KÜNYE
- Toplantı No: 2021/019
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 20.05.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1019
- Başvuru Sahibi: Gökçedal İnş. ve Malz. Mad. Doğr. Üretim Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Elbistan Belediye Başkanlığı İhale Servisi
- İKN: 2021/141487
- İhale Adı: Sokak Hayvanları Geçici Bakım Evi Yapım İşi
Özet
Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgileri Belgesinin Sunulmaması Teklifin Değerlendirme Dışında Bırakılmasını Gerektirmez
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif kapsamında sunulan Ticaret Sicil Gazetesi’nin tüzel kişiliğin ortaklık yapısı ve yönetsel bilgilerini içerdiğini, dolayısıyla 'Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge’nin sunulmamasının teklifin değerlendirme dışı bırakılması için gerekçe olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve İdari Şartname hükümleri, tüzel kişi isteklilerin teklifleri kapsamında 'Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge’yi sunmalarını zorunlu kılmaktadır. İhale dosyasında başvuru sahibinin bu belgeyi sunmadığı tespit edilmiştir. Ancak karşı oyda, sunulan Ticaret Sicil Gazeteleri ve imza sirkülerinin tüzel kişiliğin ortaklık ve yönetim bilgilerini içerdiği, bu bilgilerin EKAP ve diğer kamu kurumlarının internet sayfalarından teyit edilebildiği ve belgenin sunulmamasının teklifin esasına etkili olmadığı değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin teklifinde ilgili belgeyi sunmadığını ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif kapsamında tüzel kişilerin ortaklık ve yönetim bilgilerini gösteren belgelerin tamamının sunulması zorunlu mu, yoksa farklı belgeler birbirinin yerine kullanılabilir mi?
Cevap: Kamu ihalelerinde, tüzel kişilerin ortaklık ve yönetim bilgileri için ihale dokümanında açıkça istenen belge esas alınır ve bu belge genellikle “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge”dir. Ticaret Sicil Gazetesi veya imza sirküleri bazı bilgileri içerse de, mevzuat ve ihale dokümanı bu özel belgeyi zorunlu kılmışsa, bu belgelerin birbirinin yerine geçmesi her zaman kabul edilmez. Eksik belge sunulması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması ihtimali bulunmaktadır.
Soru: Teklifte istenen tüzel kişilik belgelerinden biri sunulmadığında idare bu eksikliği tamamlatabilir mi?
Cevap: Genel olarak, teklif tesliminde eksik veya hatalı belge varsa, ihale dokümanı ve mevzuat hükümlerine bağlı olarak idare belirli durumlarda eksikliği tamamlama imkanı verebilir. Ancak, “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge” gibi teknik yeterlilik veya nitelik şartlarında sayılan zorunlu belgeler için dokümanda açık tamamlama hakkı yoksa veya mevzuatta zorunlu sunum öngörülmüşse, eksikliğin tamamlatılması mümkün olmayabilir; bu durumda teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İdareler, tüzel kişi ortaklık ve yönetim bilgilerini internet üzerinden doğrulayarak belge eksikliğini giderebilir mi?
Cevap: Bazı kararlar, ilgili ortaklık ve yönetim bilgilerinin kamuya açık EKAP veya resmi internet kaynaklarından teyit edilmesinin mümkün olduğunu kabul etse de, bu yöntem her zaman belge eksikliğini gidermek için yeterli görülmemektedir. İhale dokümanında zorunlu kılınan belgenin teslim edilmemesi durumunda, doğrulamanın yapılması tek başına teklifin geçerliliğini sağlamaya yetmeyebilir.
Soru: Tüzel kişiliğin ortaklık ve yönetim bilgilerine ilişkin belge eksikliği teklifin esasına etkili kabul edilir mi?
Cevap: Uygulamada, bu belgenin sunulmaması, tüzel kişinin teknik ve mali yeterliğinin doğru değerlendirilmesini engelleyeceği için genellikle teklifin esasına etkili kabul edilir ve bu yüzden teklifin değerlendirme dışı bırakılması yoluna gidilir. Ancak bazı durumlarda yönetim bilgileri ve ortaklık yapısının başka belgelerle teyit edilmesi halinde, eksikliğin esas sonuca etkisi olmadığı da ileri sürülebilir.
Soru: İtirazen şikayet aşamasında belge eksikliği nedeniyle verilen teklif dışı bırakma kararları nasıl değerlendiriliyor?
Cevap: Kurullar çoğunlukla, ihale mevzuatında istenen zorunlu belgelerin sunulmamasını teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli neden saymakta ve itirazen şikayet başvurusunu reddetmektedir. Öte yandan, karşı oy ya da bazı kararlar, eksikliğin teklifin esasına etkili olmadığı, bu bilgilerin diğer belgelerle teyit edilebildiği ve düzeltici işlem yapılabileceği görüşündedir. Bu nedenle, somut dosya ve ihale dokümanı şartlarına göre farklı uygulamalar olabilmektedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklifinde “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge” sunulmadığında teklif değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: Kurul çoğunluğunun kararına göre, bu belgenin sunulmaması ihale mevzuatına aykırılık teşkil eder ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gereklidir.
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu Ticaret Sicil Gazetesi ve imza sirküleri, ilgili belge yerine geçer mi?
Cevap: Karşı oy görüşünde, sunulan Ticaret Sicil Gazetesi ve imza sirkülerinin tüzel kişiliğin ortaklık ve yönetim bilgilerini içerdiği belirtilmiş ancak çoğunluk bu belge yerine geçmediği gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını uygun görmüştür.
Soru: Belgenin sunulmaması teklifin esasına etkili midir?
Cevap: Çoğunluk, belgenin sunulmamasını teklifin esasına etkili ve usule uygun kabul etmiş, karşı oy ise bu durumun teklifin esasını etkilemediğini savunmuştur.
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli, ilgili belgeyi sunmadığı gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusu sonuçlanırken ne karar verilmiştir?
Cevap: Kurul çoğunluğu, itirazen şikayetin reddine ve ihale iptalinin usulüne uygun olduğuna karar vermiş, karşı oy ise belge eksikliğinin giderilmesi yönünde düzeltici işlem yapılması gerektiğini belirtmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan tüzel kişiliklerin teklif dosyalarında sunmaları gereken belgeler arasında yer alan “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge”ye ilişkin uyuşmazlık, başvuru sahibinin bu belgeyi sunmaması üzerine teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, sunmuş olduğu Ticaret Sicil Gazetesi ve imza sirkülerinin anılan içeriği yansıttığını savunarak, teklifin şekli bir eksiklik nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu öne sürmüştür. Ancak idare, ihale dokümanında açıkça istenen söz konusu belgenin teklif kapsamında yer almaması nedeniyle doğrudan değerlendirme dışı bırakma işlemi uygulamıştır.
Bu vakada temel tartışma, teklife eklenmeyen belge ile ilgili olup, ihale sürecinde teknik yeterlilik şartı olmamakla birlikte idari belgeler arasında mevzuatça zorunlu kılınan ve idari şartnamede açıkça belirtilen bir düzenleme kapsamında değerlendirilmiştir. Başvuru sahibi, eksik olduğu ileri sürülen bilginin diğer belgelerle sunulduğunu ifade etse de, idari belgelerin belirli formatta ve içeriğe uygun sunulmasının gerektiği yönündeki anlayış idare ve Kurul çoğunluğu tarafından esas alınmıştır. Dolayısıyla eksikliğin teknik içerikli bir belgeye değil, şekli unsurlara ilişkin belgeye dair olması tartışmanın yönünü belge niteliği üzerine çekmiştir.
Teklifin esasına etkili olup olmadığı hususu bağlamında, “esasa etkili eksiklik” kavramı bu vakada Kurul çoğunluğu ve karşı oy gerekçesi arasında farklı biçimlerde ele alınmıştır. Kurul çoğunluğu, söz konusu belgenin sunulmamasını şekli bir eksiklik olarak değil, teklifin değerlendirilmesini engelleyen esaslı bir eksiklik olarak nitelendirmiştir. Buna karşın karşı oy görüşünde, tüzel kişiliğin ortaklık yapısı ve yönetsel durumunun Ticaret Sicil Gazetesi ve imza sirkülerinde bulunması ve söz konusu bilgilerin kamu kaynaklarından doğrulanabilir olması, eksikliğin teklifin esasına etki etmediği yönünde değerlendirilmiştir.
Pilot ortak iş deneyimi, bu uyuşmazlıkta doğrudan bir mesele olarak ele alınmamış, odak noktası teklif kapsamında sunulan tüzel kişiliğe ilişkin bilgi belgeleri olmuştur. Bu nedenle, iş deneyim belgelerinin yeterliliğiyle ilgili özel bir değerlendirmeye karar metninde yer verilmemiştir. Ancak teklifin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle, ihalenin bu aşamasında iş deneyiminin teknik değerlendirmesine geçilememiştir. Bu durum, şekli eksikliklerin, daha ileri aşamalarda yapılacak nitelik değerlendirmelerinin önünü kesebileceğini de göstermektedir.
Kurul çoğunluğu, idari şartnamede açıkça istenen bir belgenin sunulmamasını teklifin geçersizliği için yeterli gerekçe olarak kabul etmiş ve itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar vermiştir. Karşı oy ise, belge sunulmamakla birlikte eşdeğer bilgilerin mevcut belgelerde bulunduğu ve bu durumun teklifin içeriği bakımından esas sonuç üzerinde belirleyici olmadığını savunmuştur. Sonuç itibarıyla, Kurul’un ağırlıklı yaklaşımı, şekli eksikliklerin dahi ihalenin kuralları bütünlüğü içinde ele alınması gerektiği yönündedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.