KÜNYE
- Toplantı No: 2021/004
- Gündem No: 57
- Karar Tarihi: 27.01.2021
- Karar No: 2021/UY.I-240
- Başvuru Sahibi: Erg Asfalt Yol İnşaat Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Başakşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2020/540859
- İhale Adı: Başakşehir İlçesi Sokak ve Caddelerinde Altyapı ve Üstyapı İşleri Yapılması
Özet
İhale dokümanında belirtilen kapasite raporu ve TS EN belgesinin sunulmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yeterlik kriterlerinin ihale ilanı veya idari şartnamede düzenlenmesi gerektiğini, teknik şartnamede belirtilen kapasite raporu ve TS EN belgesinin yeterlik belgesi niteliğinde olmadığını ve bu belgelerin sunulmamasının değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olamayacağını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale ilanı, idari şartname ve teknik şartnamede, kendi malı istenen asfalt plentinin kurulu olduğu yeri tevsik eden Sanayi Odası kapasite raporu ile ihale tarihinde geçerli TS EN 13108-1:2016 belgesinin teklif kapsamında sunulması zorunlu kılındığı, başvuru sahibinin bu belgeleri sunmadığı, başvuru sahibinin dokümana yönelik şikayet başvurusunu süresi içinde yapmadığı ve ihale dokümanının mevcut haliyle kesinleştiği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında yeterlik kriteri olarak belirtilen belgelerin ihale ilanı, idari şartname veya teknik şartnamede açıkça düzenlenmemesi halinde, bu belgelerin sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir gerekçe olur mu?
Cevap: İhale dokümanlarında yeterlik kriteri olarak istenen belgeler, ihale ilanı, idari şartname veya teknik şartnamede açıkça belirtilmedikçe, söz konusu belgelerin sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına yeterli bir neden sayılmaz. Belgelerin zorunluluğu ve belge türü ihale dokümanlarında kesin ve net olarak ifade edilmiş olmalıdır. Aksi halde, teklif sahibi bu belgeleri sunmamış olsa bile, değerlendirme dışı bırakma işlemi hukuka aykırı olabilir.
Soru: İhale dokümanında teknik şartnamede yer alan ve yeterlik kriteri olarak belirtilen belgeler, idari şartnamede açıkça yer almıyorsa hangi değerlendirme esasına göre işlem yapılır?
Cevap: Teknik şartnamede yeterlik kriteri olarak istenen belgelerin ve şartların idari şartnamede ve/veya ihale ilanında da yer alması beklenir. Ancak, teknik şartnamede ihale konusu işin niteliği nedeniyle zorunlu tutulan belgeler varsa ve bunlar aday veya isteklinin yeterli mal veya ekipmana sahipliğini belgeliyorsa, bu belgelerin de sunulması istenebilir ve sunulmaması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına hukuki dayanak teşkil edebilir. Bu durumda ihale dokümanlarının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.
Soru: İhalenin öncesinde dokümana ilişkin itirazların süresi geçirilmişse, ihale dokümanındaki açık ve zorunlu belgelerin sunulmaması halinde teklif sahibi söz konusu eksiklik nedeniyle itiraz hakkına sahip midir?
Cevap: Dokümana ilişkin itirazların kanunda belirlenen sürede yapılmaması durumunda, ihale dokümanları kesinleşmiş sayılır. Bu halde, dokümanda açıkça zorunlu kılınan belgelerin sunulmamasından kaynaklanan eksiklikler teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli olur ve bu durum itirazen şikayet aşamasında da geçerli bir haklı itiraz nedeni oluşturmayabilir.
Soru: Kapasite raporu veya uygunluk belgelerinin ihale sürecinde sunulmaması halinde, bu eksiklik aleniyet ve şeffaflık ilkeleri açısından nasıl değerlendirilir?
Cevap: Kapasite raporu ve uygunluk belgeleri, ihalede rekabetin güvence altına alınması, yeterliliğin objektif biçimde tespit edilmesi ve şeffaf sürecin sağlanması açısından önem taşır. Bu belgelerin sunulmaması, adayın veya isteklinin yeterlilik kriterlerini taşımadığını gösterdiğinden, eksiklik, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektiren haklı ve somut nedenle değerlendirilir.
Soru: Teknik standarda uygunluk belgeleri (örneğin TS EN belgeleri) ihale dokümanlarında yeterlik kriteri olarak belirtilmişse, bunların güncelliği ve geçerli tarihleri nasıl değerlendirilir?
Cevap: Teknik standarda uygunluk belgelerinin, ihale dokümanında belirtilen tarihler itibarıyla geçerli olması gerekir. Belgenin süresi geçmiş veya ihale tarihine uygun olmayan tarihleri taşıması halinde, bu durum yeterlik koşulunun sağlanmadığı anlamına gelir ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gündeme gelebilir. Bu husus ihale dokümanlarında açıkça belirtilirse, istekli bu koşulu sağlayamazsa teklifin değerlendirme dışı kalması hukuken uygun kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanında belirtilen kapasite raporu ve TS EN 13108-1:2016 belgesini sunmaması teklifinin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir neden midir?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin ihale dokümanında yeterlik kriteri olarak açıkça belirtilmiş olan kapasite raporu ve TS EN 13108-1:2016 belgesini sunmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin kapasite raporu ve TS EN belgesinin yeterlik belgesi olmadığını iddia etmesi ihale sürecinde bir hak doğurur mu?
Cevap: Hayır, çünkü kapasite raporu ve TS EN belgesi ihale ilanı, idari ve teknik şartnamede açıkça yeterlik kriteri olarak belirtilmiş ve sunulması zorunlu kılınmıştır, dolayısıyla belgelerin sunulmaması değerlendirme dışı bırakılma nedeni olmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanındaki bu zorunlu belgelerle ilgili olarak şikayet başvurusunu süresi içinde yapmaması süreç sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin dokümana dair itirazını süresi içinde yapmaması nedeniyle ihale dokümanının mevcut hali kesinleşmiş ve bu nedenle kapasite raporu ile TS EN belgesinin sunulmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun bulunmuştur.
Soru: İhale sürecinde teknik şartnamede yeterlik kriteri olarak belirtilen belgelerin sunulmaması teklifin puanlamaya alınıp değerlendirmeye tabi tutulmasına engel midir?
Cevap: Evet, teknik şartnamede yeterlik kriteri olarak açıkça istenen belgeler sunulmadığı için teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılmıştır, puanlama veya diğer değerlendirme aşamalarına alınmamıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde yaşanan uyuşmazlık, teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığını öne süren başvuru sahibinin, teknik şartnamede belirtilen kapasite raporu ve TS EN 13108-1:2016 belgesini sunmaması nedeniyle ortaya çıkmıştır. Başvuru sahibi, bu belgelerin yeterlik kriteri olarak ancak ihale ilanı veya idari şartnamede düzenlenmesi gerektiğini, teknik şartnamede yer alan ifadelerin bunu sağlamayacağını savunmuş ve sunulmayan belgelerin teklifin elenmesine gerekçe yapılamayacağını ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, bu belgelerin dokümanda zorunlu kılınma biçimi ve başvuru sahibinin zamanında herhangi bir doküman düzenlemesi için başvuru yapıp yapmadığı noktasında şekillenmiştir.
Özellikle kapasite raporu ve teknik standarda uygunluğu belgeleyen TS EN 13108-1:2016 belgesi, ihale dokümanlarında yeterlik açısından istenen belgeler arasında yer almıştır. Bu belgelerin doğrudan teklif kapsamında sunulmasının gerektiği, sadece teknik değerlendirmeye ya da üretim sürecine ilişkin bir unsur olmadığı belirlenmiştir. Başvuru sahibinin, söz konusu belgelerin teknik şartnamede yer almasının yeterlik kriteri anlamına gelmeyeceği yönündeki iddiası ise, ihale dokümanları bir bütün olarak ele alındığında Kurulca haklı bulunmamıştır. Zira belgelerin hem teknik şartnamede hem de diğer ihale dökümanlarında zorunlu olarak istendiği ifade edilmiştir.
Somut olayda esaslı unsur, teklifin geçerliliği açısından aranan bu belgeler olup, sunulmamaları teklifin esas yönünden değerlendirilmesini engellemiştir. Esaslı unsurun tanımı, ihale sürecinde teklifin geçerli sayılması için olmazsa olmaz nitelik taşıyan, objektif olarak belirlenmiş koşullardır. Bu belgelerin sunulmaması, yalnızca bir eksiklik veya düzeltilebilir bir durum olarak değil; teklifin kapsam dışı bırakılmasını gerektiren bir esaslı eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Bu yönüyle ihale dokümanında açıkça belirtilen ve teklif sahibi tarafından süresi içinde itiraz edilmeyen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, geçerli bir teklif oluşturma koşulunun sağlanmadığını ortaya koymuştur.
Başvuruda ayrıca iş ortaklığının pilot ortağına ait iş deneyimiyle ilgili bir değerlendirme yapılmamıştır. Dolayısıyla, pilot ortağın iş deneyimi bu kararda tartışma konusu edilmemiş ve kararın esasına etkisi olmamıştır. Uyuşmazlık yalnızca kapasite ve uygunluk belgelerinin yokluğu üzerinden şekillenmiştir. Bu nedenle iş deneyimi meselesi, Kurul kararında sürece ilişkin belirleyici bir unsur olarak değerlendirilmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, ihale ilanı, idari ve teknik şartnamede kapasite raporu ile TS EN 13108-1:2016 belgesinin açıkça istenmiş olduğunu, bu belgelerin sunulmamış olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı kalmasının hukuka uygun olduğunu belirlemiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin söz konusu düzenlemelere yönelik süresi içinde herhangi bir şikayet başvurusunda bulunmadığı, dolayısıyla dokümanın kesinleşmiş olduğu tespit edilmiştir. Bu gerekçelerle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu reddedilmiş ve karar, dokümana uygunluk ve yerindelik esasları çerçevesinde nihai biçimde şekillenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.