KÜNYE
- Toplantı No: 2022/021
- Gündem No: 25
- Karar Tarihi: 06.04.2022
- Karar No: 2022/UY.I-450
- Başvuru Sahibi: Maş İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kanal İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2021/543727
- İhale Adı: Dörtdivan (Bolu) İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi Yapım İşi
Özet
Teklif geçerlilik süresi dolan isteklinin sözleşme imzalama zorunluluğu olmadığı için geçici teminatı iade edilmelidir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif geçerlilik süresinin dolması nedeniyle sözleşmeyi imzalamama hakkı olduğunu, geçici teminatının iade edilmesi gerektiğini, idarenin ise geçici teminatı gelir kaydetme işleminin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında teklif geçerlilik süresi 120 gün olarak belirlenmiş olup, teklif geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilen süre kadar uzatılabilir ancak isteklinin kabulü gerekmektedir. Başvuru sahibine sözleşme imzalama için 10 günlük süre verilmiş ancak teklif geçerlilik süresi bu süreden önce sona ermiştir. Mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, teklif geçerlilik süresi dolan isteklinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu yoktur ve bu nedenle geçici teminatın gelir kaydedilmesi uygun değildir.
İdare Görüşü
İdare, geçici teminatın gelir kaydedilmesine ilişkin şikayet başvurusunu reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif geçerlilik süresi dolduktan sonra ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeyi neden imzalamak zorunda değildir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi, isteklinin teklifini değiştirmeden geçerli tutacağı azami süreyi ifade eder. Bu süre dolduktan sonra isteklinin bağlı kalma yükümlülüğü sona erer. Dolayısıyla, teklif geçerlilik süresi bittiğinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeyi imzalamayı reddedebilir ve bu durumda herhangi bir yaptırım uygulanması hukuken beklenmez.
Soru: İhale dokümanlarında belirtilen teklif geçerlilik süresi ile sözleşme imzalama süresi arasında çelişki varsa hangisi esas alınır?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi, ihale dokümanında belirlenen ve isteklinin teklifini geçerli tutacağı süredir. Sözleşme imzalama için verilen süre bu süreden uzun olsa bile teklif geçerlilik süresi uzatılmazsa, teklif geçerlilik süresi esas alınır. Bu durumda teklif geçerlilik süresi sona erdiğinde istekli sözleşmeyi imzalamama hakkına sahip olur.
Soru: Teklif geçerlilik süresi dolan isteklinin geçici teminatı ne zaman geri verilmelidir?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi sona erdikten sonra, isteklinin sözleşmeyi imzalamama hakkı bulunduğundan geçici teminatı geri verilmelidir. Geçici teminatın gelir kaydedilmesi için, isteklinin sözleşmeyi imzalamamakla mevzuata aykırı bir davranışta bulunması gerekmektedir; geçerlilik süresi dolmuşsa buna dayanak olmaz.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif geçerlilik süresi dolduğu halde sözleşmeyi imzalamaması halinde idarenin geçici teminata ilişkin işlemi nasıl olmalıdır?
Cevap: Teklif geçerlilik süresi sona ermişse ve isteklinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu yoksa, idarenin geçici teminatı gelir kaydetme işlemi hukuka aykırı olur. Bu durumda geçici teminat iade edilmeli ve diğer yasal işlemler bu çerçevede yürütülmelidir.
Soru: Teklif geçerlilik süresinin uzatılması için nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İhale dokümanlarında belirtilen teklif geçerlilik süresi, isteklinin kabul etmesi halinde ve ihale komisyonunun onayıyla uzatılabilir. Uzatma olmadığı sürece geçerlilik süresi sona ermiş sayılır. Bu açıdan, teklif geçerlilik süresini uzatmak isteyen idarelerin ve isteklilerin açık rıza göstermesi önem taşır. Kabul olmadan süre uzatımı geçerli olmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Teklif geçerlilik süresi dolan ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu var mıdır?
Cevap: Bu vakada, teklif geçerlilik süresi dolduğunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmamaktadır.
Soru: Teklif geçerlilik süresi dolan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesi hukuka uygun mudur?
Cevap: Bu olayda, teklif geçerlilik süresi sona erdiği için geçici teminatın gelir kaydedilmesi hukuka aykırıdır ve iade edilmesi gerekir.
Soru: İhale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi dolmadan önce sözleşme imzalanması için verilen süre teklif geçerlilik süresini uzatır mı?
Cevap: Bu durumda, sözleşme için verilen süre teklif geçerlilik süresinden kısa olduğu için bu süre teklif geçerlilik süresini uzatmaz ve geçerlilik süresi dolduğunda isteklinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu ortadan kalkar.
Soru: İdarenin geçici teminatı gelir kaydetme işlemi üzerine itirazen şikayet başvurusu nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Kurul, şikayet başvurusunu haklı bularak geçici teminatın geri verilmesine ve mevzuata uygun işlem yapılmasına karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İlgili uyuşmazlık, teklif geçerlilik süresi sona eren isteklinin sözleşme imzalamama yönündeki iradesine karşın, idarenin geçici teminatı gelir kaydetmesi üzerine ortaya çıkmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli, teklifinin geçerlilik süresi sona erdiği halde sözleşme imzalamaya davet edilmiş ve sözleşmeyi imzalamadığı gerekçesiyle geçici teminatı irat kaydedilmiştir. Başvuru sahibi, bu işlemin hukuki dayanağının bulunmadığını, teklifine artık bağlı olmadığını ve sözleşmeyi imzalamama hakkı doğduğundan geçici teminatın iade edilmesi gerektiğini öne sürmüştür. İdare ise şikayet başvurusunu reddetmiş ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemini savunmuştur.
Uyuşmazlıkta esasen teklif geçerlilik süresi ile sözleşme imzalama süresi arasında zamanlama uyuşmazlığı söz konusudur. İhale dokümanında tekliflerin 120 gün süreyle geçerli olacağı belirtilmiş; ancak sözleşme imzalama süresi bu süreden sonra kalan bir zaman aralığına denk gelmiştir. Bu durum, sözleşmeye davet edilen isteklinin, teklifine artık bağlı kalma zorunluluğu bulunmadığını iddia etmesine neden olmuştur. İdare buna rağmen teklif geçerlilik süresini esas almayan bir yorumla teminatı irat kaydederek yaptırım uygulamaya yönelmiştir.
Bu çerçevede “esaslı unsur” kavramı, teklif geçerlilik süresinin, ihale teklifinin bağlayıcılık süresi açısından belirleyici olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Kurul değerlendirmesinde, söz konusu sürenin geçerliliği, ihale hukuku bakımından teklifin hukuki anlam ve hüküm ifade edebilme süresi olarak dikkate alınmış; bu sürenin sona ermesiyle birlikte isteklinin sözleşme imzalama yükümlülüğünün ortadan kalktığı belirlenmiştir. Burada esaslı unsur olarak teklif geçerlilik süresi ön plana çıkmış ve sözleşme davetinin bu süreden sonra yapılmış olması, idarenin sözleşme kurma yönündeki iradesine dayanak teşkil edecek hukuki bir zeminin bulunmadığı sonucunu doğurmuştur.
Somut olayda pilot ortağın iş deneyim belgesi gibi, teknik değerlendirmeye konu unsurların ya da mesleki yeterliklerin uyuşmazlığın merkezinde yer almadığı anlaşılmaktadır. Değerlendirme tamamen sürelere ve hukuki yükümlülüğün sona erip ermediğine odaklanmıştır. Dolayısıyla ortaklık yapısı ya da belgelerinin yeterliliği yönünde bir incelemeye gerek kalmadan, ihale süreci içindeki işlemlerin zamanlaması üzerinden bir sonuca ulaşılmıştır.
Kamu İhale Kurulu değerlendirmesi sonucunda, teklif geçerlilik süresi sona eren isteklinin sözleşme imzalama yükümlülüğünün bulunmadığı ve bu nedenle geçici teminatının gelir kaydedilmesinin hukuken geçersiz olduğu tespit edilmiştir. Kurul, bu gerekçelerle geçici teminatın iadesine ve sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden tesis edilmesine karar vererek, idarenin işleminin iptaline hükmetmiştir. Sonuç olarak, ihalenin sağlıklı şekilde ilerleyebilmesi için idarelerin teklif geçerlilik süresine azami dikkat göstermesi gerektiğine işaret eden bir karar ortaya çıkmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.