KÜNYE
- Toplantı No: 2022/054
- Gündem No: 41
- Karar Tarihi: 23.11.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1458
- Başvuru Sahibi: Güven Yapım İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Altyapı Hizmetleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/763455
- İhale Adı: Avcılar Petrol Ofisi Caddesi Yol ve Altyapı İnşaatı
Özet
Teklif dosyasında birden fazla teklif mektubu sunulması yasak fiil kapsamında değerlendirilerek teklifin reddi uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif dosyasında sehven ikinci birim fiyat teklif mektubu bulunduğunu, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde yasak fiil ve davranışlar arasında, alternatif teklif verilebilecek haller dışında, bir istekli tarafından birden fazla teklif sunulmasının yasak olduğu açıkça belirtilmiştir. Başvuru sahibinin teklif dosyasında iki adet birim fiyat teklif mektubu bulunması ve ikinci teklifin sehven konulduğu yönündeki açıklaması uygun görülmemiştir. Bu durum, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olup, yasak fiil kapsamında değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif dosyasında birden fazla teklif mektubu bulunması halinde, idarenin bu durumu nasıl değerlendirmesi gerekir?
Cevap: Bir isteklinin teklif dosyasında alternatif teklifler dışında birden fazla teklif mektubu sunması, teklifin esasını değiştiren ve yasaklanan bir durum olarak değerlendirilebilir. Bu durumda, idarenin teklifi yasak fiil kapsamında değerlendirmesi ve söz konusu teklifin reddedilmesi yönünde karar alması uygulamada sık karşılaşılan ve mevzuata uygun tutumdur.
Soru: Teklif dosyasına sehven konulan ikinci birim fiyat teklif mektubu, teklifin reddedilmesini engeller mi?
Cevap: İdare veya inceleme kurulları, ikinci teklif mektubunun sehven dosyaya konulduğu iddiasını genellikle dikkate almakla birlikte, teklif dosyasındaki birden fazla teklif mektubunun teklifin esasını değiştirdiği ve yasak fiil kapsamında olduğunu tespit edebilir. Bu yüzden, sehven konulsa bile teklifin tamamının değerlendirme dışı bırakılması mümkün olmaktadır.
Soru: Alternatif teklif sunulmasıyla teklif dosyasında birden fazla teklif mektubu bulunması arasında nasıl bir fark vardır?
Cevap: Mevzuatta, alternatif teklif sunulması belirli şartlarda kabul edilmekte ve bunun için izin verilmiş olabilir. Ancak alternatif teklifler hariç, bir istekli tarafından birden fazla teklif sunulması yasak fiil sayılır. Dolayısıyla, idareler alternatif teklif olmadığı durumlarda birden fazla teklif mektubunun varlığını yasak fiil olarak görüp teklifi reddedebilir.
Soru: Teklif dosyasında birden fazla teklif mektubu bulunması nedeniyle teklifin reddedilmesi itirazen şikâyet yoluyla temyiz edilebilir mi?
Cevap: Teklifin çoklu teklif mektubu nedeniyle yasak fiil kapsamında reddedilmesi, mevzuata uygun bir işlem olduğundan itirazen şikâyet başvuruları genellikle reddedilir. Bu açıdan, değerlendirme dışı bırakmanın hukuka aykırılığı iddiası zor ispatlanır.
Soru: İhalede yasaklama işlemleri konusunda idarenin yetkisi ne kadardır ve başvuru yolları nasıldır?
Cevap: Yasaklama işlemlerinin değerlendirilmesi çoğunlukla idari mercilerin yetkisinde değildir ve bununla ilgili uyuşmazlıklarda idari yargıdan karar alınması gerekir. İdare tarafından başlatılan yasaklama işleminin Kurumun görev alanında olup olmadığı değerlendirilmeden işlem yapılmamalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, teklif dosyasına sehven ikinci birim fiyat teklif mektubu koyduğunu iddia etmesi yasak fiil değerlendirmesinde dikkate alınmış mıdır?
Cevap: Başvuru sahibinin sehven ikinci teklif mektubu koyduğu iddiası değerlendirilmiş, ancak bu açıklama kabul edilmemiştir. Teklif dosyasında birden fazla teklif mektubunun bulunması, teklifin esasını değiştirecek nitelikte görülerek yasak fiil olarak değerlendirilmiştir.
Soru: Teklif dosyasında iki adet teklif mektubu bulunması hangi kanun hükmü kapsamında yasak fiil sayılmıştır?
Cevap: Teklif dosyasında birden fazla teklif mektubu sunulması, 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yasak fiil olarak tespit edilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin yasak fiil kapsamında reddedilmesi sonucunda itirazen şikâyet başvurusu nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Teklifin iki adet teklif mektubu sunumu nedeniyle yasak fiil kapsamında reddedilmesi mevzuata uygundur. Bu nedenle başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin hakkında başlatılan yasaklama işlemiyle ilgili talebi Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin yasaklama işlemi talebinin Kurumun görev alanında olmadığı belirtilmiş ve bu konuda yargı yoluna başvurulması gerektiği tespit edilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada uyuşmazlık, bir isteklinin teklif dosyasında iki ayrı birim fiyat teklif mektubu sunması ve bu durumun ilgili kanun uyarınca yasak fiil olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği çerçevesinde şekillenmiştir. Başvuru sahibi, ikinci teklif mektubunun sehven teklif dosyasına konulduğunu ileri sürerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu iddiasında bulunmuştur. Ancak karar mercii, birden fazla teklif mektubu sunulmasının doğrudan yasak fiil kapsamında değerlendirileceği yönünde kanaat belirterek bu açıklamayı yeterli bulmamıştır.
Bu çerçevede, işin esası teklif dosyasında yer alan belgelerin içerdiği çelişkili veya çoklu beyanların teklifin geçerliliğini nasıl etkilediği üzerinde yoğunlaşmaktadır. İhale sürecinde sunulan teklif mektubu, isteklinin şartnameye ve ihaleye uygun teklif iradesini ortaya koyduğu temel belge niteliğindedir. Dolayısıyla, bir isteklinin teklif dosyasında aynı türden iki geçerli belgeye yer vermesi durumunda, bu fiil sadece şekli bir hata olarak değerlendirilmemekte, teklifin esasını değiştiren veya teklif iradesinde tereddüt yaratan bir unsur olarak ele alınmaktadır.
Kurul değerlendirmesinde, teklif mektubunun sayıca birden fazla olması yalnızca biçimsel bir uygunsuzluk olarak görülmemiştir. Aksine, bu durum ihaleye sunulan teklifin bütünlüğünü ve şeffaf rekabet ortamını zedeleyebilecek nitelikte değerlendirildiği için, ihalenin özüne zarar verecek ve teklifi geçersiz kılabilecek esaslı bir unsur olarak yorumlanmıştır. Bu yönüyle sehven yapıldığı ileri sürülen fiilin kasıt unsuru aranmasa dahi, doğurduğu hukuki sonuç itibariyle yasak fiil niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kurul, olayda sehven açıklamasını yeterli bir gerekçe olarak kabul etmemiş, teklifin esasına etki eden bu nitelikteki bir hata için geçerlilik veya düzeltme imkânının bulunmadığını ortaya koymuştur. Bu bağlamda, sehven sunulan ikinci teklif mektubunun mevcudiyeti, pilot ya da diğer ortakların iş deneyimi, yeterlik belgeleri ya da diğer değerlendirme kriterleri dikkate alınmaksızın, teklifin tamamı açısından bağlayıcı bir hüküm doğurmuştur. Böylelikle ihale dışı bırakma işlemi belgelerin içeriği değil, teklife dair genel tutarlılık ve tek teklif zorunluluğu çerçevesinde ele alınmıştır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, somut olayda birden fazla teklif mektubu sunulmasının yasak fiil ve davranış kapsamında değerlendirilmesini hukuka uygun bulmuş ve başvuruyu reddetmiştir. Başvuru sahibinin ikinci mektubun sehven dosyaya konulduğu yönündeki savunması dikkate alınmamış; zira bu tür durumların rekabeti etkileyebilecek mahiyette olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca başvuru sahibinin yasaklama işlemine ilişkin talebinin ise Kurumun görev alanı dışında olduğu, bu konuda ancak yargı yoluna başvurulabileceği tespit edilmiştir. Bu yönüyle karar, teklif bütünlüğünün korunması ve kamu ihale sisteminde güvenin tesisi açısından dikkat çekici bir örnek oluşturmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.