KÜNYE
- Toplantı No: 2022/050
- Gündem No: 71
- Karar Tarihi: 03.11.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1354
- Başvuru Sahibi: Öz Aras Grup İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Şehitkâmil Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/616264
- İhale Adı: İlçemiz Genelinde Muhtelif Yerlerde İmar Yolları Açılması ve Hafriyat Çalışması Yapım İşi
Özet
Tek geçerli teklif kalması nedeniyle ihalenin iptali talebinin reddi, rekabetin sağlanamadığına dair çıkarım yapılamaması nedeniyle
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihalede tek geçerli teklif kalması nedeniyle rekabetin sağlanamadığını ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğini, ayrıca ortaklık durumunu gösterir pay defterinin EKAP’ta bulunmamasının ihale dışı bırakılmaya sebep olmaması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yaklaşık maliyeti ve tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda, 7 geçerli tekliften 6’sının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan tek teklifin yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu nedenle ihalede rekabet oluşmadığı yönünde çıkarım yapılamayacağı ve ihalenin devamının kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhalede sadece bir geçerli teklif kalması, rekabetin sağlanmadığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucunu doğurur mu?
Cevap: Tek geçerli teklif kalması otomatik olarak rekabetin sağlanmadığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Teklifler mevzuata uygunluk açısından değerlendirilirken diğerlerinin elenmesi veya yaklaşık maliyetin altında kalması durumları varsa, ihale devam edebilir. Bu durumda, rekabetin sağlanmadığına dair kesin bir çıkarım yapmak mümkün olmayabilir ve iptal kararı için somut hukuka aykırılık unsurlarının bulunması gerekir.
Soru: Yaklaşık maliyetin altında kalan tek geçerli teklifin olması, ihalenin iptali için yeterli bir gerekçe sayılır mı?
Cevap: Yaklaşık maliyetin altında kalan tek geçerli teklif, rekabetin sağlanamadığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlamına gelmeyebilir. Bu tür bir durum, kamu yararı ve hizmetin gereklilikleri dikkate alındığında, ihalenin devamını veya sonuçlandırılmasını engellemez. İptal kararı için bu durumun yanında başka hukuki sakıncaların da bulunması aranır.
Soru: İhale sürecinde belgelerin EKAP’a yüklenmemesi ya da eksik yüklenmesi, doğrudan teklifin geçersiz sayılması sonucunu doğurur mu?
Cevap: Belirli belgelerin EKAP sisteminde bulunmaması durumunda, teklifin değerlendirme dışı bırakılması ya da elenmesi konusunda doğru yaklaşım itirazın niteliğine ve mevzuat kapsamındaki zorunluluklara bağlıdır. Bazı belgelerin eksikliği, itiraz yoluyla idare veya kurullarca yeniden incelenebilir. Ancak bu konuda kesin bir değerlendirme yapmak için somut durum ve mevzuat hükümleri dikkate alınmalıdır.
Soru: Ortaklık durumunu gösterir belgelerin sunulmaması, teklifin kapsam dışı bırakılması için zorunlu gerekçe midir?
Cevap: Ortaklık durumunu gösterir belgelerin sunulmaması veya EKAP’ta bulunmaması idari itiraz konusu olabilir ancak bunun doğrudan teklifin kapsam dışı bırakılması sonucunu doğurup doğurmayacağı, ihale dokümanının şartları ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu belgeye ilişkin eksikliklerle ilgili itirazların hukuki niteliği ve yeniden inceleme yapma yetkisinin sınırları da önem taşır.
Soru: İhalede tek geçerli teklif kalması durumunda, yapılacak denetimde hangi unsurlar rekabetin sağlanıp sağlanmadığını belirleyen kritik kriterlerdir?
Cevap: Rekabetin sağlanıp sağlanmadığını değerlendirirken, tekliflerin mevzuata uygunluğu, yaklaşık maliyetle karşılaştırılması, teklif sayısı ve tekliflerin fiyat düzeyleri gibi somut göstergeler dikkate alınır. Tek geçerli teklif kalmasının yanı sıra, ihale sürecinden kaynaklı usulsüzlükler veya piyasa koşulları göz önünde bulundurulur. Bu unsurlar bir arada değerlendirilerek kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluk ölçütleri doğrultusunda karar verilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhalede sadece bir geçerli teklif kalması, rekabetin sağlanmadığı sonucuna varılması için yeterli midir?
Cevap: Bu vakada ihalede tek geçerli teklif kalması, otomatik olarak rekabetin sağlanmadığı anlamına gelmemiştir. Kurul, diğer tekliflerin mevzuata aykırı olduğundan değerlendirme dışı bırakılması ve kalan teklifin yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle rekabet sağlanamamış şeklinde bir çıkarım yapmamıştır.
Soru: İhalenin iptali talebi, tek geçerli teklif kalması üzerine hangi koşullarda kabul edilmemiştir?
Cevap: İhalenin iptali talebi, ihalede tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin altında kalması ve diğer teklifler mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle elenmiş olması nedeniyle, rekabetin sağlanamadığı şeklinde bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Soru: Ortaklık durumunu gösterir pay defterinin EKAP’ta bulunmaması durumu ihaleden dışlanma sebebi olarak değerlendirilebilir mi?
Cevap: Başvuru sahibinin ortaklık durumunu gösterir pay defterinin EKAP’ta bulunmaması gerekçesiyle ihaleden dışlanma iddiası itiraz niteliğinde görülmüş ve Kurul bu konuda yeniden inceleme yapamayacağı için bu talep değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İhale sonucu hakkında itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesinin temel gerekçesi ne olmuştur?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusunun reddi, ihalede rekabetin sağlanamadığına dair somut bir hukuka aykırılık tespit edilememesi ve ihalenin kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun bulunması gerekçeleriyle verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhalenin değerlendirilmesine yönelik başvuruda, başvuru sahibi tarafından iki ana husus ileri sürülmüştür. Bunlardan ilki, ihalede yalnızca tek geçerli teklif kalmasının rekabetin sağlanmadığı anlamına geleceği ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündedir. İkinci olarak ise, ortaklık yapısını gösteren pay defteri belgesinin Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden sunulmamasının, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe yapılamayacağı iddia edilmiştir. Başvuru sahibi, bu noktada idari işlemde hukuka aykırılık bulunduğunu öne sürerek ihalenin iptal edilmesini talep etmiştir.
İhale sürecinde geçerli tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda, toplam yedi tekliften altısının şekil ya da içerik yönünden mevzuata aykırılık taşıdığı gerekçesiyle elendiği ve yalnızca bir teklifin geçerli kabul edildiği anlaşılmaktadır. Tartışma, geçerli kalan bu tek teklifin varlığına rağmen sürecin devam ettirilip ettirilemeyeceği üzerinedir. Başvuru sahibi, alternatif tekliflerin elenmesi neticesinde oluşan bu tekil durumun, rekabet ortamını ortadan kaldırdığı kanaatindedir. Ancak Kurul, yapılan değerlendirmede, elenen tekliflerin tamamen hukuki nedenlerle değerlendirme dışı bırakıldığını ve bu durumun ihaleyi geçersiz hale getirmediğini ifade etmiştir. Kalan teklifin yaklaşık maliyetin altında olması da dikkate alındığında, rekabetin bütünüyle ortadan kalktığı sonucuna ulaşılmamıştır.
Bu vakada, “esaslı unsur” kavramı, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinde kendini göstermektedir. Kurul’un değerlendirmesi, elenen tekliflerin aykırılığını esaslı nitelikte kabul ettiği ve geçerli kalan teklifin bu bağlamda süreci sürdürür nitelikte görüldüğü yönündedir. Tek geçerli teklifin bulunması olgusu, ihalenin esaslarını otomatik olarak ihlal eden bir unsur şeklinde ele alınmamıştır. Diğer teklifler, ihale şartlarına açıkça aykırı olmaları nedeniyle elenmiş ve bu durum, kalan teklifin geçerliliğini etkileyecek nitelikte görülmemiştir. Esaslı unsur, burada yalnızca sayı değil, tekliflerin hukuki yeterliliği ve piyasaya uygunluğu doğrultusunda belirlenmiştir.
Ayrıca, başvuruda dile getirilen diğer bir husus olan pay defteri belgesinin EKAP’ta yer almaması, iş deneyimi ya da yeterlik yönünden değerlendirme dışı bırakılmayı haklı kılacak bir unsur olarak ele alınmamıştır. Kurul, bu tür iddiaların itiraz niteliğinde olmasını ve yeniden değerlendirme yapılmasını gerektirdiğini; ancak kendi inceleme yetkisinin bu noktada sınırlı olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle, ortaklık yapısına dair belgenin sisteme yüklenmemesinin başvuru konusu teklif üzerinde doğrudan ve belirleyici bir etkisi bulunduğu kabul edilmemiştir.
Sonuç olarak Kurul, tek geçerli teklif bulunmasının tek başına ihalenin rekabet ilkesine aykırı şekilde sonuçlandığına işaret etmediği ve kalan teklifin yaklaşık maliyetin altında yer almasının kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önem arz ettiği tespitinde bulunmuştur. İhalenin iptali için ileri sürülen gerekçelerin somut hukuka aykırılık teşkil etmediği kanaatine varılmış, bu nedenle ihalenin iptali yönündeki talep reddedilmiştir. Özetle, başvurunun merkezindeki iddialar, ihalenin yürütülmesini sekteye uğratacak nitelikte görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.