel giderler içinde değerlendirildiği ve bunların ayrı olarak maliyete yansıtılmasının gerekmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu iddia yerinde görülmemiştir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında “mobil süpürme işlerinde ilave trafik ekibi aracının maliyete yansıtılmaması” hususu hangi gerekçeyle uygun bulundu?
Cevap: İlave trafik ekibi aracının her zaman zorunlu olmadığı, bunun idarenin takdirinde olduğu ve bu nedenle maliyetin yaklaşık maliyete yansıtılmamasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Soru: Trafik işaretleme malzemeleriyle ilgili iş kaleminin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmemesine ilişkin iddia nasıl ele alındı?
Cevap: İhale dokümanındaki öncelik sıralaması ve birim fiyat tarifleri göz önüne alınarak, trafik işaretleme malzemelerinin temini ve işaretleme iş kaleminin yaklaşık maliyet hesabında yer almaması mevzuata aykırı bulunmamıştır.
Detaylı Analiz
Bu vakada ortaya konulan uyuşmazlık, ihale dokümanında belirtilen teknik şartname ile yaklaşık maliyet hesabında kullanılan analiz girdileri arasında tutarsızlık olduğu iddiasına dayanıyor. Başvuru sahibi, özellikle araç ve ekipman sayıları ile ilgili olarak şartnamede yer alan verilere karşılık, yaklaşık maliyet hesaplamalarında bunlara yer verilmediğini ve bu sebeple maliyetin eksik belirlendiğini ileri sürmüştür. Bu çerçevede şikâyet, idarenin yaklaşık maliyeti belirlerken mevzuata uygun davranıp davranmadığı noktasında odaklanmış, teknik dokümanlar ile mali verilerin birbirini karşılayıp karşılamadığı sorgulanmıştır.
Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan yöntemler ve veriler bakımından temel tartışma, teknik şartnamede yer alan unsur ve sayıların, birim fiyat analizlerinde neden birebir yansıtılmadığı üzerinedir. Başvuru sahibinin iddiasına göre, teknik şartnamede açıkça öngörülen araç ve ekipman sayıları ile bu unsurların rayiç bedelleri analize doğrudan dahil edilmediği için toplam maliyetin gerçeği yansıtmadığı değerlendirilmiştir. Özellikle, ilave trafik ekipleri, binek araçlar ve işaretleme malzemelerinin maliyete dahil edilip edilmediği yönüyle detaylı bir inceleme yapılmıştır.
Kurul bu noktada “esası” dikkate alarak, yaklaşık maliyetin doğası gereği öngörüye dayalı bir tahmin olduğunu; teknik şartnamede yer alan kesin sayıların ise işin icrası aşamasındaki gerçek verilere karşılık geldiğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla, şartnamedeki tüm detayların analize birebir yansıtılması beklenmediği gibi, yaklaşık maliyetin asıl amacı olan ihaleye esas mali çerçevenin belirlenmesi açısından bu iki belgenin aynı düzlemde değerlendirilmesi uygun görülmemiştir. Bu değerlendirme, şartnamedeki kesin detayların esas alınarak yapılan her türlü birebir karşılaştırmanın temelden hatalı olabileceğini göstermektedir.
Pilot ortağın ya da herhangi bir özel ortağın iş deneyimine ya da yeterliliğine ilişkin bir değerlendirme bu kararda yer almamakla birlikte, teknik altyapı üzerinden şekillenen maliyet analizi bu kararın merkezinde yer almıştır. Yapılan incelemelerde, özellikle binek araçların genel giderler içinde değerlendirildiği, mobil süpürme işlerinde ilave trafik aracının zorunlu bir unsur olmadığı ve trafik işaretleme işlerinin doküman önceliği kapsamında özel olarak ele alındığı tespiti yapılmıştır. Bu unsurların her biri, yaklaşık maliyetin bütüncül ve pratik bir perspektifle hazırlandığını teyit etmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarenin yaklaşık maliyet hesabında geçerli olan yöntemleri ve uygulamaları hukuki açıdan yerinde bulmuş; teknik şartnamedeki verilerin birebir analiz girdisi olarak kullanılmamasını mevzuata aykırı saymamıştır. Talep edilen uyumun yaklaşık maliyetin tahmini niteliğini göz ardı ettiği açıkça ortaya konmuş, başvurucunun iddiaları yerinde görülmemiştir. Böylece Kurul, şartname ve maliyet hesabı arasındaki ilişkinin mutlak değil, öngörüye ve hizmet kapsamına bağlı olarak değerlendirilmesi gerektiği yönündeki yaklaşımını bir kez daha teyit etmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.