KÜNYE
- Toplantı No: 2021/009
- Gündem No: 10
- Karar Tarihi: 03.03.2021
- Karar No: 2021/UY.IV-491
- Başvuru Sahibi: Habiloğlu Yapı Proje San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Midyat Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2020/630581
- İhale Adı: Midyat Ulucami Mahallesi 1 ve 2 Bölge Sokak Sağlıklaştırma ve Cephe İyileştirme Yapım İşi
Özet
İhalenin 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında olması nedeniyle Kurumun inceleme yetkisinin bulunmaması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, imza uyuşmazlığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığını ve ihale komisyonunun imza inceleme yetkisi bulunmadığını iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
Başvurunun konusu olan ihale, 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (i) bendinde belirtilen istisnalar kapsamında olup, bu kapsamda yapılan ihaleler Kamu İhale Kurumu’nun inceleme yetkisi dışındadır. Ayrıca, başvuruya ilişkin yetki belgeleri ve başvuru bedelinin yatırılmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu ihale mevzuatı kapsamında hangi durumlarda Kamu İhale Kurumu inceleme yetkisini kullanamayabilir ve başvurular görev yönünden reddedilebilir?
Cevap: Kanunda sayılan belli istisna hallerinde (örneğin 4734 sayılı Kanun’un kapsam dışı bıraktığı ihalelerde) Kurumun inceleme yetkisi bulunmaz. Bu durumlarda yapılan itirazen şikayet başvuruları, usul yönünden uygun olsa bile esasına girilmeden “görev yönünden reddedilir.” Böylelikle, Kurum kapsam dışı ihalelerde karar verme yetkisini kullanmaz.
Soru: Tekliflerin imza içeriğine ilişkin uyuşmazlıklarda ihalede yetkili merci ile Kamu İhale Kurumu arasında yetki sınırı nasıl belirlenir?
Cevap: İhale kapsamında 4734 sayılı Kanun’un yetki alanı dışındaki ihalelerde, tekliflerin imza uyuşmazlıkları gibi hususlar ihale komisyonunun inisiyatifindedir ve kamu ihale kurumu bu tür anlaşmazlıkları inceleyemez. Ancak Kanun kapsamında olan ihalelerde bu tür incelemeler Kurum yetkisindedir. Bu nedenle ihale türü ve mevzuat uygulaması yetki sınırını belirler.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda sunulması gereken yetki belgeleri ve başvuru bedeli gibi usul şartlarının ihlal edilmesi başvurunun akıbetini nasıl etkiler?
Cevap: Başvuruya ilişkin yetki belgelerinin tam olmaması ya da başvuru bedelinin yatırılmaması gibi usul eksiklikleri, başvurunun esasının incelenememesi sonucunu doğurabilir. Bu tür eksiklikler, başvurunun görev yönünden reddine veya usule ilişkin başka yaptırımların uygulanmasına sebep olabilir.
Soru: Kamu İhale Kurumu yetkisinin sınırlarının belirlenmesinde Kanunun kapsam dışı ihalelerle ilgili hükümlerin rolü nedir?
Cevap: Kanunda belirtilen kapsam dışı ihaleler, Kamu İhale Kurumu’nun inceleme yetkisinin dışında bırakılmıştır. Bu kapsamda kalan ihalelerle ilgili uyuşmazlıklar Kurum tarafından incelenmez; bu durum, Kurum görev alanının somut olarak sınırlandığını gösterir. Dolayısıyla başvurular, kapsam dışı ihalelerde uygulanabilirlik ve inceleme yetkisi bakımından öncelikle kapsam kontrolüne tabi tutulur.
Soru: İhale kapsam dışı olduğunda, Kanunda belirtilen inceleme usulü kuralları işletilmez mi?
Cevap: İhale kapsam dışı kaldığında, 4734 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemelerde yer verilen itirazen şikayet başvurusu usulü işletilmez. Bu durumda Kanun’a dayanılarak Kuruma yapılan başvurular usul ve esas açısından değerlendirilemez ve inceleme yapmadan görev yönünden reddedilir. Böylece Kanun kapsamının dışında kalan ihalelerde farklı prosedürler uygulanabilir veya başka hukuki yolların izlenmesi gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalenin 4734 sayılı Kanun’un istisnaları kapsamında olması, başvurunun Kamu İhale Kurumu tarafından incelenememesi sonucunu nasıl doğurmuştur?
Cevap: İhale, 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (i) bendinde sayılan istisna kapsamında olduğundan, Kurumun inceleme yetkisi bu ihaleye ilişkin başvurulara uygulanmamış, dolayısıyla başvuru konusu taleplerin incelenmesi mümkün olmamıştır. Bu durum, başvurunun esasına girilmeden görev yönünden reddedilmesi sonucunu doğurmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin imza uyuşmazlığı nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hakkındaki iddiasının değerlendirilmesi neden mümkün olmamıştır?
Cevap: Söz konusu imza uyuşmazlığı ve bunun teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararıyla ilgili hukuki değerlendirme talebi, ihalenin 4734 sayılı Kanun kapsamı dışı olması sebebiyle Kamu İhale Kurumu’nun inceleme yetkisine girmemiş; bu nedenle iddianın incelenmesi yapılmamıştır.
Soru: Başvuruya ilişkin usul eksikliklerinin karar üzerindeki etkisi ne olmuştur?
Cevap: Başvuru kapsamında yetki belgeleri eksik ve başvuru bedeli yatırılmamış olması, inceleme yapılmasının önünde ek bir engel oluşturmuş; bu usul eksiklikleri nedeniyle başvuru esastan incelenmeden görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: Kamu İhale Kurumu’nun görev yetkisinin bulunmadığı durumlarda başvuruya karşı nasıl bir karar verilmiştir?
Cevap: Kurumun inceleme yetkisinin bulunmadığı tespit edilen durumlarda, başvuru doğrudan görev yönünden reddedilmiş, yani başvuru hakkında esas inceleme yapılmadan yetkisizlik kararı verilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin itirazen şikayet yoluyla sunduğu talep, teklifinin imza uyuşmazlığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına yöneliktir. Ancak bu talep, üzerinde yapıldığı ihale türü nedeniyle Kamu İhale Kurumu’nun denetim alanına girmemektedir. Uyuşmazlığın temelinde ihalenin, yürürlükteki kanunun istisna maddeleri arasında sayılan bir düzenleme kapsamında yapılmış olması yatmaktadır. Bu bağlamda başvuru sahibinin iddiası içeriğe dair bir hukuka aykırılık iddiası taşısa da, değerlendirme esasına geçilebilmesi için Kurumun görev alanı içinde yer alan bir ihale prosedürü söz konusu olmalıdır.
İhale sürecinde tartışılan husus, teklif zarfındaki belgelerdeki imzaların doğruluğu ve temsil yetkisi ile ilgilidir. Başvuru sahibi, idarenin imza kontrolü yaparak teklifini değerlendirme dışı bırakmasını uygun bulmamış ve bu işlemin ihale komisyonu yetkisinin ötesinde olduğunu ileri sürmüştür. Ancak bu iddianın ihale hukukuna göre anlamlı bir şekilde irdelenebilmesi, ihalenin 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılmasına bağlıdır. İstisna kapsamında yer alan ihalelerde, gerek teklif belgelerinin şekli gerekse imza denetimi hususunda Kamu İhale Kurumu’nun müdahale alanı bulunmamakta; bu nedenle imza uyuşmazlığına dönük hukuki değerlendirme Kurumca yapılmamaktadır.
Uyuşmazlıkta yer alan bir başka önemli nokta da, değerlendirilmesi talep edilen meselenin esaslı bir unsur taşıyıp taşımadığıdır. Her ne kadar teklifin elenmesine yol açan ve sonuç üzerinde doğrudan etkili olan bir gerekçeye dayanıyor olsa da, bu değerlendirme esasına geçilmediği için içeriksel bir incelemeye tabi tutulamamıştır. Diğer bir ifadeyle, imza uyuşmazlığı esaslı bir unsur olabilecek nitelik taşısa dahi, ihalenin istisna kapsamında olması nedeniyle bu yönüyle bir değerlendirme yapılamamıştır.
Vaka özelinde pilot ortağın iş deneyim belgesi ya da teklif yeterliğine ilişkin herhangi bir iddia veya tartışma bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, doğrudan teklifin imzalanma biçimi ve bunun sonucunda alınan değerlendirme dışı bırakma kararı üzerine kuruludur. Dolayısıyla konsorsiyum veya ortak girişim yapısına, özelde pilot ortağa ilişkin bir hukuki değerlendirme yapılmamıştır.
Kamu İhale Kurumu, yaptığı değerlendirmede başvuru konusu ihalenin Kanun’daki istisna düzenlemeleri çerçevesinde kapsam dışında olduğunu tespit ederek yetki denetimini esas almıştır. Ayrıca başvuru sahibinin usule ilişkin eksiklikleri, yani yetki belgelerinin sunulmaması ve başvuru bedelinin yatırılmaması da değerlendirme dışı bırakma kararını destekleyen unsurlar arasında sayılmıştır. Sonuç olarak Kurum, bu başvurunun görev yönünden reddine karar vererek esas incelemeye geçmemiş, böylece kapsam dışında kalan ihalelere ilişkin açık bir yetki sınırı çizmiş ve bu doğrultuda işlem tesis etmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.