KÜNYE
- Toplantı No: 2023/034
- Gündem No: 5
- Karar Tarihi: 15.06.2023
- Karar No: 2023/UY.II-896
- Başvuru Sahibi: İmaj Altyapı Üst Yapı San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı
- İKN: 2022/1295234
- İhale Adı: Muğla İli, Milas İlçesi, İsmetpaşa Mahallesi 2 Etap 546 Adet Konut İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi
Özet
Teklif geçerlilik süresi sona erdiği için sözleşme imzalama zorunluluğu bulunmadığına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif geçerlilik süresi sona erdikten sonra verilen sözleşme imzalama süresinin teklif geçerlilik süresini kapsamadığını, bu nedenle sözleşmeyi imzalama zorunluluğunun bulunmadığını, geçici teminatlarının gelir kaydedilmemesi ve yasaklama işlemi yapılmaması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale dokümanında tekliflerin geçerlilik süresinin ihale tarihinden itibaren 150 takvim günü olarak belirlendiğini, bu sürenin 27.05.2023 tarihinde sona erdiğini tespit etmiştir. Sözleşmeye davet yazısının 25.05.2023 tarihinde tebliğ edilerek 10 günlük imzalama süresi verilmiş olmasına rağmen, bu sürenin 05.06.2023 tarihinde sona erdiği ve teklif geçerlilik süresinin bitiş tarihinden sonra kaldığı belirlenmiştir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebinde bulunmadığı ve başvuru sahibinin de bu aşamada sözleşmeyi imzalamaya zorlanamayacağı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin talebini reddetmiş ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi ile yasaklama işlemi yapılacağını bildirmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif geçerlilik süresi sona erdikten sonra verilen sözleşme imzalama süresi ihale sürecini nasıl etkiler?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi bittiği halde idarenin sunduğu sözleşme imzalama süresi, geçerlilik süresini uzatmak için idareden alınan ve karşılıklı kabul edilen yazılı bir onay olmadıkça, teklifin bağlayıcılığını sürdürmez. Bu nedenle, teklifin geçerlilik süresi sona erdikten sonra verilen imzalama süresi, isteklinin sözleşme imzalamak zorunda olduğu anlamına gelmeyebilir.
Soru: İhale sürecinde teklif geçerlilik süresinin uzatılması için idarenin hangi adımları atması gerekir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi sona ermeden önce idarenin, isteklilerden yazılı onay almak suretiyle geçerlilik süresini uzatması gerekir. İdarenin bu aşamada tek taraflı ve bildirim mahiyetinde sunduğu bir süre, teklifin bağlılığını devam ettirmeye yeterli olmaz; onay alınmadan verilen süreler geçerlilik kazanmayabilir.
Soru: Teklif geçerlilik süresi sona eren bir isteklinin sözleşmeyi imzalamaması durumunda geçici teminatın geliri kaydedilmesi uygun mudur?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi sona erdikten sonra, idare teklifin geçerliliğini sürdürmediğini kabul etmiş sayılır. Bu durumda, isteklinin sözleşme imzalamaması nedeniyle geçici teminatın gelir kaydedilmesi veya yasaklama işlemi uygulanması hukuken mümkün olmayabilir; çünkü bağlılık süresi dolmuştur ve yükümlülük ortadan kalkmıştır.
Soru: İhale sürecinde sözleşme imzalama için verilen süre, teklif geçerlilik süresiyle uyumlu olmalıdır mı?
Cevap: Sözleşme imzalama için verilen sürenin, teklif geçerlilik süresi içinde veya geçerlilik süresinin sonunda başlayıp sona ermesi gerekir. İlgili sürenin teklif geçerlilik süresi dışına taşması, isteklinin sözleşmeyi imzalama yükümlülüğünü doğurmayabilir ve idarenin bu konuda talepleri uygulanmayabilir.
Soru: Teklif geçerlilik süresi dolduktan sonra idarece sürecin devam ettirilmesi mümkün müdür?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi dolduktan sonra idarenin süreci devam ettirmek istemesi halinde, geçerlilik süresinin uzatılması hususunda isteklilerden onay alınması gerekir. Aksi halde, geçerlilik süresi dolan teklif için idarenin işlem tesis etmesi, hukuki açıdan aksaklıklara ve iptal gerekçelerine yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sözleşmeyi imzalama süresi, teklif geçerlilik süresinden sonra sona erdiğinde sözleşmeyi imzalama zorunluluğu var mıdır?
Cevap: Vaka özelinde, sözleşmeyi imzalama süresi teklif geçerlilik süresinin sona ermesinden sonra bitmiş olduğundan, başvuru sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmamaktadır.
Soru: İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebinde bulunmaması, başvuru sahibinin sözleşmeyi imzalama yükümlülüğünü nasıl etkiler?
Cevap: Bu vakada idarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması için herhangi bir talepte bulunmaması, başvuru sahibinin sürenin bitişinden sonra sözleşmeyi imzalamaya zorlanamayacağı sonucuna varılmasına yol açmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin sözleşmeyi imzalamaması durumunda geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve yasaklama işlemi yapılabilir mi?
Cevap: Somut olayda, teklif geçerlilik süresi sona erdiği için başvuru sahibinin sözleşmeyi imzalamaması nedeniyle geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve yasaklama işlemi yapılması mevzuata aykırıdır.
Soru: Bu vakada idare tarafından yapılacak işlem nedir?
Cevap: İdarenin, geçici teminatı iade etmesi ve ihale işlemlerini mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirmesi gerekmektedir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu olayda temel uyuşmazlık, teklif geçerlilik süresi sona eren bir isteklinin, bu sürenin bitimini müteakip verilen sözleşme imzalama süresi içinde sözleşmeyi imzalamadığı gerekçesiyle geçici teminatının gelir kaydedilip kaydedilemeyeceği ve hakkında yasaklama işlemi uygulanıp uygulanamayacağına ilişkindir. Başvuru sahibi, teklifinin artık bağlayıcı olmadığı dönemde sözleşmeye davet edildiğini, bu durumda sözleşmeyi imzalama yükümlülüğü doğmayacağını savunarak kendisine yöneltilen yaptırımlara itiraz etmiştir. Uyuşmazlık, teklif geçerlilik süresi ile sözleşme imzalama süresi arasındaki ilişkinin bağlayıcılık açısından nasıl değerlendirileceği ekseninde şekillenmiştir.
İhale sürecine bakıldığında, tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirlenen şekliyle 150 gün olarak düzenlenmiş ve bu süre 27.05.2023 tarihinde sona ermiştir. İdare tarafından sözleşmeye davet yazısı bu sürenin bitiminden hemen önce, 25.05.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olsa da, sözleşmeyi imzalamak üzere verilen 10 günlük sürenin kesişim tarihi 05.06.2023 olarak belirlenmiştir. Bu durumda sözleşme imzalama süresi, teklifin artık geçerliliğinin sona erdiği bir zaman dilimine denk düşmüş ve teklif sahibinin o aşamada halen bağlı olup olmadığı gündeme gelmiştir. Kurul, sözleşme davetinin teklif geçerlilik süresi dolmadan yapılmış olmasını tek başına yeterli bulmamış; söz konusu sürenin sözleşmenin imzalanmasını kapsayacak şekilde düzenlenip düzenlenmediğini esas almıştır.
Olayda esaslı unsur olarak değerlendirilen konu, teklif geçerlilik süresi sınırları içinde kalınmaksızın yapılan sözleşme davetinin, teklif sahibinde sözleşme imzalama yükümlülüğü doğurmadığıdır. Çünkü bir teklif, ancak geçerlilik süresi içerisinde bağlayıcıdır ve bu süreden sonra gerek isteklinin gerekse idarenin hukuki işlem yapma kabiliyeti sınırlanır. İdarenin, geçerlilik süresi dolmadan teklif sahibinden herhangi bir yazılı uzatma isteğinde bulunmamış olması, bu bağlayıcılığın isteklinin rızasına sunulmadan sona erdiğini göstermektedir. Bu bağlamda, teklif geçerlilik süresinin ihale sürecinde taşıdığı işlevsel önemin bu vakada da belirleyici olduğu görülmektedir.
Pilot ortağa özgü iş deneyim değerlendirmesi bu kararda yer almamakta, başvuru sahibinin teklifinin geçerliliği ve sözleşme daveti esaslı unsurlar üzerinden ele alınmıştır. Bu nedenle, ortaklık yapısı ya da deneyim belgelerine ilişkin herhangi bir analiz yapılmamış, uyuşmazlık yalnızca teklif süresi bağlamındaki hak ve yükümlülüklere odaklanmıştır. Bu durum, kararın özelinde teknik yeterlilik veya belge denetiminin değil, teklifin süresel geçerliliğinin ön plana çıktığını göstermektedir.
Son olarak Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesini teklif geçerlilik süresinin mutlak süje bağlılığı içeren bir sınır olduğu yönünde yapmış, süre bitiminin ardından sözleşme imzalama yükümlülüğünden söz edilemeyeceği kanaatine ulaşmıştır. İdarenin geçerlilik süresi içinde teklif sahibinden uzatma talebinde bulunmaması, sürenin sona erdiği tarihten sonraki işlemlere dayanak olamayacağından geçici teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklama işleminin de hukuka aykırı bulunduğu belirtilmiştir. Böylece, teklif geçerlilik süresiyle uyumlu işlem tesis edilmeksizin yürütülen ihale sürecinin geçerliliği zedelenmiş sayılmış ve idarenin işlemlerini revize ederek süreci yeniden başlatması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.