KÜNYE
- Toplantı No: 2022/024
- Gündem No: 7
- Karar Tarihi: 27.04.2022
- Karar No: 2022/UY.II-533
- Başvuru Sahibi: Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/556659
- İhale Adı: Karayolları 14Bölge Müdürlüğü 141(Balıkesir), 142(Çanakkale), 143(Bursa), 146(Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar veBuz Mücadelesi Yapım İşi
Özet
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların sunulmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını, özellikle üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların usulüne uygun düzenlenmediğini ve açıklamaların yeterince incelenmediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işte bazı iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenmesi ve sunulması gerekmekte olup, adı geçen isteklinin bu tutanakları sunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, sunulan analizlerde hesaplama hatası bulunmadığı ve açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olmadığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanak olan tutanakların sunulmaması teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: Uygulamada, aşırı düşük teklif açıklamalarını destekleyen üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin maliyet veya satış tutarı tespit tutanakları sunulmadığında, bu açıklamaların yeterince doğrulanamaması nedeniyle açıklamalar mevzuata uygun kabul edilmez. Bu durum, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya itirazen şikâyetin reddine yol açabilir.
Soru 2: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların nasıl düzenlenmesi ve sunulması gerekir?
Cevap: Bu tutanakların, ihale dokümanında öngörülen şekil ve içeriğe uygun olarak usulüne göre düzenlenmesi gerekir. Tutanaklarda, fiyat teklifinin kimden alındığı, teklifin hangi kalem veya kalemlere ilişkin olduğu, tarih ve imzalar açıkça belirtilmeli; ayrıca tutanakların orijinalleri veya mevzuata uygun suretleri ihale kapsamında sunulmalıdır. Belge eksik veya usulsüzse, açıklamaların dayanağı zayıflar.
Soru 3: Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin desteğin hesaplama analizi sunulup sunulmaması durumu ne kadar etkili?
Cevap: Hesaplama analizi tek başına yeterli görülmeyebilir; özellikle üçüncü şahıs tekliflerine dayanılarak açıklama yapılmışsa, bu tekliflerin tutanaklarla usulüne uygun şekilde desteklenmesi gerekir. Aksi halde, analizde hata olmasa dahi açıklama mevzuata uygun kabul edilmez ve teklif değerlendirmeye alınmayabilir.
Soru 4: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların sunulmadığı durumlarda başvuruda bulunan isteklilerin itirazları nasıl karşılanır?
Cevap: Bu tür itirazlarda, başvuru sahibinin üçüncü kişi fiyat tekliflerinin dayanaklarının sunulmadığına dair iddiası Kurul tarafından dikkate alınabilir ve gerekçeli kararda aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun bulunmaması temel alınarak talep reddedilebilir. Eksik belge sunumu, açıklamaların değerlendirilmesine engel teşkil eder.
Soru 5: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayalı aşırı düşük teklif açıklamalarında hesaplama hatası olmaması neden tek başına açıklamanın yeterli sayılması için yeterli değildir?
Cevap: Mevzuat ve uygulama kararları uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamalarının doğruluğu sadece hesaplama doğruluğuna dayanamaz; açıklamanın dayanağı olan veriler belgelendirilmeli ve üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri tutanaklarla resmi olarak desteklenmelidir. Bu belgeler olmadan açıklama, yeterince doğrulanamaz ve mevzuata aykırı görülür.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin hangi belgelerin sunulması zorunludur?
Cevap: Bu vakada Kurul, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) usulüne uygun olarak düzenlenip sunulmasının zorunlu olduğunu tespit etmiştir.
Soru 2: Kurulun kararına göre, aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan maliyet analizlerinin yeterli bulunmamasının sebebi nedir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu maliyet analizlerinde hesaplama hatası olmamasına rağmen, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanan tutanakların sunulmaması nedeniyle açıklamalar yeterince incelenememiş ve bu yüzden mevzuata uygun bulunmamıştır.
Soru 3: Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların sunulmaması durumunda itirazen şikâyet başvurusunun sonucu ne olmuştur?
Cevap: Kurul, söz konusu tutanakların sunulmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarını mevzuata uygun bulmamış ve buna bağlı olarak itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Soru 4: Başvuru sahibinin itirazında belirtilen hangi hususlar Kurul tarafından dikkate alınmıştır?
Cevap: Başvuru sahibi, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun yapılmadığını, özellikle üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin tutanakların usulüne uygun düzenlenmediğini ve açıklamaların yeterince incelenmediğini ileri sürmüştür. Kurul da bu iddiayı haklı bularak, tutanakların sunulmaması nedeniyle açıklamaların mevzuata uygun olmadığı sonucuna varmıştır.
Detaylı Analiz
İhaleye ilişkin uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında üçüncü kişilerden temin ettiği fiyat tekliflerine dayanak teşkil etmesi gereken belgeleri sunup sunmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu belgelendirme yapılmadığı için açıklamaların mevzuata uygun olmadığını ileri sürmüş; açıklamaların incelenmeden kabul edildiğini iddia etmiştir. Kurul değerlendirmesi, bu iddia etrafında şekillenmiş ve somut niteliği olan belge sunumuna odaklanılmıştır.
Aşırı düşük teklif açıklamalarında önemli unsurlardan biri, maliyetin nasıl oluştuğunu gösteren ve teklif sahibinin savlarını destekleyen belgelerdir. Bu bağlamda, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanılarak açıklama yapılıyorsa, bu tekliflerin güvenilirliği ve doğruluğu ancak belirli tutanaklarla ispatlanabilir. Somut olayda, teklif sahibi firma tüm fiyat analizlerini sunmuş olsa da, analizlerin dayanağı olan maliyet veya satış tutarı tespit tutanaklarının eksikliği tespit edilmiştir. Kurul, yalnızca hesaplama doğruluğunun değil, aynı zamanda açıklamaların belgelere dayanması gerektiğinin altını çizmiştir.
Esaslı unsur olarak değerlendirilen belge sunumu vakada belirleyici konumda olmuştur. Aşırı düşük teklif açıklamalarına dayanak oluşturan unsurların şekli ve içeriği, sadece teklif veren kişinin beyanlarıyla değil, bu beyanların belgeye dayanmasıyla geçerlilik kazanır. Kurul, fiyat tekliflerinin hangi zemine oturduğunu ortaya koyan tutanakların yokluğunda, yapılan açıklamaların yeterli denetime olanak vermediği görüşündedir. Bu açıdan bakıldığında, eksikliği ileri sürülen tutanaklar yalnızca ikincil bir unsur değil, açıklamanın güvenirliği bakımından temel kriter olarak değerlendirilmiştir.
Pilot ortağın iş deneyimine dair bir tartışma veya değerlendirme bulunmadığı için, bu vakada ortaklık yapısı ya da ortaklar arası iş deneyimi katkısı konusuna girilmemiştir. Uyuşmazlık, yalnızca fiyat açıklamalarında usule uygun belge sunulup sunulmadığıyla sınırlı olup, ortaklık yapısı veya ortaklardan hangisinin hangi yükümlülüğü yerine getirdiği yönünde bir değerlendirme yapılmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesinde belgelendirme eksikliğine odaklanarak açıklamaların mevzuata uygun biçimde sunulmadığı sonucuna ulaşmıştır. Açıklamalarda herhangi bir hesaplama ya da aritmetik hata tespit edilmemiş olsa da, açıklamaların dayanağını oluşturan tutanakların sunulmamış olması nedeniyle yeterli görülmemiştir. Kurul, bu eksikliğin bilgiye, doğruluğa ve ispat yüküne ilişkin kriterleri karşılamadığını değerlendirerek, başvurunun reddine ve açıklamaların geçersiz sayılmasına karar vermiştir. Bu karar, açıklamaların sadece teknik doğruluğu değil, şekli usulünün de esaslı unsur olarak görüldüğünü yansıtmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.