KÜNYE
- Toplantı No: 2023/003
- Gündem No: 8
- Karar Tarihi: 11.01.2023
- Karar No: 2023/UY.I-55
- Başvuru Sahibi: Serkan DOĞAN (Beren Müh.) - Muhammed Ömer YAŞLAK İş Ortaklığı (Mehmedoğlu İnş Taah.,)
- İhaleyi Yapan İdare: Muş Özel İdaresi
- İKN: 2022/996423
- İhale Adı: Muş Merkez Vali Adil Yazar 24 Derslikli İlköğretim Okulu Yapımı ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi
Özet
İş ortaklığı hissesi oranı dikkate alınmadan beyan edilen iş hacmi tutarının yeterlik kriterini karşılamaması nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortağın 2021 yılı iş hacmi bilgisinin sistemde eksik veya yanlış göründüğünü, gerçek cironun daha yüksek olduğunu ve tekliflerinin bu nedenle değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde iş ortaklığındaki hisse oranının dikkate alınması gerekmektedir. Başvuru sahibinin sunduğu belgeler incelendiğinde, 2021 yılı için beyan edilen toplam ciro tutarının %51’i pilot ortağa ait olup, bu tutar teklif tutarının %25’lik iş hacmi kriterini karşılamamaktadır. Ayrıca, iş hacmi bilgileri Yeterlik Bilgileri Tablosunda eksik ve mevzuata uygun şekilde beyan edilmemiştir. Bu nedenle, sunulan iş hacmi tutarının yeterlik kriterini sağlamadığı tespit edilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, başvuru sahibinin beyan ettiği iş hacminin daha önceki bir iş ortaklığına ait olduğunu, iş ortaklığındaki hisse oranını gösteren belgelerin sunulmadığını ve bu nedenle yeterlik kriterinin sağlanmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklığında iş hacmi beyan edilirken, ortakların hisse oranlarının nasıl dikkate alınması gerekmektedir?
Cevap: İş hacmi beyanında, her ortağın iş ortaklığındaki payı esas alınır; toplam iş hacmi tutarı doğrudan tam olarak yazılmaz. Ortakların ayrı ayrı beyan ettikleri iş hacmi, hisse oranları ile çarpılarak iş hacmi tablosuna girilir. Böylece, iş ortaklığının toplam iş hacmi yerine, ihalede değerlendirilen ortağın kendi payına düşen tutar dikkate alınır. Bu uygulama, yeterlik kriterlerinin sağlıklı ve adil değerlendirilmesini amaçlar.
Soru: Yeterlik değerlendirmesinde, iş hacmi bilgilerinin eksik veya hatalı beyan edilmesi durumunda idare bu eksiklikleri tamamlatabilir mi?
Cevap: İş hacmi beyanının Yeterlik Bilgileri Tablosunda eksik veya yanlış yapılması halinde, mevzuat genellikle bu tür eksikliklerin tamamlatılmasına izin vermez. Eksik veya uygun şekilde beyan edilmemiş iş hacmi bilgileri, yeterlik kriterinin sağlanmadığı sonucunu doğurabilir ve bu durum teklifin elenmesine veya şikayetin reddine yol açabilir.
Soru: İş ortaklığında geçmiş döneme ait iş hacmi beyanlarının güncel ihalede yeterlik için kullanılması mümkün müdür?
Cevap: İş ortaklığının geçmiş döneme ait iş hacmi bilgileri, mevcut iş ortaklığı kapsamına ait olduğunun belgelenmediği sürece yeterlik değerlendirmesinde kullanılamaz. Standart uygulamada, güncel iş ortaklığı yapısına ve paylarına uygun iş hacmi beyanı zorunludur. Önceki ortaklık veya pay dağılımına dayanan beyanlar yeterlik kriterini karşılamayabilir.
Soru: İş ortaklığı payı dikkate alınmadan sunulan iş hacmi tutarı, yeterlik değerlendirmesinde nasıl sonuçlar doğurabilir?
Cevap: İş ortaklığı payı göz ardı edilerek tam tutar üzerinden sunulan iş hacmi, yeterlik kriterlerinin sağlanmadığı sonucunu doğurabilir. Bunun sonucunda, teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi gibi sonuçlarla karşılaşılabilir. Bu nedenle, iş hacmi beyanlarında pay oranlarının doğru ve açık şekilde belirtilmesi önemlidir.
Soru: İhale mevzuatı açısından, iş hacmi beyanı ve hisse oranları arasındaki ilişki neden önemlidir?
Cevap: İş hacmi tutarının, iş ortaklığındaki paya göre ayrıştırılması, yeterlik değerlendirmesinin objektif ve hukuka uygun şekilde yapılabilmesini sağlar. Bu uygulama, ortakların gerçek finansal ve teknik yeterliliklerini doğru yansıtmayı amaçlar. Hisse oranlarının dikkate alınmaması, yanıltıcı beyanlara ve haksız değerlendirme kararlarına sebep olabilir. Bu nedenle mevzuat iş hacmi beyanında hisse oranlarına vurgu yapar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağın 2021 yılı iş hacmi beyanında hisse oranının dikkate alınmamasının yeterlik değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Pilot ortağın iş hacmi beyanı, iş ortaklığındaki %51’lik hisse oranı dikkate alınmadan tam tutar üzerinden gösterildiği için, bu beyan yeterlik kriteri olan %25 iş hacmi oranını sağlamamıştır. Bu nedenle, hisse oranının göz önüne alınmaması nedeniyle başvuru sahibinin yeterlik kriterini karşıladığı kabul edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş hacmi beyanının sistemde eksik veya yanlış göründüğü iddiası hukuken nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddialarına rağmen, mevzuata uygun şekilde düzenlenmiş Yeterlik Bilgileri Tablosunda iş hacmi bilgilerinin eksik beyan edilmesi nedeniyle bu eksikliklerin tamamlatılması mümkün görülmemiştir. Dolayısıyla, sistemdeki verilerin yanlış veya eksik olması itiraz konusu yapılamamış ve iddialar reddedilmiştir.
Soru: İdarenin, başvuru sahibinin beyan ettiği iş hacminin önceki bir iş ortaklığına ait olduğu yönündeki tespiti itirazen şikayet sürecine etkisi nedir?
Cevap: İdarenin tespiti, başvuru sahibinin beyan ettiği iş hacminin mevcut iş ortaklığına değil, daha önceki bir iş ortaklığı dönemine ait olduğunu göstermiştir. Bu durumda, güncel iş ortaklığına ait iş hacmi tutarının ve hisse oranının belgelendirilmemesi nedeniyle yeterlik sağlamadığı kabul edilmiştir ve şikayet bu gerekçeyle reddedilmiştir.
Soru: Bu vakada itirazen şikayetin reddedilmesine yol açan temel hukuki gerekçe nedir?
Cevap: İtirazen şikayetin reddedilmesinin temel gerekçesi, iş ortaklığındaki pilot ortağın 2021 yılı iş hacmi beyanının iş ortaklığındaki payı dikkate alınmadığı için yeterlik kriterini karşılamaması ve Yeterlik Bilgileri Tablosunda iş hacmi bilgilerinin mevzuata uygun şekilde beyan edilmemesidir. Bu sebeple, başvuru sahibinin şikayeti hukuken kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu edilen olay, bir yapım işi ihalesinde iş ortaklığı olarak teklif sunan isteklinin, pilot ortağın iş hacmine ilişkin beyanlarının yeterlik değerlendirmesine etkisine odaklanmaktadır. Uyuşmazlığın temelinde, pilot ortağın 2021 yılına ait iş hacmi beyanında, ilgili iş ortaklığındaki hissesi dikkate alınmaksızın tam ciro tutarının sunulması yer almaktadır. Başvuru sahibi, bu beyanın sistemsel eksiklik nedeniyle tam yansıtılamadığını ve gerçekte yeterlik kriterini karşıladıklarını ileri sürmüş, idare ise beyanın başka bir döneme ve farklı bir ortaklığa ait olduğunu değerlendirerek buna itibar etmemiştir.
İhale sürecinde tartışma konusu olan iş hacmi beyanı, pilot ortağın geçmiş faaliyetlerinden elde ettiği yıllık cironun, ihale ilanında belirtilen yeterlik ölçütünü sağlayıp sağlamadığı ile ilgilidir. Bu çerçevede, pilot ortağın sunmuş olduğu beyan, iş hacminin kaynağını önceki bir iş ortaklığından almasına rağmen iş ortaklığına ait hisse oranı ile ilişkilendirilmeden ibraz edilmiştir. Hisse oranı gözetilmeksizin yapılan bu tam tutar beyanı, idare tarafından yeterli görülmemiş; ayrıca Yeterlik Bilgileri Tablosunda da iş hacmine dair bilgilerin eksik sunulduğu değerlendirilmiştir. Mevzuat doğrultusunda eksik beyanların tamamlatılması mümkün olmadığından bu durum başvuru sahibi aleyhine sonuç doğurmuştur.
Bu olayda “esaslı unsur” kavramı, beyan edilen iş hacmi tutarının ortaklık payı dikkate alınmaksızın sunulmuş olması nedeniyle değerlendirilmiştir. Yeterlik kriteri doğrudan bu unsur üzerinden sağlanmakta olduğundan, iş hacmi beyanında yapılan eksiklik esaslı görülmüş ve beyanın tamamlatılabilir nitelikte bir eksiklik sayılmasına imkân tanınmamıştır. Zira kamu ihale mevzuatında, ortaklık yapısı içinde bireysel yeterliğe dayalı beyanlarda, ilgili pay oranının belirtilmesi temel ve belirleyici bir unsur olarak kabul edilmektedir.
Pilot ortağın durumuna özel olarak yapılan değerlendirmede, beyan edilen iş hacmi tutarından yalnızca ortaklıkta sahip olduğu %51 oranlık kısmın dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, pilot ortağa isabet eden ciro tutarının, ihale dokümanında öngörülen teklif bedelinin %25’i oranındaki yeterlik ölçütünü karşılamaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, beyan edilen iş hacminin geçmiş bir ortaklık dönemine ait olması, mevcut ortaklık yapısına ilişkin yeterliğin açık biçimde ortaya konmadığına delil olarak kabul edilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, olayda yapılan tespitleri ihale mevzuatı çerçevesinde değerlendirmiş ve şikayete konu edilen eksikliklerin esaslı nitelik taşıdığı sonucuna ulaşmıştır. Kurul, pilot ortağın iş hacmi beyanının ortaklık payı üzerinden ayrıştırılmadığı ve Yeterlik Bilgileri Tablosunun mevzuata aykırı şekilde doldurulduğu kanaatine vararak, yeterlik kriterinin sağlanmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş; iş hacminin hisse oranı dikkate alınmadan beyan edilmesinin ihalenin sonucu üzerindeki belirleyici etkisine işaret edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.