KÜNYE
- Toplantı No: 2022/037
- Gündem No: 10
- Karar Tarihi: 03.08.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-894
- Başvuru Sahibi: Deneyim Nakliye İnşaat Otom. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Atılım Yol İnş. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Kars İl Özel İdaresi
- İKN: 2022/587038
- İhale Adı: Kars İli Kağızman İlçesine Bağlı Akören-Çengilli Köyleri Grup Köy Yolu ile Şehittepe Üs Bölgesi Yolu Yapım İşi
Özet
İhalenin iptali kararı itirazen şikayet süreci olmadan alınmış olması nedeniyle Kurumun görev alanına girmez
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif bedellerindeki tenzilat oranının yeterli olmaması gerekçesiyle iptal edilen ihalenin iptal kararının mevzuata uygun olmadığını ve iptal kararının iptal edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhalenin iptali kararından önce idareye herhangi bir şikayet başvurusu yapılmadığı ve iptal kararının itirazen şikayet üzerine alınmadığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’e göre, itirazen şikayet başvurusu olmaksızın idare tarafından alınan iptal kararlarına karşı Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulamayacağı, bu tür kararların ancak idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde idarece iptal kararı alınmadan önce itirazen şikayet yapılması zorunlu mudur?
Cevap: İhalenin iptal kararı alınmadan önce, ilgili ihaleye ilişkin itirazen şikayet sürecinin işletilmesi zorunlu değildir. Ancak iptal kararına karşı Kuruma başvuruda bulunabilmek için, iptal kararından önce idareye itirazen şikayet başvurusunun yapılmış olması gerekir. İtirazen şikayet yapılmadan alınan iptal kararları doğrudan Kurumun inceleme ve denetimine konu edilmez.
Soru: İptal edilen ihalenin iptal kararına karşı doğrudan idari yargıya başvurulabilir mi, yoksa öncelikle Kuruma itirazen şikayet başvurusu şart mıdır?
Cevap: İptal kararına karşı itirazen şikayet başvurusu ön koşuldur. İtirazen şikayet yapılmadan doğrudan idari yargıya başvuru mümkün değildir. Ancak itirazen şikayet süreci işletilmeden iptal kararı alınması durumunda bu kararlar Kurum tarafından incelenmediği için, idari yargı yoluna doğrudan başvurulabilir.
Soru: İdare tarafından iptal kararı alınması halinde, bu kararın gerekçelendirilmesinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: İptal kararının gerekçelendirilmesi, kararın hukuki dayanaklarını, iptal gerekçelerini ve dayanak olayları açıkça ortaya koymalıdır. Gerekçesiz veya eksik gerekçeli iptal kararları, taraflarca itiraz edildiğinde idari denetim ve yargı süreçlerinde sorun yaratabilir. Ancak bu gerekçelendirme, başvurunun Kurum tarafından incelenebilmesi için itirazen şikayet sürecinin tamamlanmasını da gerektirir.
Soru: İptal kararına karşı itirazen şikayet başvurusunda bulunulmamışsa Kurumun görev sınırı nasıl belirlenir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusu olmadan alınan iptal kararları Kurumun görev alanına girmez. Bu durumda Kurum talebi inceleyip karara bağlamak yerine, görev yönünden reddeder. Tarafların iptal kararına ilişkin itiraz hakları idari yargıya başvurarak kullanılır.
Soru: Teklif bedellerindeki tenzilat oranının düşük bulunması iptal kararı için tek başına geçerli bir gerekçe olabilir mi?
Cevap: Tenzilat oranının yetersiz olması iptal kararı için dikkate alınabilir ancak iptal kararı alınırken bu hususun objektif ve somut gerekçelerle desteklenmesi gerekir. İptal kararının dayanağı sadece tenzilat oranındaki düşüklük ise, kararın hukuki dayanıklılığı itirazlar karşısında tartışma konusu olabilir; ancak Kurum incelemesi itirazen şikayet süreci içinde yapılmalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İptal edilen ihalenin iptal kararına karşı itirazen şikayet başvurusu yapılmadan doğrudan Kuruma başvurulabilir mi?
Cevap: Hayır, bu somut vakada iptal kararından önce idareye itirazen şikayet başvurusu yapılmadığı için, iptal kararına doğrudan Kuruma başvuru yapılamaz. Mevzuat ve ilgili Tebliğ gereği, itirazen şikayet olmaksızın alınan iptal kararları Kurumun görev alanına girmez.
Soru: Başvuru sahibi, ihalenin iptal kararının iptal edilmesini talep etmiş, ancak bu talep neden Kurumca değerlendirilememiştir?
Cevap: Çünkü iptal kararı itirazen şikayet başvurusu yapılmadan alınmıştır ve itirazen şikayet süreci işletilmeden doğrudan Kuruma başvuruda bulunulamaz. Bu nedenle, talep Kurumun görev alanı dışında kalmış ve başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: İptal kararının mevzuata uygun olup olmadığına ilişkin itiraz yolları nelerdir?
Cevap: İptal kararına karşı itirazen şikayet süreci işletilmeden doğrudan Kuruma başvuruda bulunulamamaktadır. Bu durumda iptal kararlarının hukuki denetimi idari yargı mercilerinde yapılır. Başvurunun reddedilmesi sonucunda iptal kararına karşı dava açmak tek yoldur.
Soru: İdare ihaleyi iptal etmeden önce şikayet başvurusu yapılmamışsa iptal kararının Kurum tarafından hukuki denetimi mümkün müdür?
Cevap: İncelenen vakada olduğu gibi, idare tarafından itirazen şikayet başvurusu yapılmadan alınan iptal kararları Kurumca hukuki denetim kapsamına alınmaz. Bu kararların denetimi ancak idari yargı yoluyla mümkündür.
Detaylı Analiz
İncelenen olayda, şikayet konusu ihalenin, teklif bedellerinde istenilen düzeyde tenzilat olmaması gerekçesiyle idare tarafından iptal edildiği görülmektedir. Başvuru sahibi, bu iptal kararının mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek iptal işleminin kaldırılmasını talep etmiştir. Uyuşmazlığın temelinde, söz konusu iptal kararına karşı doğrudan Kamu İhale Kurumu’na başvurulup başvurulamayacağı ve bu çerçevede Kurumun başvuruyu inceleme yetkisinin bulunup bulunmadığı tartışması yer almaktadır.
Bu süreçte esasen teklif bedellerindeki tenzilat oranlarının yeterli olup olmadığı teknik ve hukuki bir değerlendirme konusu olsa da, Kurum incelemesinin konusu, bu hususun değil, iptal kararının alınmasına ilişkin usulün mevzuata uygunluğudur. Mevcut durumda Kurum, şikayet edilen iptal kararının alınmasından önce idareye yönelik herhangi bir şikayet başvurusu yapılmadığını, diğer bir ifadeyle itirazen şikayet sürecinin başlatılmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin istemiş olduğu gibi iptal kararının içeriğine yönelik bir denetim yapılamamıştır.
Esaslı unsurun bu vakadaki yansıması, usule ilişkin bir eksikliğin Kurumun yetkisini sınırlamasında kendisini göstermektedir. Bir işlem, içeriği itibarıyla denetime açık olsa bile, denetim yollarının şekli şartlarının sağlanmaması durumunda o işleme karşı ilgili denetim merciinin devreye girmesi mümkün olmamaktadır. Bu vakada da esaslı unsur, iptal kararının hangi usulle ve hangi süreç içinde alındığı olup, itirazen şikayet süreci işletilmeksizin alınan iptal kararları Kurumun inceleme yetkisi dışında kalmaktadır.
İhaleye katılan firmalar nezdinde önemli olabilecek bir boyut da şudur: İhalede herhangi bir katılımcının teknik yeterlikleri ya da iş deneyim belgeleri tartışma konusu yapılmamış, dolayısıyla pilot ortak ya da diğer ortakların iş deneyimi üzerinden bir değerlendirme yapılmasına gerek duyulmamıştır. Süreç tamamen idarenin iptal kararını alma gerekçesi ve bu kararın hangi hukuki yollar izlenerek alınması gerektiği üzerinden şekillenmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurumu, ilgili başvuruyu görev yönünden reddetmiştir. Bu karar, Kurumun ihalenin esasına ilişkin bir değerlendirme yapmadığını; yalnızca, başvurunun şekli ve yetki yönünden uygun bulunmadığını göstermektedir. Kurum, itirazen şikayet süreci işletilmeden alınmış iptal kararlarının kendi görev alanına girmediğine hükmederek, iptal kararının denetiminin ancak idari yargı mercilerince yapılabileceğine işaret etmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.