KÜNYE
- Toplantı No: 2022/021
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 06.04.2022
- Karar No: 2022/UY.I-450
- Başvuru Sahibi: Maş İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kanal İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2021/543727
- İhale Adı: Dörtdivan (Bolu) İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi
Özet
Teklif geçerlilik süresi dolan isteklinin sözleşme imzalama zorunluluğu bulunmadığından geçici teminatı iade edilmelidir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçesiyle sözleşmeyi imzalamama hakkının bulunduğunu, geçici teminatının iade edilmesi gerektiğini ve idarenin geçici teminatı gelir kaydetme işleminin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında teklif geçerlilik süresi 120 gün olarak belirlenmiş olup, teklif geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilen azami süre kadar uzatılabilir ancak isteklinin kabulü gereklidir. Başvuru sahibi teklif geçerlilik süresinin uzatılmasını kabul etmemiştir. Sözleşme imzalanması için verilen 10 günlük süre teklif geçerlilik süresinin bitiminden önce sona ermiştir. Mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca teklif geçerlilik süresi dolan isteklinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu yoktur ve bu durumda geçici teminatın gelir kaydedilmesi hukuka aykırıdır.
İdare Görüşü
İdare, geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemini yapmış ve başvuru sahibinin şikayet başvurusunu reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında belirtilen süreden daha uzun olması halinde, isteklinin bu sürenin uzatılmasını kabul etmemesi ne tür sonuçlar doğurur?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilen azami süredir ve sürenin uzatılması isteklinin açık rızasına bağlıdır. İsteklinin bu uzatmayı kabul etmemesi halinde, teklif geçerlilik süresi sona ermiş sayılır ve istekli sözleşme imzalama zorunluluğu taşımadığı için geçici teminat iade edilmelidir.
Soru: Sözleşme imzalama süresi ile teklif geçerlilik süresi arasında çelişki varsa, hangi süre esas alınmalıdır?
Cevap: Genel olarak, teklif geçerlilik süresi esas alınır. Sözleşme imzalama süresinin, teklif geçerlilik süresinin bitiminden sonraya rastlaması halinde, isteklinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu doğmaz çünkü teklif geçerlilik süresi şarttır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif geçerlilik süresi dolduktan sonra idarece geçici teminatının gelir kaydedilmesi uygulaması hangi koşullarda hukuka uygun değildir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi dolmuş ve istekli bu sürenin uzatılmasını kabul etmemiş ise, sözleşme imzalama yükümlülüğü bulunmadığından geçici teminatın gelir kaydedilmesi hukuka aykırıdır. Teminatın iadesi gerekir.
Soru: İsteklinin teklif geçerlilik süresi dolduğu halde sözleşmeyi imzalamamakta ısrar etmesi durumunda, idarenin izleyebileceği hukuki yol nedir?
Cevap: İsteklinin teklif geçerlilik süresini uzatmayı kabul etmemesi halinde, sözleşme imzalamama hakkı doğar. Bu durumda idarenin geçici teminatı iade etmesi ve gerekirse ihale sürecini yeniden başlatması uygun olur.
Soru: İhale dokümanında teklif geçerlilik süresi belirtilmemişse teklifin geçerliliği ve sözleşme imzalama zorunluluğu nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale dokümanında teklif geçerlilik süresi açıkça belirtilmemişse tereddüt doğabilir. Mevzuat veya uygulama kararları çerçevesinde, bu durumda teklifin geçerlilik süresi ve sonraki işlem süreci somut şartlarla değerlendirilmeli; kesin yargı için ihale makamı ve ilgili denetim organlarının görüşüne başvurulması gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif geçerlilik süresi dolduğunda, sözleşmeyi imzalama zorunluluğu mevcut mudur?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi dolduğunda ve isteklinin bu sürenin uzatılmasını kabul etmemesi halinde, sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmamaktadır.
Soru: İsteklinin teklif geçerlilik süresini uzatmaması durumunda, yapılan sözleşme imzalama süresine ilişkin düzenlemenin etkisi nedir?
Cevap: Sözleşme imzalama için verilen süre, teklif geçerlilik süresinin bitiminden sonra sona ermiş ise, isteklinin sözleşmeyi imzalama yükümlülüğü devam etmez.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif geçerlilik süresi dolmuş ve sözleşmeyi imzalamama hakkı bulunmuşken, idarenin geçici teminatı gelir kaydetme işlemini yapması hukuki midir?
Cevap: Geçici teminatın gelir kaydedilmesi hukuka aykırıdır; teklif geçerlilik süresi dolmuş ve isteklinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmamışsa teminatın iadesi gerekmektedir.
Soru: Bu vakada Geçici Teminatın iadesi yönünde verilen karar ve idarenin bundan sonraki işlemleri nasıl olmalıdır?
Cevap: Geçici teminat iade edilir ve idarenin işlemleri, teklif geçerlilik süresi dolduğunda sözleşme imzalama zorunluluğu olmadığı gerçeğine uygun şekilde yeniden yapılır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin geçerlilik süresinin sona erdiği bir durumda sözleşmeyi imzalamaması nedeniyle, geçici teminatının gelir kaydedilip kaydedilemeyeceği üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, teklif geçerlilik süresini uzatmayı kabul etmediğini ve bu sürenin dolmasıyla birlikte artık sözleşme imzalama zorunluluğunun ortadan kalktığını ileri sürmüş; dolayısıyla geçici teminatın iadesi gerektiğini belirtmiştir. Buna karşılık idare, sözleşme imzalanmadığı gerekçesiyle teminatı irat kaydetmiş ve şikâyeti reddetmiştir. Uyuşmazlık, teklif geçerlilik süresi ile ihale sürecindeki yükümlülüklerin sınırları noktasında yoğunlaşmaktadır.
Somut olayda ihale dokümanında tekliflerin 120 gün süreyle geçerli olacağı belirtilmiş, bu sürenin uzatılması ise yalnızca isteklinin açık rızasıyla mümkün kılınmıştır. Başvuru sahibi, bu uzatma teklifini kabul etmemiştir. Bu noktada değerlendirilmesi gereken esas husus, sözleşme imzalamaya ilişkin 10 günlük sürenin, teklif geçerlilik süresi sona ermeden mi yoksa sonra mı dolduğu olmuştur. Bulgulara göre, sözleşme imzalanması için verilen sürenin, teklif geçerlilik süresinin bitimini izlediği anlaşılmakta; dolayısıyla istekli için bu aşamada hukuken bağlayıcı bir imzalama yükümlülüğü doğmamaktadır. Bu bağlamda, geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemi de dayanağını yitirmiş görünmektedir.
Uyuşmazlıkta temel bir kavram olarak öne çıkan “esası etkileyen husus”, yani ihalenin sonucu bakımından belirleyici nitelikteki şartlar arasında teklif geçerlilik süresi önemli bir yer tutmaktadır. Bu sürenin dolması, idarenin bağlayıcı teklif üzerinden işlem yapma yetkisinin sona ermesi anlamına gelir. İsteklinin açıkça sürenin uzatılmasını reddetmiş olması, onun hukuki yükümlülüklerini belirleyen çerçevede değişiklik yaratmış; dolayısıyla sözleşme imzalanmaması, kural ihlali olarak değerlendirilememiştir. Bu durumda da geçici teminatın tutulmasına yönelik idari işlem, esaslı unsurların yerinde olmadığı bir zeminde tesis edilmiştir.
Söz konusu ihalede, teklif geçerlilik süresinin sona ermesine rağmen sözleşme imzalanmayan sürecin pilot ortak ya da diğer ortaklar arasında ayırt edilmesine gerek kalmadan, genel ilkelere ve idarenin işlem sıralamasına dayalı olarak çözümlendiği görülür. Bu nedenle başvuru sahibinin iş deneyimi ya da niteliği üzerinden ayrıca bir değerlendirme yapılmamıştır. Uyuşmazlık tamamen sürelerin ilişkilendirilmesine ve süre dolduğunda yükümlülüğün şekillenip şekillenmediğine odaklanmıştır.
Kamu İhale Kurulu, çözümlemesini hem ihale dokümanındaki düzenlemeler hem de teklif geçerlilik süresinin mutlak ve ölçülebilir niteliği üzerinden yürütmüştür. Kurul, teklif geçerlilik süresinin dolduğu bir durumda, sözleşme imzalamamanın ihlal sayılamayacağını, bu nedenle geçici teminatın gelir kaydedilmesinin hukuka uygun olmadığını değerlendirmiştir. Sonuç olarak geçici teminatın iadesine karar verilmiş; idarenin bu aşamadan sonraki işlemlerini, teklif geçerlilik süresi sona ermiş bir teklif üzerinden yürütmemesi gerektiği yönünde bir çerçeve çizilmiştir. Bu karar, ihale sürecinde sürelerin ve isteklinin açık iradesinin hukuki sonuç doğurmadaki belirleyici etkisini vurgulamaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.