KÜNYE
- Toplantı No: 2022/029
- Gündem No: 52
- Karar Tarihi: 26.05.2022
- Karar No: 2022/UY.I-673
- Başvuru Sahibi: Sami Orhan
- İhaleyi Yapan İdare: Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kırsal Hizmetler Daire Başkanlığı
- İKN: 2022/257069
- İhale Adı: Van İli Muradiye İlçesi Topuzarpa Mahallesi Sulama Tesisi Yapım İşi
Özet
İsteklilerin farklı IP adresleri ve teminat bilgileri nedeniyle birlikte hareket ettikleri iddiası reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, üç isteklinin aynı yerleşim yerinde olmaları, teminat mektuplarının aynı bankadan ve sıralı numaralarla düzenlenmiş olması, tekliflerin aynı IP adresinden verilmesi ve ihale dokümanını aynı IP üzerinden indirmeleri nedeniyle birlikte hareket ettiklerini ve yasaklanmaları gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, EKAP ve ticaret sicil kayıtları üzerinden yapılan incelemede, isteklilerin ihale dokümanını farklı IP adreslerinden indirdiklerini, tekliflerini farklı IP adreslerinden ve farklı tarihlerde sunduklarını, teminat mektuplarının farklı tarihlerde düzenlendiğini ve ayırt edici numaralarının sıralı olmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, isteklilerin aynı bölgede ikamet etmeleri tek başına birlikte hareket ettiklerini göstermez. Bu teknik ve kayıt bazlı inceleme sonucunda, iddiaların somut delillerle desteklenmediği anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Birden fazla istekli hakkında aynı IP adresi kullanıldığı iddiası ortaya konduğunda, bu iddianın doğruluğu nasıl tespit edilir ve ne tür kayıtlar incelenir?
Cevap: Tekliflerin ve ihale dokümanlarının indirilme süreçlerinde kullanılan IP adresleri, EKAP veya ihale platformu kayıtları üzerinden kontrol edilir. İstemcilerin farklı IP adreslerinden işlem yapıp yapmadığı, işlemlerin yapıldığı tarih ve saatlerle birlikte incelenerek, IP adreslerinin aynı kişi veya kurum tarafından kullanılıp kullanılmadığına dair somut veri aranır. Sadece aynı IP adresinin kullanılması, özellikle genel ofis veya ortak internet kullanımı durumlarında birlikte hareketi tek başına göstermez.
Soru: İsteklilerin sunduğu teminat mektuplarının aynı bankadan, benzer seri numaralarla ya da yakın tarihlerde düzenlenmesi birlikte hareket ettiklerini gösterir mi?
Cevap: Teminat mektuplarının düzenlendikleri banka veya tarih ve numara benzerlikleri, bağımsız istekli firmalarca benzer piyasadan teminat temin edebildiği göz önünde bulundurulduğunda, tek başına birlikte hareket delili sayılmaz. Bu bilgiler somut diğer kanıtlarla desteklenmediği sürece, aynı kaynaktan teminat sağlanması birlikte hareket kanıtı olmaktan uzaktır.
Soru: İsteklilerin aynı coğrafi bölgede veya aynı yerleşim yerinde bulunması, birlikte hareket ettikleri anlamına gelir mi?
Cevap: Aynı bölgede faaliyet gösteren veya aynı yerleşim yerinde bulunan isteklilerin birlikte hareket ettikleri iddiası ancak bu durumun diğer somut delillerle desteklenmesi halinde dikkate alınır. Sadece coğrafi yakınlık, tek başına yasaklı birlikte hareket anlamı taşımaz ve ihale sürecinde ayrı ayrı değerlendirilir.
Soru: Birden fazla istekli hakkında birlikte hareket iddialarının değerlendirilmesinde teminat mektuplarının tarih ve numaralarının sıralılığı ne kadar önemlidir?
Cevap: Teminat mektuplarının sıra numaraları veya düzenlenme tarihleri yaklaştıkça, iddianın incelemesinde dikkat çekebilir ancak bu kriter tek başına birlikte hareketin delili değildir. Bu bilgilerin somut diğer göstergelerle (ortak yönetim, finans kaynakları, tekliflerin hazırlanış şekli vb.) birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Soru: İhale itirazlarında birlikte hareket etme iddialarını reddeden kararların temel dayanağı ne olur?
Cevap: Böyle kararlar, istekliler arasında yasak fiil veya illegal birlikte hareketi destekleyen somut ve teknik delillerin bulunmamasına dayanır. Teknik incelemelerde IP adreslerinin farklı olması, teklif ve teminatların farklı zamanlarda sunulması, ticari kayıtların bağımsızlığı gibi somut unsurlar birlikte hareketi desteklemediğinde şikayetler reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İsteklilerin aynı IP adresinden teklif verdikleri iddiasının doğruluğu ihale sürecinde nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Kurul, EKAP kayıtları üzerinden ihale dokümanlarının ve tekliflerin indirildiği IP adreslerini incelediğinde, isteklilerin farklı IP adresleri kullandığını ve tekliflerini farklı tarihlerde sunduklarını tespit etmiştir; bu nedenle aynı IP adresinden teklif verme iddiası doğru bulunmamıştır.
Soru: Teminat mektuplarının aynı bankadan ve sıralı numaralarla düzenlendiği iddiası birlikte hareket etmeyi kanıtlar mı?
Cevap: Teminat mektupları farklı tarihlerde düzenlenmiş ve numaraları sıralı olmamıştır; bunun yanı sıra, farklı düzenleme tarihleri birlikte hareket edildiğine dair somut delil oluşturmadığından, bu iddia Kurulca kabul edilmemiştir.
Soru: İsteklilerin aynı yerleşim yerinde bulunmaları birlikte hareket ettiklerinin kanıtı olarak görülebilir mi?
Cevap: Kurul, isteklilerin aynı bölgede ikamet etmelerinin tek başına birlikte hareket ettiklerini kanıtlamadığını, bu durumun tek başına şikâyeti desteklemediğini değerlendirmiştir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunun reddi kararının dayanağı nedir?
Cevap: Karar, teknik inceleme sonucu elde edilen somut deliller ışığında, istekliler arasında yasak fiil ve davranış olmadığı tespitine dayanmıştır; dolayısıyla itirazen şikâyet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İlgili başvuru, ihale sürecinde teklif sunan üç ayrı isteklinin aynı kişi veya kişiler tarafından yönlendirildiği ve aralarındaki bu bağlantının yasak fiil kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddiasıyla yapılmıştır. Başvuru sahibi, iddiasını desteklemek üzere, söz konusu isteklilerin aynı yerleşim yerinde bulunmaları, teminat mektuplarını aynı bankadan temin etmeleri, mektupların benzer numaralar taşıması ve teklif işlemlerinin aynı IP adresinden gerçekleştirilmiş olması gibi çeşitli benzerlikleri ortaya koymuştur. Bu gerekçelere dayalı olarak, söz konusu isteklilerin yasaklı fiil sayılan birlikte hareket kapsamında değerlendirilmesi ve bu nedenle ihale dışı bırakılmaları gerektiği ileri sürülmüştür.
Başvuruda öne sürülen iddialar, büyük ölçüde teknik izlerin değerlendirilmesi ve belgeler arasındaki bağların kurulmasına dayandırılmıştır. Özellikle, ihale dokümanlarının aynı IP adresinden indirilmiş olduğu ve tekliflerin aynı yoldan sunulduğu yönündeki iddialar, sürecin şeffaflığına gölge düşürebileceği gerekçesiyle hassasiyetle incelenmiştir. Ancak yapılan değerlendirmede, EKAP üzerinden temin edilen bilgiler ışığında, her bir isteklinin ihale dokümanını farklı IP adreslerinden indirdiği, tekliflerini de farklı IP adreslerinden ve ayrı tarihlerde sundukları tespit edilmiştir. Teminat mektuplarının aynı bankadan sağlanmış olması ise sıklıkla karşılaşılan bir durum olup, belgelerin farklı tarihlerde düzenlenmiş ve numara sıralarının farklı olduğu anlaşılmıştır. Bu tespitler, birlikte hareket iddiasını destekleyen teknik bir bağın kurulmasına imkan vermemiştir.
İddiaların dayandığı unsurların “esası etkileyen nitelikteki unsurlar” olup olmadığı da değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Kamu ihale hukukunda, herhangi bir iddianın yaptırıma dönüşebilmesi için somut, açık ve birbirini tamamlayan delillerle desteklenmesi; ayrıca bu unsurların ihale sürecinin bütünlüğüne zarar verecek nitelikte olması beklenir. Sadece aynı bölgede yer almak, benzer teminat sağlayıcılarını tercih etmek ya da sistem üzerinden benzer zamanlarda erişim sağlamak gibi hususlar, kendi başına esaslı unsur olarak değerlendirilememektedir. Bu bağlamda, söz konusu iddialarda esaslı bir ihlal veya ihalenin sağlıklı işleyişine zarar verecek içerikte kesin bağlantılar ortaya konamamıştır.
İhaleye sunulan tekliflerde pilot ortağa özgü herhangi bir deneyim belgesi değerlendirmesi bu vakada yer almamaktadır. Bu nedenle, başvurunun ana ekseni olan birlikte hareket iddiası dışında, iş deneyimi veya benzeri yeterlik unsurlarına ilişkin bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kurul, incelemesini tamamen teknik izlerin ve doküman analizinin doğru olup olmadığını ortaya koyan unsurlar üzerinden yürütmüştür.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu yaptığı incelemede, başvuruda ileri sürülen benzerliklerin ihale mevzuatı çerçevesinde yasak fiil olarak değerlendirilebilmesi için gereken somutluk ve bütüncüllükten yoksun olduğunu tespit etmiştir. Gerek IP adreslerinin farklılığı, gerek tekliflerin farklı tarihlerde sunulmuş olması ve teminat mektuplarının birbirinin devamı niteliğinde olmaması, birlikte hareketin en önemli göstergelerini çürütmüştür. Bu nedenle, tespit edilen teknik ve belgesel ayrışmalar dikkate alınarak şikayet başvurusu reddedilmiş, isteklilerin yasaklı fiil kapsamında değerlendirilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.