KÜNYE
- Toplantı No: 2022/048
- Gündem No: 30
- Karar Tarihi: 19.10.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1278
- Başvuru Sahibi: Yüksel İnşaat A.Ş.-Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2020/754233
- İhale Adı: Antalya-Karacaören 2 Barajı İçmesuyu Tesisleri
Özet
İhaleye katılımda sahte belge kullanımı nedeniyle iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağının sunduğu iş deneyim belgesinin usulsüz ve sahte olduğunu, belgelerin doğruluğunun teyit edilmesi gerektiğini ve bu nedenle söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda, iş deneyim belgesine ilişkin apostil tasdik şerhlerinden 6’sının gerçek, 9’unun ise sahte olduğu tespit edilmiştir. Bu belgeler, iş deneyiminin ve teknik puanlamanın tevsikinde kullanılmıştır. Apostil tasdik işlemleri Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uygun değildir. Sahte belge kullanımı 4734 sayılı Kanun’un 17/c maddesi kapsamında yasak fiil olarak değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı ülke makamlarınca düzenlenen iş deneyim belgelerinin apostil şerhiyle sunulması zorunlu mudur ve bu şerhlerin doğruluğu nasıl teyit edilir?
Cevap: Yabancı ülkelerden alınan iş deneyim belgeleri, doğruluk ve geçerlilik açısından genellikle apostil veya konsolosluk tasdiki ile sunulur. Apostil şerhlerinin özgünlüğünün teyidi, genellikle ilgili ülkenin yetkili makamları veya dış temsilcilikleri aracılığıyla yapılır. Doğruluğunun açıkça ispatlanamadığı veya sahte olduğu anlaşılan belgeler, teknik yeterlik değerlendirmesinden çıkarılır ve bu durum teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Teknik puanlamada kullanılan yabancı iş deneyim belgelerinde apostil şerhlerinin sahte veya usulsüz olması teklifin hükme bağlanmasını nasıl etkiler?
Cevap: Teknik puanlamada dayanak teşkil eden yabancı iş deneyim belgelerinin apostil şerhlerinde sahtecilik veya usulsüzlük tespit edilirse, söz konusu belgeler güvenilir sayılmaz. Bu durumda, ilgili teklifin teknik yeterliliği doğru biçimde tespit edilemediği için teklifin değerlendirme dışı bırakılması ihtimali doğar.
Soru: Sahte belge kullanıldığı tespit edilen teklif sahibi hakkında hangi idari yaptırımlar uygulanabilir?
Cevap: Sahte belge kullanımı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yasak fiil olarak değerlendirildiğinden, söz konusu teklif sahibi veya iş ortaklığı teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması ile karşı karşıya kalır. Ayrıca ihale makamı, savcılığa suç duyurusunda bulunmak gibi ilave yaptırımlar uygulayabilir.
Soru: İş ortaklıklarının pilot ortaklarının sunduğu belgelerde sahtecilik tespit edildiğinde ortaklığın tamamının teklifi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Pilot ortağın sunduğu belgelerde sahtecilik bulunduğunda, iş ortaklığının teklifinin tamamı genel olarak hukuki sonuçlar doğurur; çünkü pilot ortağın belgeleri teknik yeterlik ve puanlama bakımından temeldir. Bu nedenle, sadece sahte belge sunan ortak değil, iş ortaklığının tamamı tekliften çıkarılabilir.
Soru: Apostil şerhlerinin usulüne uygun olmayışı durumunda ihaleyi yürütmekle yükümlü idarenin kontrol ve doğrulama yükümlülüğü nasıl şekillenir?
Cevap: İdare, sunulan apostil şerhlerinin gerçekliğini ve usulüne uygunluğunu denetlemekle yükümlüdür. Bu doğrultuda, tereddüt oluşması halinde ek inceleme veya resmi teyit talep edebilir. Usulsüz veya sahte apostil şerhi tespit edildiğinde, bu durumun söz konusu belgenin geçersizliğine ve teklifin iptaline yol açabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Ancak, denetimin sınırları ve doğrulama yöntemleri mevzuat ve idari uygulama çerçevesinde farklılık gösterebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklığının pilot ortağının sunduğu yabancı iş deneyim belgesinin apostil tasdik şerhlerinin sahte olduğunun tespiti halinde bu belgenin değerlendirilmeye alınması mümkün müdür?
Cevap: Bu vakada, apostil tasdik şerhlerinden bazılarının sahte olduğu tespit edilmiştir ve bu belgeler teknik puanlamada kullanılmıştır. Bu durumda, belgenin usulüne uygun olmadığı, sahte belge kullanıldığı kabul edilmiş ve dolayısıyla belgenin değerlendirmeye alınması mümkün olmamıştır.
Soru: Sahte apostil tasdik şerhi bulunan iş deneyim belgesi nedeniyle iş ortaklığının teklifi nasıl bir hukuki sonuca tabi tutulmuştur?
Cevap: Sahte belge kullanımı yasa gereği yasak fiil kapsamında değerlendirilmiş ve iş ortaklığının pilot ortağının sahte belge kullandığı gerekçesiyle teklifi doğrudan değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Kurul sahte belge kullanımına ilişkin hangi ek yaptırımı kararlaştırmıştır?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının sahte belge kullanması nedeniyle, sadece teklifinin değerlendirme dışı bırakılması değil, aynı zamanda Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına da karar verilmiştir.
Soru: Apostil tasdik işlemlerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uygun olmaması ihalenin değerlendirilmesini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Apostil tasdik işlemlerinin usulsüz olması belgelerin geçerliliğini etkilediği için, bu belgeler teknik yeterlik ve puanlama bakımından dayanak olarak kabul edilmemiş ve iş ortaklığının teklifi ilave hukuki sonuçlarla birlikte ihale dışı bırakılmıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, tekliflerin değerlendirilmesinde esas alınan yabancı menşeli iş deneyim belgelerinin belgelenme usullerine dair ciddi bir iddiadan kaynaklanmaktadır. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağının sunduğu iş deneyim belgesindeki apostil tasdik şerhlerinin bir kısmının sahte olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, belgeye dayalı yeterlik kriterinin ve teknik puanlamanın geçerliliğini doğrudan etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Başvuru sahibi, bu gerekçeyle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.
İhale sürecinde tartışma konusu belgeler, pilot ortak tarafından sunulmuş yabancı ülke kaynaklı iş deneyim belgeleridir. Bu tür belgelerin geçerli sayılabilmesi için ilgili ülke mevzuatına uygun biçimde yetkili makamlarca onaylanmış olmaları beklenir. Buradaki temel sorun, belge üzerindeki apostil tasdik şerhlerinden bir kısmının gerçek dışı olduğunun tespit edilmesidir. Şerhlerden yalnızca bir kısmının gerçek olduğu belirlenmiş, geri kalanların ise sahteliği netlik kazanmıştır. Bu da belgenin bütünlük içinde güvenilir ve geçerli olmadığını ortaya koymuştur.
Uyuşmazlıkta esaslı unsur olarak değerlendirilen konu, iş deneyim belgesinde yer alan apostil tasdik şerhlerinin belgelerin doğruluğunu ve resmi niteliğini ispatlayan yönüyle hayati önem taşımasıdır. Apostil işlemleri yalnızca biçimsel bir unsur olmayıp, belgenin başka bir ülkede geçerli kabul edilmesini sağlayan temel güvencedir. Bu nedenle, söz konusu şerhlerde sahtecilik tespit edilmesi, yalnızca belge biçimini değil, belgenin esasen geçerli olup olmadığını da belirleyici hale getirmiştir. Böylece, belgenin teknik puanlamaya temel teşkil etmesi de kabul edilemez bulunmuştur.
Pilot ortağın sunduğu belgede tespit edilen sahtelik, iş ortaklığının tamamının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur. Çünkü pilot ortağın iş deneyim belgesi, ortaklık adına teknik yeterliğin ve iş bitirme tecrübesinin beyan edildiği temel unsurlar arasında yer almaktadır. Bu durumda sadece belge sahibi ortağın değil, tüm ortaklığın teklifi geçersiz sayılmış ve belgeye dayalı teknik puan geçerliliğini yitirmiştir. Bu çerçevede pilot ortağın sunduğu belgenin niteliği, diğer ortakların durumunu da belirleyen kritik faktör haline gelmiştir.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, sahte apostil tasdik şerhleriyle desteklenen belgeler esas alınarak yapılan teknik değerlendirme geçersiz sayılmıştır. Kurul bununla da yetinmeyerek, fiilin 4734 sayılı Kanun’da belirtilen yasak fiillerden biri olduğunu değerlendirerek, teklifi değerlendirme dışı bırakmakla birlikte, Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına da karar vermiştir. Bu yaklaşım, ihale sürecine sunulan belgelerdeki usulsüzlüklerin yalnızca idari değil, ceza hukuku bakımından da sonuç doğurabileceğini açıkça ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.