KÜNYE
- Toplantı No: 2024/020
- Gündem No: 7
- Karar Tarihi: 22.05.2024
- Karar No: 2024/UY.I-671
- Başvuru Sahibi: Metag İnşaat Ticaret Anonim Şirketi - Mau Yapı İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2024/255469
- İhale Adı: Kırşehir Çevre Yolu Km:9+000-16+100 Arası ve Otoyol Bağlantı Yolu Km:0+000-3+400 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı(Bsk) Yol Yapım İşi
Özet
İş deneyim belgesinin güncellenme yöntemi mevzuata uygun bulunarak itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağın iş deneyim belgesinin 49.1/a maddesi kapsamında güncellenmesi gerekirken idarece 49.1/c maddesi kapsamında güncellendiğini, bu nedenle ön yeterlilik sağlanamadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 49.1 maddesi ile 49.2 maddesi birlikte değerlendirildiğinde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan ve 4734 sayılı Kanun kapsamında olmayan işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin 49.1/c maddesi kapsamında güncellenmesi gerektiği; başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin bu kapsamda olduğu ve idarenin güncelleme yönteminin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı para birimi cinsinden düzenlenen iş deneyim belgeleri hangi durumlarda 49.1/c maddesi kapsamında güncellenir?
Cevap: Yabancı para cinsinden iş deneyim belgeleri, ilgili işi yapanların 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında kalması durumunda, yani bu işler kamu ihale mevzuatı kapsamına girmeyen işler olduğunda, 49.1/c maddesi kapsamında güncellenir. Bu madde, söz konusu belgelerin döviz kuruna göre güncellenmesi ve böylece tutarların değerlendirilmesi esasını getirir.
Soru: Aynı iş deneyim belgesi hem 49.1/a hem de 49.1/c maddeleri kapsamında güncellenebilir mi?
Cevap: İş deneyim belgesinin güncellenme yöntemi, belgenin dayandığı işin Kanun kapsamına girip girmemesi ve para birimi türüne göre belirlenir. İlgili iş Kanun kapsamındaysa ve döviz cinsinden ise 49.1/a maddesi uygulanabilir. Ancak iş Kanun kapsamında değilse, yabancı para birimi belgeleri 49.1/c kapsamında güncellenir. Dolayısıyla, aynı belge farklı maddeler kapsamında güncellenmez; koşullar hangisine uygun ise ona göre değerlendirilir.
Soru: İdare, yabancı para birimi cinsinden iş deneyim belgesinin güncellenmesinde hangi mevzuat hükümlerini birlikte değerlendirmelidir?
Cevap: İdare, iş deneyim belgesinin güncellenmesinde özellikle 49.1 ve 49.2 maddelerini birlikte dikkate almalıdır. Bu maddeler bir arada değerlendirildiğinde, belgenin hangi kapsamda ve nasıl güncelleneceği konusunda tereddüt giderilir. Tek başına maddelerden birine dayanmak uygulamada eksik kalabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin güncellenmesi sırasında yapılan hatalar nasıl bir hukuki sonuca yol açabilir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin mevzuata aykırı şekilde güncellenmesi durumunda, başvuruların değerlendirilmesinde hataya neden olabilir. Bu ise, isteklilerin ön yeterlik veya yeterlik aşamasında elenmesine veya ihalenin iptal edilmesine sebep olabileceği için hukuki uyuşmazlık ve itiraz konusudur. Bu nedenle, idareler güncelleme yöntemini mevzuata uygun seçmek zorundadır.
Soru: İtiraz sürecinde iş deneyim belgesinin güncellenme yöntemine ilişkin hangi değerlendirmeler Kurul tarafından yapılır?
Cevap: Kurul, itirazlarda idarenin iş deneyim belgesinin hangi madde kapsamında ve nasıl güncellendiğini mevzuat hükümleri ışığında inceler. Güncelleme yönteminin ilgili Yönetmelik maddelerine uygunluğu esas alınır. Uygun bulunması halinde itiraz reddedilir. Bu, uygulama birliğinin sağlanması ve hukuki güvenliğin korunması açısından önemlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi neden iş deneyim belgesinin 49.1/a maddesi kapsamında güncellenmesi gerektiğini savunmuştur?
Cevap: Başvuru sahibi, özel ortağa ait iş deneyim belgesinin ülke mevzuatına tabi işlerden oluştuğunu ve bu nedenle yabancı para birimi cinsinden olsa da 49.1/a maddesi kapsamında güncellenmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Soru: Kamu İhale Kurulu, yabancı para birimi cinsinden iş deneyim belgelerinin hangi madde kapsamında güncellenmesi gerektiğine nasıl karar vermiştir?
Cevap: Kurul, Yönetmeliğin 49.1 ve 49.2 maddelerini birlikte değerlendirerek, yabancı para birimi cinsinden olup 4734 Kanunu kapsamında olmayan iş deneyim belgelerinin 49.1/c maddesi kapsamında güncellenmesi gerektiğini tespit etmiştir.
Soru: İdarenin iş deneyim belgesini 49.1/c maddesi kapsamında güncellemesi hakkında Kurul ne karar vermiştir?
Cevap: Kurul, idarenin yaptığı güncellemenin mevzuata uygun olduğu sonucuna varmış ve başvuru sahibinin bu konuda yaptığı itirazı reddetmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu neden reddedilmiştir?
Cevap: İtirazen şikayet, idarenin iş deneyim belgesini mevzuata uygun şekilde 49.1/c maddesi kapsamında güncellemesini hukuka uygun bulması nedeniyle reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu uyuşmazlıkta, özel ortağa ait bir iş deneyim belgesinin yabancı para birimi cinsinden düzenlenmiş olması nedeniyle hangi yöntemle güncellenmesi gerektiği tartışılmıştır. Başvuru sahibi, belgenin içeriğindeki işin ülke mevzuatına tabi olduğunu ileri sürerek, bu belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 49.1/a maddesi çerçevesinde güncellenmesi gerektiğini savunmuş ve idarece uygulanan farklı güncelleme yönteminin ön yeterlik değerlendirmesinde kendilerini olumsuz etkilediğini ileri sürmüştür. İlgili belgeye ilişkin olarak yapılan güncellemenin usulüne uygun olup olmadığı, bu bağlamda ihaleye katılım koşullarının doğru değerlendirilip değerlendirilmediği, başvurunun temelini oluşturmuştur.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan konu, yabancı para birimi üzerinden düzenlenmiş olup kamu ihale mevzuatına tabi olmayan bir işten elde edilen iş deneyim belgesine hangi güncelleme yönteminin uygulanması gerektiğidir. Başvuru sahibi, bu belgenin yerli mevzuata tabi bir işten kaynaklandığını ve bu nedenle Yönetmeliğin dövizli ancak kamu ihale mevzuatına tabi işler için öngördüğü güncelleme yönteminin, yani 49.1/a maddesinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür. Ancak idare, belgeyi 49.1/c maddesi çerçevesinde döviz kuruna göre güncellemiş ve bu yöntemi esas alarak değerlendirme yapmıştır. Bu farklı yaklaşım, teklifin yeterli bulunmamasına ve itirazen şikâyete konu olması sonucuna yol açmıştır.
Uyuşmazlığın çözümünde belirleyici olan kavram “esaslı unsur”un doğru tespitidir. Burada belgenin içerdiği işin hangi yönetmelik maddesiyle uyumlu olduğuna ve bu uyumluluğun nasıl belirleneceğine dair yorum, esaslı unsurun doğru tanımlanmasını zorunlu kılmıştır. Yabancı para üzerinden düzenlenmiş belgelerde asıl belirleyici unsur, işin hangi hukuk düzenine tabi olarak gerçekleştirildiği değil, işin 4734 sayılı Kanun kapsamındaki bir iş olup olmadığıdır. Kamu İhale Kurulu da bu ayrımı esas alarak, Kanun kapsamı dışında kalan işlerin 49.1/c kapsamında değerlendirilmesini gerekli bulmuş, başvuru sahibinin yalnızca para birimine bakılarak yapılan değerlendirmesini yeterli görmemiştir. Böylelikle değerlendirme kriterinin temelinde, belgenin ait olduğu işin ihale mevzuatına tabi olup olmadığı belirleyici hale gelmiştir.
Kararda, özel ortak olarak ihaleye katılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi pilot ortak statüsündeki firmanın yeterlik koşullarını karşılaması açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle pilot ortağın kullandığı belgelerin uygunluğu, hem teknik hem de şekli açıdan titizlikle değerlendirilmiştir. Kurul, idare tarafından yapılan belgelendirme incelemesini yeterli bulmuş ve iş deneyim belgesinin Kanun kapsamı dışındaki bir işten elde edildiğini açıkça tespit etmiştir. Dolayısıyla söz konusu belgenin 49.1/c maddesi doğrultusunda güncellenmesi, pilot ortağın yeterliliği açısından da hukuka uygun bulunmuştur.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, idarenin iş deneyim belgesini 49.1/c maddesi kapsamında güncelleyerek yaptığı değerlendirmeyi mevzuata uygun bulmuş ve bu doğrultuda başvurunun reddine karar vermiştir. Kurulun bu yaklaşımı, Yönetmeliğin 49.1 ve 49.2 maddeleri birlikte ele alındığında yabancı para cinsinden ve Kanun kapsamı dışındaki iş deneyim belgeleri için tek geçerli güncelleme yönteminin 49.1/c olduğunu ortaya koymakta; uygulamada tereddüt doğuran farklı yorumlara açıklık getirmektedir. Böylece karar, hem ihale sürecinde belge değerlendirmesine dair öngörülebilirliği artırmakta hem de benzer nitelikteki işlerde hangi kriterlerin dikkate alınacağına dair uygulama birliği sağlamaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.