KÜNYE
- Toplantı No: 2023/001
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 04.01.2023
- Karar No: 2023/UY.II-15
- Başvuru Sahibi: Akzemin Mühendislik A.Ş. - Melih Kardeşler Beton Yapı Elemanları İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/1032242
- İhale Adı: Ankara’nın Çevre İlçelerinde Kilitli Parke Taşı ile Yol ve Meydan Yapım İşi-3
Özet
Yaklaşık maliyet analizinde prefabrik beton parke imalatına ilişkin nakliye giderlerinin dahil edilmemesi nedeniyle ihalenin yeniden yapılmasına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, prefabrik beton parke imalatı iş kaleminde mil kumu temini ve kırma taş yıkama girdilerinin analizde yer almadığını, ayrıca nakliye giderlerinin de analizde bulunmadığını, bunun yaklaşık maliyet ve sınır değerin yanlış hesaplanmasına yol açtığını ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, prefabrik beton parke imalatı iş kaleminin birim fiyat tarifinde kum, kırma taş ve çimento nakliye giderlerinin dahil olduğu belirtilmesine rağmen, yaklaşık maliyet analizinde bu nakliye giderlerinin yer almadığını, ayrıca bu nakliyelerin karşılanacağı başka bir iş kaleminin de bulunmadığını tespit etmiştir. İdarenin yaklaşık maliyet hesabında bu nakliye giderlerini hesaplamadığı açıkça ifade edilmiştir. Bu durumun yaklaşık maliyetin ve sınır değerin doğru hesaplanmamasına yol açtığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif tespitinde ve açıklama istenilecek iş kalemlerinin belirlenmesinde hataya neden olduğu değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, kum, kırma taş ve çimento malzemelerinin birim fiyata dahil olduğunu ancak nakliye giderlerinin yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmadığını, prefabrik parke taşlarının üretim tesisinden uygulama alanına nakliyenin ayrı pozlarla tahakkuk edileceğini, ancak bu nakliyelerin KGM/7501-AN poz kalemi ile ilişkilendirilmediğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet analizinde birim fiyat tarifinde nakliye giderleri yer almasına rağmen bu giderlerin analizde gösterilmemesi hangi uygulama hatasına neden olur?
Cevap: Birim fiyat tarifinde nakliye giderleri yer aldığı halde yaklaşık maliyet analizinde bu giderlerin hesaplanmaması, yaklaşık maliyetin eksik ve dolayısıyla hatalı belirlenmesine yol açar. Bu durum, sınır değerin yanlış hesaplanması ve aşırı düşük teklif tespitinde hatalı değerlendirme yapılmasına sebep olabileceği için ihalenin iptali ya da yeniden yapılması gerekebilir.
Soru: Nakliye giderlerinin söz konusu iş kalemiyle ayrı pozlarda tahakkuk ettirileceğinin belirtilmesi yaklaşık maliyet analizinde bu giderlerin dikkate alınması gerekliliğini ortadan kaldırır mı?
Cevap: Nakliye giderlerinin ayrı pozlarla tahakkuk ettirileceğinin iddia edilmesi, bu giderlerin ilgili iş kalemi için yaklaşık maliyet analizinde dikkate alınmasını ortadan kaldırmaz. İlgili giderlerin yaklaşık maliyet hesabında mutlaka yer alması gerekir; aksi takdirde toplam maliyetin yanlış hesaplandığı kabul edilip işlem mevzuata aykırı sayılabilir.
Soru: Analizde yer almayan bir malzeme temini veya iş kalemi girdisi ihalede hangi sorunlara yol açabilir?
Cevap: Yaklaşık maliyet analizinde bir malzeme veya hizmet girdi kaleminin eksik gösterilmesi, yaklaşık maliyetin ve sınır değerin gerçekçi olmamasına neden olur, bu da tekliflerin değerlendirilmesinde adil rekabeti engelleyebilir, aşırı düşük teklif iddialarını artırabilir ve ihalenin iptali veya yeniden yapılmasına sebep olabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanması aşırı düşük teklif analizini nasıl etkiler?
Cevap: Yaklaşık maliyet yanlış hesaplandığında, aşırı düşük teklif tespitinde kullanılan referans değerler sağlıklı olmaz. Bu da idarenin hangi teklifler hakkında açıklama isteyeceğini ya da teklifleri değerlendirme dışı bırakacağını doğru belirleyememesine yol açar, sonucunda ihalenin hukuka uygunluğu zedelenir.
Soru: Yaklaşık maliyet analizinde eksik ya da yanlış maliyet unsurlarının bulunması ihalenin iptaline temel oluşturur mu?
Cevap: Evet, yaklaşık maliyet analizinde önemli maliyet unsurlarının eksik veya yanlış hesaplanması, ihalenin doğru hazırlanmadığını gösterir. Bu durum genellikle ihalenin iptal edilerek mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasını gerektirir; ancak iptal kararı somut durum ve diğer usul şartlarına göre değişebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Prefabrik beton parke imalatı iş kaleminin yaklaşık maliyet analizinde nakliye giderlerinin yer almaması hangi hukuki sonuca yol açtı?
Cevap: Yaklaşık maliyet analizinde nakliye giderlerinin gösterilmemesi, yaklaşık maliyet ve sınır değerin hatalı hesaplanmasına neden oldu. Bu eksiklik, aşırı düşük teklif tespiti ve açıklama istenilecek iş kalemlerinin belirlenmesinde hata doğurduğu için bahis konusu ihalenin mevzuata uygun olarak yeniden yapılması gerektiği sonucuna varıldı.
Soru: İdarenin nakliye giderlerinin prefabrik beton parke iş kalemiyle ayrı pozlarla tahakkuk ettirileceği yönündeki savunması Kurul tarafından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, nakliye giderlerinin ilgili iş kalemi ile ilişkilendirilmediğini ve yaklaşık maliyet analizinde hiç yer almadığını tespit etti. Bu nedenle idarenin savunması kabul edilmedi ve nakliye giderlerinin analizden çıkarılmış olması nedeniyle yaklaşık maliyetin hatalı olduğu kabul edildi.
Soru: Başvuru sahibi tarafından yapılan yaklaşık maliyet analizinde mil kumu temini ve kırma taş yıkama girdilerinin bulunmaması mevzuat açısından nasıl değerlendirildi?
Cevap: Başvuru sahibinin, mil kumu temini ve kırma taş yıkama girdilerinin yaklaşık maliyet analizinde yer almaması yönündeki itirazı, nakliye giderlerinin de kapsanmamasıyla birlikte yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmadığı sonucunu güçlendirdi. Kurul bu eksikliğin ihalenin iptal edilmesi yönünde karar verilmesi için gerekçe oluşturdu.
Soru: Yaklaşık maliyet ve sınır değerin hatalı hesaplanması halinde ihalenin akıbeti ne oldu?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyet hesaplamasının hatalı yapılmasının ihalenin usulüne uygun yapılmadığını gösterdiği gerekçesiyle ihalenin mevzuata uygun olarak yeniden düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde karar verdi.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu ihale sürecinde, başvuru sahibi tarafından prefabrik beton parke imalatı iş kaleminde yer alan bazı girdilerin yaklaşık maliyet analizinde gösterilmediği iddia edilmiştir. Uyuşmazlık, özellikle bu imalatın üretiminde kullanılan mil kumu ve yıkanmış kırma taş girdileri ile bu malzemelerin nakliye giderlerinin analizde yer almamasına ilişkindir. İddialar, yalnızca eksik analiz yapıldığıyla sınırlı kalmamış; bunun yaklaşık maliyetin eksik hesaplanmasına, dolayısıyla sınır değerin doğru belirlenememesine ve tekliflerin değerlendirmesinde hata oluşmasına yol açtığı yönünde şekillenmiştir.
Süreçte tartışmanın merkezinde yer alan husus, yaklaşık maliyet kalemlerinin belirlenmesinde kullanılan analizlerde yer verilmesi gereken nakliye giderlerinin hesaba katılmaması olmuştur. Prefabrik beton parke imalatı birim fiyat tarifinde, kullanılan kum, çimento ve kırma taş malzemelerinin nakliyesinin dahil olduğu açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, bu unsurlar idarece hazırlanan analizlerde yer almamıştır. Dahası, idare, söz konusu nakliye giderlerinin başka pozlar üzerinden tahakkuk ettirileceğini açıklasa da, bu pozların ilgili iş kalemiyle bağlantısı kurulmadığından, taşımaya ilişkin maliyetlerin plana dâhil edilmediği ortaya çıkmıştır.
Vaka bağlamında “esaslı unsur” olarak değerlendirilen konular, doğrudan toplam yaklaşık maliyeti etkileyen temel girdilerden biridir. Nakliye giderleri, hem ana işin yapılabilirliği hem de tekliflerin rekabetçi düzlemde değerlendirilmesi açısından belirleyici bir unsur olduğundan, ihale kapsamında bu girdinin analizde yer almaması, sadece teknik bir eksiklik olarak değil, esaslı bir hata olarak yorumlanmıştır. Bu noktada; eksik analiz, maliyetin önemli bir bölümünü oluşturan giderlerin göz ardı edilmesi nedeniyle ihalenin bütünü açısından sonuç doğurucu kabul edilmiştir.
Yaklaşık maliyet analizinin hatalı oluşu, sınır değer üzerinde doğrudan etkili olduğu için, bununla bağlantılı olarak pilot ortağın sunacağı teklifin değerlendirilmesi de sağlıklı şekilde yapılamamıştır. Bu durum, aşırı düşük teklif tespitine esas kriterlerin yanlış belirlenmesine, hangi tekliften açıklama isteneceği ya da hangilerinin dışlanması gerektiği konularında idareyi yanıltan sonuçlar doğurmuştur. Böylece pilot ortakla ilgili yeterlik değerlendirmesinde doğacak herhangi bir kanaatin temeli de zayıflamıştır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede esaslı maliyet unsurlarının analizde yer almamasının sonucu olarak, ihalenin bütün hesaplamalarının geçerliliğini yitirdiği sonucuna ulaşmıştır. İdarenin, taşımaya ilişkin giderlerin başka pozlarla yansıtılacağı yönündeki açıklaması yeterli kabul edilmemiş, bu giderlerin doğrudan ilgili iş kalemiyle ilişkilendirilmemiş olması analiz bütünlüğünü bozucu nitelikte görülmüştür. Kurul, bu nedenle yaklaşık maliyetin ve sınır değerin hatalı oluşturulduğunu tespit etmiş; ihale sürecinin devam ettirilmesini hukuka uygun bulmamış ve ihalenin yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem tesis etmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.