KÜNYE
- Toplantı No: 2022/037
- Gündem No: 49
- Karar Tarihi: 03.08.2022
- Karar No: 2022/UY.II-921
- Başvuru Sahibi: Uluray Yapı İnşaat A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Avcılar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/512289
- İhale Adı: Avcılar Belediye Hizmet Binası Yapılması İşi
Özet
Teklif mektubunda ‘anahtar’ ibaresinin bulunmaması teklifin esasını değiştirmediği için değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif mektubunda ‘anahtar’ ibaresinin zorunlu olmadığını, teklif mektubunun yazılı, imzalı, rakam ve yazı ile teklif bedelinin uyumlu olduğunu, üzerinde kazıntı, silinti bulunmadığını ve dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında yer alan standart teklif mektubu formunun 4. maddesinde ‘anahtar’ kelimesi bulunmakla birlikte, başvuru sahibinin teklif mektubunda bu kelime yer almamaktadır. Ancak, teklif mektubunun başlık kısmında ve sağ alt kısmında ‘Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubu’ ibaresi mevcuttur. Ayrıca teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiği belirtilmiş, teklif bedeli rakam ve yazı ile uyumlu olarak açıkça yazılmış, kazıntı, silinti ve düzeltme bulunmamış, vergi kimlik numarası belirtilmiş ve yetkili kişilerce imzalanmıştır. Bu durum, ‘anahtar’ kelimesinin teklif mektubunun asli unsurlarını ortadan kaldırmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Standart teklif mektubu formunda belirtilen bir kelime veya ifadenin teklif mektubunda yer almaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabilir mi?
Cevap: Teklifin esasını değiştirmeyen, sadece metin ya da biçim açısından küçük eksiklikler, standart formda yer alan belirli bir kelimenin yokluğu gibi durumlar çoğunlukla teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bulunmaz. İhale mevzuatı ve uygulama kararları; teklifin temel unsurlarının tam ve uyumlu olması, teklif bedelinin doğru yazılması, kazıntı ve silinti olmaması gibi asli unsurların varlığı durumunda, formda yer alsa bile bir kelimenin bulunmaması teklif dışı bırakmayı gerektirmez. Ancak eksiklik, teklifin esaslı içeriğini etkiliyorsa farklı değerlendirilir.
Soru: Teklif mektubunda rakam ile yazı ile teklif bedelinin uyuşmaması durumunda ne gibi sonuçlar doğabilir?
Cevap: Rakam ile yazı ile teklif bedelinin birbirini tutmaması durumunda, mevzuat ve idari şartnameler genellikle bu tür çelişkileri geçerli olmayan ve dolayısıyla değerlendirme dışı kalması gereken durumlar arasında sayar. Bu uyuşmazlık, teklifin esasına ilişkin önemli bir tutarsızlık olarak kabul edilir. Bu nedenle, teklifin geçerliliği için her iki ifadenin uyumlu olması beklenir.
Soru: Teklif mektubunda yetkili imza ve imzaya ilişkin bilgilerin eksikliği teklifin değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: Teklif mektubunun geçerli ve değerlendirilebilir sayılması için, ihale mevzuatı kapsamında yetkili kişi veya kişilerin imzalarının bulunması şarttır. Eksik, düzeltilemeyen ya da kuşku uyandıran imza durumları, teklifin geçersiz sayılması ve değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurabilir. İmza eksikliği ya da yetkisiz imza, teklifin hukuki geçerliliğini zedeler.
Soru: İhale komisyonları, tekliflerde yer alan küçük yazım veya kelime eksiklikleri için teklifin reddi yönünde karar verebilir mi?
Cevap: İhale uygulamalarında, tekliflerin reddedilmesi için sadece küçük yazım hataları veya eksik kelime kullanımı, teklifin esasını değiştirmediği sürece yeterli görülmez. Komisyonlar, teklif mektubunun esaslı kayıtlar taşıyıp taşımadığına, teklifin niteliğinin veya bedelinin belirsizleşip belirsizleşmediğine bakar. Bu tür küçük eksiklikler teklifin değerlendirmeden elenmesine yol açmamalıdır.
Soru: İhale sürecinde teklifin standart forma uygun olmadığı gerekçesi ile yapılan değerlendirme dışı bırakma işlemi sonrası idare tarafından ne yapılmalıdır?
Cevap: İdare veya komisyon, teklifin standart forma uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakmayı kararlaştırdıktan sonra, kararın mevzuata uygunluğunu denetlemekle yükümlüdür. Eğer yapılan işlem hukuka aykırıysa, teklif sahibinin başvurusuyla idari yargı veya Kamu İhale Kurulu tarafından iptal kararı gelebilir. Böyle bir durumda idare, ihale sürecini mevzuata uygun şekilde yeniden başlatmalı ve hukuka uygun değerlendirme yapmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale komisyonu, teklif mektubunda standart formda yer alan “anahtar” kelimesinin bulunmamasını gerekçe göstererek teklifi değerlendirme dışı bırakabilir mi?
Cevap: Hayır, bu vakada komisyonun “anahtar” kelimesinin eksikliğini sebep göstererek teklifi değerlendirme dışı bırakması hukuka aykırıdır. Çünkü teklif mektubunun başlığı ve alt kısmında “anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubu” ifadesi mevcut olup, teklif mektubu diğer zorunlu unsurları barındırmaktadır. Bu durum, eksikliğin teklifin esasını değiştirmediğini göstermektedir.
Soru: Teklif mektubunda “anahtar” kelimesinin olmaması teklifin esasını değiştirmiş midir?
Cevap: Bu vakada “anahtar” kelimesinin bulunmaması, teklif mektubunun esas unsurlarını değiştirmemiştir. Teklif mektubu, ihale dokümanlarının kabul edildiğini açıkça belirtmiş, teklif bedeli rakam ve yazıyla uyumlu, kazıntı silinti içermeyen, imzalı ve yetkili kişilerce onaylanmıştır. Dolayısıyla, “anahtar” ibaresi olmadan teklif esas yönünden geçerlidir.
Soru: Başvuru sahibinin teklif mektubunda kazıntı, silinti veya tutarsızlık varsa sonuç farklı olur muydu?
Cevap: Bu vakada teklif mektubunda kazıntı, silinti veya yazılı-tutar uyumsuzluğu bulunmadığı için teklif geçerlidir. Eğer bu tür eksiklikler olsaydı, teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuken mümkün olabilirdi. Ancak mevcut durumda bunlar bulunmadığından teklif esaslı bir eksiklik içermemektedir.
Soru: İhale işlemlerinde “anahtar” kelimesinin eksikliği gerekçesiyle yapılan değerlendirme dışı bırakma kararı sonrası ne yapılmalıdır?
Cevap: Bu vakada Kurul kararı ile teklifin ihale komisyonunca değerlendirmeye alınması gerektiği ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun biçimde yeniden yapılması gerektiği belirlenmiştir. Dolayısıyla, “anahtar” kelimesinin eksikliği gerekçe gösterilerek yapılan değerlendirme dışı bırakma işlemi iptal edilmeli ve ihale süreci yeniden başlatılmalıdır.
Detaylı Analiz
Teklif mektubunda belirli bir ifadenin eksikliğine dayalı olarak yapılan değerlendirme dışı bırakma işlemi, bu olayda ihale sürecine yönelik temel bir uyuşmazlık alanını oluşturmuştur. İdare, standart forma tam uygunluk sağlanmadığını öne sürerek, teklif mektubunda yer almayan “anahtar” kelimesini esas almış ve teklifi geçersiz saymıştır. Başvuru sahibi ise bu tür bir eksikliğin teklifin içeriğini ve geçerliliğini etkilemediğini, teklifin açık, tutarlı ve usule uygun şekilde sunulduğunu belirterek işlemin iptalini talep etmiştir. Bu çerçevede, form eksikliği ile teklifin esas unsurları arasındaki sınır yeniden sorgulanmıştır.
Tartışmanın merkezinde yer alan husus, iş deneyimi ya da teknik yeterlilik gibi somut belgeler değil, teklif mektubunun şekli unsurlarından biri olan belirli bir ifadenin eksikliğidir. Standart formda “anahtar” kelimesi yer alsa da, başvuru sahibinin kullandığı mektupta bu kelime yalnızca gövde metin içinde eksik olup, teklif mektubunun başlığı ve alt kısmında “Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubu” ibaresi bulunmaktadır. Buna ek olarak teklifin tutarlı bir şekilde düzenlenmiş olması; rakam ve yazıyla belirtilen teklif tutarlarının uygunluğu, imzaların doğru atanmış olması ve doküman kabulüne açıkça yer verilmesi, teklifin içerik bakımından esaslı bir eksiklik taşımadığını göstermektedir.
Bu olayda, teklif mektubunun esas unsurlarını etkileyip etkilemediği sorusu, “esası değiştirmeme” ilkesi çerçevesinde ele alınmıştır. Kurulun değerlendirmesinde, sadece form bazlı bir eksikliğin, teklifin niteliğini, teklif bedelini ya da dokümana bağlılığı etkilemediği sürece geçerliliği ortadan kaldırmadığı sonucuna varılmıştır. “Anahtar” kelimesi metin içinde yer almasa da, teklifin başlık ve alt bölümünde bu ifadeye atıf yapılmış olması, teklifin götürü bedel ve anahtar teslim esasına göre düzenlendiğine dair kuşku bırakmamaktadır. Dolayısıyla eksiklik, anlamı bozan ya da teklifi yorumlanamaz hale getiren türden bir hata olarak değerlendirilmemiştir.
Değerlendirme dışı bırakmanın gerekçesinde esas alınan “anahtar” ibaresinin, teklifi sunan ortak girişimin pilot ortağına ait iş deneyimiyle ya da geçerlilik şartlarını doğrudan etkileyen bir unsurla bağlantılı bulunmadığı da görülmektedir. Dolayısıyla, bu dosyada teklifin hukuki geçerliliği, zarf içeriği ve diğer şekli koşullar yönünden eksiksiz olduğu kabul edilmiştir. Bu bağlamda karar, yalnızca başvuru sahibinin sunduğu teklif mektubunun belirli bir kelimeyi tekrarlamamasına dayalı biçimsel bir değerlendirme dışı bırakmanın hukuka uygun olmadığını ortaya koymaktadır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu başvuru sahibinin teklif mektubunun başlık ve içerik bütünlüğü, teklif bedelinin açık ve tutarlı biçimde yazılmış olması, silinti ve kazıntı bulunmaması gibi esas unsurlar yönünden uygun olduğunu tespit etmiş ve yalnızca bir kelimenin iç metinde yer almamasının değerlendirme dışı bırakma için yeterli olmayacağına karar vermiştir. Böylece teklifin yeniden değerlendirmeye alınması ve ihale işlemlerinin buna göre mevzuata uygun biçimde tamamlanması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu karar, biçimsel eksiklik ile esaslı unsur arasındaki farkın ihale hukukundaki yerini bir kez daha vurgular niteliktedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.