KÜNYE
- Toplantı No: 2021/002
- Gündem No: 55
- Karar Tarihi: 13.01.2021
- Karar No: 2021/UY.II-102
- Başvuru Sahibi: Baş-Ka İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/273246
- İhale Adı: Antalya - Alanya Yolu (Km:87+500-128+000) Arası Bsk Bakım ve Onarım İşi
Özet
İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklaması ve makine ekipman belgeleri taleplerinin usulüne uygun yapılmaması nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin güncellenmesi ve yanlış hesaplanması, aşırı düşük teklif açıklaması için yapılan analizlerde hata olması, makine ve ekipmana ilişkin belgelerin sadece sınır değer altındaki isteklilerden talep edilmesi ve bu belgelerin usulüne uygun incelenmemesi, ortaklara ait pay defterlerinin ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olmaması ve EKAP üzerinden beyan edilen belgelerde eksiklikler olduğu iddialarında bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyet ve aşırı düşük teklif açıklaması taleplerinin ihale tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapılması gerektiğini, başvuru sahibinin bu süreyi aştığını, dolayısıyla iddiaların süre yönünden reddedilmesi gerektiğini tespit etmiştir. Ayrıca, elektronik ihale usulü kapsamında, makine ve ekipman belgelerinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinden istenmesinin mevzuata uygun olduğu, sınır değer altındaki diğer isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmeden önce belge talebinde bulunulmasının esasa etkili bir aykırılık oluşturmadığı değerlendirilmiştir. İdari şartnamede belirtilen belgelerin sunulması ve incelenmesi usulüne uygun yapılmıştır. Ortaklara ait pay defterlerinin ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olmaması iddiası ise somut bilgi ve belge sunulmadığından yerinde bulunmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin itiraz süresi hangi aşamada başlayıp ne kadar sürer?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin itiraz süresi, ihale tarihinden itibaren genellikle 10 günlük idareye şikayet süresiyle sınırlıdır. İtiraz, idari işlem ya da eylemin farkına varıldığı zamandan değil, ihale sürecinin ilgili eyleminin gerçekleştirildiği tarihten itibaren hesaplanır. Bu nedenle, geç başvurular genellikle süresinde yapılmadığı için işleme alınmaz.
Soru: İhalede aşırı düşük teklif açıklaması ve makine-ekipman belgeleri talepleri sadece ekonomik açıdan avantajlı olan belirli teklif sahiplerinden mi istenmelidir?
Cevap: Elektronik ihale usulünde, aşırı düşük teklif açıklaması ve makine-ekipman belgeleri talepleri çoğunlukla ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinden istenir. Bu uygulama mevzuata uygun sayılmakta olup, diğer teklif sahiplerinden bu aşamada belge talep edilmemesi veya açıklama istenmemesi, esasa etkili bir prosedür hatası olarak görülmemektedir.
Soru: Yaklaşık maliyetin güncellenmesi veya yanlış hesaplandığı iddialarının itiraz süresi dışında sonraki aşamalarda ileri sürülmesi mümkündür?
Cevap: Yaklaşık maliyetle ilgili itiraz ve talepler, ihale tarihinden itibaren belirlenen şikayet süresi içinde idareye yöneltilmelidir. Süre dışı yapılan başvurular genellikle kabul edilmez. İhale süreci devam ederken veya sonrasında bu tür hususların esasa etkili şekilde yeniden gündeme getirilmesi sınırlıdır ve genellikle usulden kaynaklanan süre sınırları göz önünde bulundurulur.
Soru: Ortaklara ait pay defterleri gibi belgelerle ilgili usulsüzlük iddialarının ispat yükü ve değerlendirilmesi nasıl yapılır?
Cevap: Ortaklara ait pay defterlerinin usulüne uygun olup olmadığına ilişkin iddialarda, somut bilgi ve belgelerle destek sunulması şarttır. İspat yükü iddia sahibine aittir. Delil sunulmadan yapılan iddialar geçerli kabul edilmez ve bu yönde karar verilir.
Soru: Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden belge sunumu ve inceleme usulü, herhangi bir usulsüzlük iddiasına karşı nasıl değerlendirilmektedir?
Cevap: EKAP üzerinden sunulan belgelerin doğruluğu ve uygunluğu, ihale dokümanlarında belirlenen usullere uyulduğu sürece genel olarak kabul edilir. Belgelerin elektronik ortamda sunulması ve idarece incelenmesi usulüne uygun ise, bu konuda ileri sürülen usulsüzlük iddiaları sıklıkla değerlendirme dışı bırakılır. Ancak spesifik usulsüzlük iddiası somut olarak gösterilmeli, aksi takdirde işlem geçerli sayılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması ve yaklaşık maliyete ilişkin itirazlarının süresinde yapılmaması nedeniyle şikayetinin reddedilmesi nasıl gerekçelendirildi?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklaması ve yaklaşık maliyete ilişkin itirazların ihale tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapılması gerektiğini, başvuru sahibinin bu süreyi aşarak itirazlarda bulunduğunu tespit etti. Bu durum, şikayetin süresinde yapılmadığını gösterdiği için başvuru süresi yönünden reddedildi.
Soru: Makine ve ekipmana ilişkin belgelerin sadece sınır değer altındaki ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinden talep edilmesi şikayet konusu olmuş, bu durum nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, elektronik ihale usulünde makine ve ekipman belgelerinin sadece ekonomik açıdan en avantajlı ilk iki teklif sahibinden istenmesinin mevzuata uygun olduğunu belirtti. Sınır değer altındaki diğer isteklilerden belge talep edilmemesi ya da aşırı düşük teklif açıklaması istenmeden önce belge talebinde bulunulması esasa etkili bir aykırılık oluşturmadığına hükmetti.
Soru: Şikayet sahibinin ortaklara ait pay defterlerinin ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olmaması iddiası nasıl sonuçlandı?
Cevap: Kurul, bu iddia hakkında somut bilgi ve belge sunulmadığını saptadı ve bu nedenle iddiayı yerinde bulmadı. Dolayısıyla, ortaklık pay defterlerine ilişkin şikayet geçersiz sayıldı.
Soru: Mühürlenmiş belgelerin EKAP üzerinden beyan edilmesi ve incelenme usulü hakkında Kurul’un değerlendirmesi nedir?
Cevap: Kurul, idari şartnamede istenen belgelerin EKAP üzerinden beyan edilmesi ve incelenme usulünün usulüne uygun yapıldığını tespit etti. Bu nedenle, şikayet sahibinin belgelerin sunulma ve incelenme şekline ilişkin iddiaları reddedildi.
Detaylı Analiz
İhaleye yönelik şikâyet başvurusu, büyük ölçüde başvuru sahibinin teklif değerlendirme sürecindeki bazı işlemlere yönelttiği usule aykırılık iddialarına dayanmaktadır. Özellikle yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun yapılmadığı, makine ve ekipman belgelerinin sadece belirli isteklilerden talep edilmesinin rekabeti sınırladığı, ortaklara ait belgelerde usulsüzlüklerin bulunduğu ve belgelerin EKAP üzerinden eksik veya hatalı sunulduğu yönünde çeşitli iddialar ileri sürülmüştür. Ancak, bu iddiaların büyük kısmı, ihale tarihinden itibaren geçerli olan şikâyet başvuru süresi içinde idareye yöneltilmediği için şekil yönünden reddedilmiştir. Bu çerçevede uyuşmazlık, esasın incelenmesine geçilmeksizin başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı noktasında düğümlenmiştir.
İhale sürecinde dikkat çekilen konulardan biri, aşırı düşük teklif açıklaması ve makine-ekipman belgelerine ilişkin uygulamalardır. Başvuru sahibi, özellikle bu belgelerin sınır değer altında kalan tüm isteklilerden istenmemesini belirtmiş; tekliflerin değerlendirilmesinde eşitlik ve rekabet ilkelerinin zedelendiğini ileri sürmüştür. Ancak Kurul, sadece ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinden bu belgelerin istenmesinin, elektronik ihale usulü kapsamında mevcut düzenlemelere uygun olduğunu değerlendirmiştir. Ayrıca belgelerin aşırı düşük teklif açıklamasından önce sunulması veya sunulmaması durumunun, esasa etkili bir ihlal doğurmadığını tespit etmiştir.
Bu vakada tartışılan hususların bazıları, idarenin işlem ve eylemlerinde esaslı bir unsurun ihlal edilip edilmediği sorusunu da gündeme getirmiştir. Özellikle yaklaşık maliyetin hesaplanması veya belgelerin usule uygun olarak talep edilip edilmediği durumlarında, esasa etkili bir hata olup olmayacağı belirleyici olmaktadır. Ancak Kurul, şikayetlerin süresi içinde yapılmaması nedeniyle esasın incelenmesine geçmemiştir. Öte yandan, belgelerin elektronik ortamda usulüne uygun şekilde talep edildiği ve değerlendirme sürecinde belirleyici rol oynamadığı yönündeki yorumlarıyla başvuru sahibinin iddialarının esaslı bir eksiklik doğurmadığını da örtülü biçimde ortaya koymuştur.
Pilot ortaklara ait pay defterlerinin ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında düzenlenmediği yönündeki iddialar ise somut bilgi veya belge ile desteklenememiştir. Kurul, iddia sahibinin bu tür teknik nitelikli belge eksikliklerine ilişkin somut delil sunamamasını kararına gerekçe yapmıştır. Bu noktada açık şekilde görülen, sadece varsayımlara veya belirsizliğe dayanan iddiaların dava konusu edilmesinin yeterli bulunmadığıdır. Değerlendirme, belgelendirme yükümlülüğü ile birlikte değerlendirilmiş, belgelerin geriye dönük olarak doğrulanmasına imkân tanımayan soyut iddialar yerinde görülmemiştir.
Genel olarak değerlendirdiğinde, Kurul’un yaklaşımı süresellik kuralını merkezine alan bir tutumu yansıtmaktadır. İtiraz konusu işlemlerin yapılmasıyla birlikte başvuru haklarının doğduğu, ancak süresi içinde bu hakların kullanılmaması halinde esasa geçilmesinin mümkün olmadığı açıkça ortaya konmuştur. Ayrıca, teklif değerlendirme sürecindeki uygulamaların ihale dokümanları ve mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütüldüğü, belgelerin EKAP üzerinden sunulması ve idarece incelenmesinin şeklen usulüne uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuru sahibinin birçok yönüyle esasa etkili olabilecek iddialarının dahi süresinde yapılmadığı için değerlendirme dışı kaldığı ve başvurunun reddine karar verildiği görülmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.