KÜNYE
- Toplantı No: 2021/004
- Gündem No: 89
- Karar Tarihi: 27.01.2021
- Karar No: 2021/UY.II-266
- Başvuru Sahibi: Türkmet Enerji Elektrik Üretim İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/577272
- İhale Adı: Antalya Kepez ve Muratpaşa İlçeleri Muhtelif Mah İçmesuyu Hattı Yenileme Yapım İşi
Özet
Teklif dosyasında zorunlu standart formun sunulmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunmasına rağmen ortaklık bilgileri ve yönetimdeki görevlilere ilişkin standart formu sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ihale dokümanları uyarınca, tüzel kişilerde ortaklık bilgileri ve yönetimdeki görevlilere ilişkin son durumu gösterir standart formun teklif kapsamında sunulması zorunludur. İhale ilan tarihi mevzuat değişikliğinin yürürlük tarihinden sonra olduğundan, yeni düzenlemeler uygulanmıştır. Teklif zarfı içinde sunulması gereken belgelerden herhangi birinin sunulmaması halinde, idarelerce bu eksik belgeler tamamlatılamaz. Başvuru sahibi tarafından sunulmayan bu standart form, bilgi eksikliği değil belge eksikliği olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif dosyasında yasal düzenlemelerle zorunlu hale gelen standart formun sunulmaması durumunda idarenin bu eksik belgeyi sonradan tamamlama yükümlülüğü var mıdır?
Cevap: Mevzuat ve uygulama kararları çerçevesinde, teklif zarfı içinde sunulması zorunlu belgelerden herhangi biri eksik ise, idarelerin bu eksikliği tamamlatma yetkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, zorunlu standart form sunulmazsa, teklif elenmekte ve idare belge tamamlama talebinde bulunamamaktadır.
Soru: Tüzel kişilerde ortaklık ve yönetim bilgilerini içeren standart formun yerine sunulan ticaret sicil gazeteleri ve imza sirküleri, teklifin değerlendirilmesini sağlamak için yeterli sayılır mı?
Cevap: Mevcut uygulamada, bu belgeler standart formun yerini tutmamaktadır. Standart form, mevzuat ve ihale dokümanlarında ayrı ve zorunlu bir belge olarak öngörüldüğünden, ticaret sicil gazeteleri ve imza sirküleri tek başlarına bu yükümlülüğü karşılamaz ve teklifin elenmesini engellemez.
Soru: Standart formu sunmamanın teklifin esasına etkisi nasıl değerlendirilmelidir; bilgi eksikliği mi yoksa belge eksikliği mi olarak kabul edilir?
Cevap: Genel uygulamada, standart form gibi zorunlu belgelerin sunulmaması belge eksikliği olarak değerlendirilir. Bu tür belge eksiklikleri teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli olmakta, yani teklif esasına etkili bilgi eksikliği değil, teklifin değerlendirilmesini engelleyen belge eksikliği olarak değerlendirilir.
Soru: İhale ilan tarihi ile mevzuat değişikliği yürürlük tarihi arasındaki ilişki, zorunlu belgelerin sunulma zorunluluğunu nasıl etkiler?
Cevap: İhale ilan tarihi, ilgili mevzuat değişikliğinin yürürlük tarihinden sonra ise, yeni düzenlemeler geçerlilik kazanır. Bu durumda, ilan tarihi itibarıyla zorunlu hale gelen belgelerin ihale dosyasında sunulması gereklidir; aksi takdirde teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Eksik standart form nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakılırken, idare ya da istekliler tarafından hangi itiraz ya da yorumlar sıkça gündeme gelmektedir?
Cevap: Uygulamada, eksik standart form nedeniyle tekliflerin elenmesine karşılık olarak, istekliler sunmuş oldukları diğer belgelerin yeterli olduğunu, elektronik kayıtlarla teyit yapılabileceğini ve eksikliğin teklifin esasına etkisi olmadığını ileri sürmektedir. Ancak bu görüşler çoğunlukla kabul görmeyip, standart formun zorunlu belge olarak sunulması gerektiği yönünde kararlar verilmektedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklif dosyasında tüzel kişilerde ortaklık bilgileri ve yönetimdeki görevlilere ilişkin standart formu sunmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: Evet, başvuru sahibinin bu zorunlu standart formu sunmaması, ihale mevzuatı ve dokümanları gereğince teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bir sebep teşkil etmektedir. Formun sunulması teklifin yeterlik kriterlerinden biridir ve eksikliği halinde tamamlatma imkanı bulunmamaktadır.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinde ticaret sicil gazeteleri ve imza sirkülerinin sunulması, standart formun sunulmaması nedeniyle teklifin elenmesini engeller mi?
Cevap: Hayır, bu belgeler standart formun yerine geçmemekte ve teklifin esasına etkili olmadığı kabul edilmektedir. İhale kurumu, standart formu bilgi eksikliği değil belge eksikliği olarak gördüğü için, sadece bu belgelerin varlığı teklifin değerlendirilmesini sağlamaz.
Soru: Eksik olan standart formun idare tarafından tamamlatılması mümkün müdür?
Cevap: İncelenen ihalede, teklif zarfı içinde sunulması gereken belgelerden herhangi biri eksik ise, mevzuat gereği idarenin bu belgeyi tamamlatma yetkisi yoktur. Dolayısıyla standart formun eksikliği teklifin elenmesine yol açmaktadır.
Soru: Karşı oy görüşünde sunulan argümanlar, standart formun sunulmaması nedeniyle teklifin elenmesine ilişkin sonuca nasıl bir alternatif öneriyor?
Cevap: Karşı oyda, başvuru sahibinin sunduğu ticaret sicil gazeteleri ve imza sirkülerinin yeterli olduğu ve standart formun elektronik ortamda teyit edilebileceği gerekçesiyle, teklifin esasına etkili olmadığı; dolayısıyla idarenin teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerine eksikliği gidermek amacıyla düzeltici işlem yapması gerektiği ileri sürülmüştür. Ancak bu görüş çoğunluğun kararını değiştirmemiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, kamu ihalesine katılan bir isteklinin teklif dosyasında sunması zorunlu olan standart bir formu ibraz etmemesi üzerine teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönünde işlem tesis edilmiştir. Uyuşmazlık, bu formun sunulmamasının ihaleden elenmeye yol açıp açamayacağı noktasında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunduğunu belirtmiş ve yalnızca belirli bir belge eksikliği gerekçe gösterilerek teklifinin elenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Bu çerçevede, ihtilaf, belge sunumunun ihale sürecindeki işlevi ve bunun yokluğunun teklifin geçerliliğine etkisi üzerine yoğunlaşmaktadır.
Somut olayda tartışmanın merkezi, tüzel kişilerde ortaklık yapıları ve yönetimdeki kişilere ilişkin bilgileri gösteren, belirli bir tarih itibarıyla güncel bilgileri içermesi gereken standart formun, teklif dosyasına dahil edilip edilmediği hususudur. Başvuru sahibi, bu formu sunmadığı hâlde, ticaret sicil gazeteleriyle imza sirkülerini sunduğunu belirtmiş, bu belgelerin gerekli bilgi içeriğini sağladığını savunmuştur. Ancak değerlendirme, bu belgelerin, ihale düzenlemelerinde açık biçimde yer verilen ve zorunluluk arz eden ayrı bir belge niteliğindeki formun yerini tutmayacağı yönünde olmuştur. Sunulmayan belge, yalnızca içeriği değil, aynı zamanda biçimi ve kaynağı itibarıyla da farklılık arz ettiğinden, eksikliği bilgiye değil belgeye dair bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir.
Kararda “esaslı unsur” kavramı da tartışılmış, eksik formun teklifin teknik içerik ya da fiyat unsurlarına doğrudan etki etmiyor gibi görünmesine rağmen, esaslı bir belge eksikliği olduğu ifade edilmiştir. Kamu İhale Kurulu, bu tür belirlenmiş belgelerin sunulmamasının teklifin şeklen geçerliliğini ortadan kaldırdığı kanaatindedir. Nitekim formun içeriği, sadece bilgi temininden ibaret görülmemekte; aynı zamanda ihale sürecinin hukuki güvencesi ve şeffaflığı için esas olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda formun varlığı, teklifi oluşturan unsurların bütünlüğü açısından vazgeçilmez olarak değerlendirilmiştir.
Vakada pilot ortağa ilişkin iş deneyimi veya yeterlik kriterleri yönünden bir tartışma bulunmamaktadır. Bu nedenle değerlendirmede herhangi bir ortağın özel durumuna dair iş deneyimi yönüyle analiz yapılmasına gerek görülmemiştir. Uyuşmazlık, yalnızca tüzel kişiliğin ihaleye katılımı aşamasında sunması gereken zorunlu belgeler üzerindeki şekil eksikliğiyle sınırlı kalmıştır. Dolayısıyla ortaklık yapısındaki herhangi bir unsurun yeterliliği değil, belgelerin şeklen ve zamanında sunulmuş olması değerlendirmeye esas alınmıştır.
Kamu İhale Kurulu, bu vakada mevcut mevzuat değişikliğinin ihale ilan tarihinden önce yürürlüğe girdiğine dikkat çekerek, yeni düzenlemelerin geçerli olduğunu ve buna göre işlem yapılmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir. Zarf içerisinde bulunması gereken belgeler arasında yer alan bu formun eksikliği, tamamlatılabilecek bir bilgi eksikliği olarak değil, teklifi geçersiz kılacak bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Karşı oyda, bilgi içeriğinin teyidinin elektronik yollarla yapılabileceği ve mevcut belgelerin yeterli olabileceği savunulmuş olsa da bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir. Sonuç itibarıyla, idarenin teklifi değerlendirme dışı bırakması hukuka uygun bulunmuş ve şikayet reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.