KÜNYE
- Toplantı No: 2023/028
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 10.05.2023
- Karar No: 2023/UY.II-741
- Başvuru Sahibi: Bm Yapı İnşaat Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Mardin Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2023/237710
- İhale Adı: Mardin İli Kızıltepe, Artuklu ve Yeşilli İlçelerinde Muhtelif Yol Yapım İşi
Özet
İhale dokümanında paçal pozların alt analizlerinin ve nakliye mesafelerinin verilmemesi şikayetinin yerinde olmadığına karar verildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, fiyat dışı unsur puanlamasında yaklaşık maliyetle bağ kurulması gerektiğini, paçal pozların alt analizlerinin ve nakliye mesafelerinin verilmediğini, bu nedenle tekliflerin oluşturulmasının mümkün olmadığını ve idarenin şikayetlerine yeterli cevap vermediğini ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre, paçal iş kalemleri için analiz formatlarının ihale dokümanında veya aşırı düşük teklif açıklaması talebinde verilmesi yeterlidir. İdare tarafından ihale dokümanında birim fiyat tariflerinde nakliye giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğu, isteklilerin işin yapılacağı yeri görerek nakliye mesafelerini belirleyebileceği ve tekliflerini buna göre oluşturabileceği tespit edilmiştir. Ayrıca, ihale konusu işin ön proje üzerinden ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapıldığı, güzergah bilgisinin kesin olarak belirlenmesinin teknik olarak mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Paçal iş kalemlerinde alt analizlerin ihale dokümanında bulunmaması teklifin geçersiz sayılması için yeterli gerekçe midir?
Cevap: Paçal iş kalemlerine ilişkin alt analizlerin ihale dokümanında yer almaması, genellikle teklifin geçersiz sayılmasını gerektirmez. İlgili mevzuatta, bu analizlerin aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında talep edilebileceği kabul edilmektedir. Dolayısıyla, alt analizlerin ihale aşamasında tam olarak sunulmaması teklif hazırlamayı engellemez ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına neden olmayabilir.
Soru: İhale dokümanında nakliye mesafesinin belirtilmemesi, teklif fiyatının doğru hesaplanmasını nasıl etkiler?
Cevap: Nakliye mesafesinin ihale dokümanında belirtilmemesi, yeterli bilgi şartlarının sağlandığı durumlar haricinde teklifin doğru oluşturulmasını zorlaştırabilir. Ancak, isteklilerin iş sahasını yerinde görerek nakliye mesafesini tespit edebilmesi ve ihale dokümanında nakliye giderlerinin birim fiyatlara dahil olduğunun belirtilmesi halinde, bu durum teklifin hazırlanması için major bir engel sayılmaz.
Soru: Tekliflerde fiyat dışı unsur puanlaması ile yaklaşık maliyet ilişkisi kurulmalı mıdır?
Cevap: Fiyat dışı unsur puanlamasında yaklaşık maliyetle bağ kurma zorunluluğu, uygulamada tereddüt yaratabilmekle birlikte, kesin bir zorunluluk olarak kabul edilmez. Değerlendirmelerde, puanlama ölçütlerinin ihale dokümanında açık, net ve ölçülebilir şekilde belirlenmesi daha önemlidir. Yaklaşık maliyetin puanlama kriteri olarak kullanılması çoğu zaman teknik değerlendirmeye bağlıdır ve idarenin takdir alanındadır.
Soru: İhale konusu işin ön proje üzerinden yapılması, ihale dokümanında güzergah bilgisinin kesin olarak belirtilmesini gerektirir mi?
Cevap: Ön proje üzerinden ve birim fiyat teklif yöntemiyle yapılan işlerde, güzergah bilgisinin ihale dokümanında kesin olarak belirtilmesi her zaman mümkün olmayabilir. Bu durum teknik nedenlerle doğal karşılanabilir ve hukuken tekliflerin iptali ya da değerlendirme dışı bırakılması için yeterli bir sebep sayılmayabilir. İsteklilerin bu eksikliği gidermek için iş yerini görmesi yaygın bir uygulamadır.
Soru: İhale dokümanında yeterli bilgi olmayan konuların aşırı düşük teklif değerlendirme sürecinde istenmesi nasıl bir uygulama doğurur?
Cevap: İhale dokümanında yer almayan ancak teklifin değerlendirilmesinde önemli olan bilgiler (örneğin paçal pozların alt analizleri), aşırı düşük teklif açıklaması talebi aşamasında idarece istenebilir. Bu uygulama, tekliflerin önceden tam ve eksiksiz bilgi ile hazırlanmasını zorunlu kılmaktan ziyade, gerekli detayların daha sonra tamamlanmasına imkan verir ve tekliflerin tamamen elenmesini önler. Ancak bu durum, idarenin aşırı düşük teklif incelemesini etkin yapmasını ve şeffaflığı sağlamasını gerektirir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Paçal pozların alt analizlerinin ihale dokümanında yer almaması, tekliflerin doğru şekilde hazırlanmasını engeller mi?
Cevap: Bu vakada, paçal pozların alt analizlerinin ihale dokümanında bulunmaması, tekliflerin doğru hazırlanmasını engellememiştir çünkü ilgili mevzuata göre analizler aşırı düşük teklif açıklaması talebinde istenebilir. Dolayısıyla, analizlerin ihale aşamasında tamamen yer alması zorunlu değildir.
Soru: Nakliye mesafelerinin ihale dokümanında belirtilmemesi, tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engeller mi?
Cevap: Bu vakada ihale dokümanında nakliye mesafeleri yer almamış olsa da, iş yeri isteklilerce görülerek mesafeler belirlenebildiği için tekliflerin oluşturulması engellenmemiştir. Ayrıca birim fiyat tariflerinde nakliye giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğu açıklanmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin iddiası üzerine ihale dokümanının eksik bilgi içerdiği kabul edilip edilmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin iddiaları değerlendirilmiş, ancak ihale dokümanının eksik bilgi içerdiği ya da teklif oluşturmayı engellediği kabul edilmemiştir. Bu nedenle başvuru reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu reddedildiğinde başvuru bedelinin iadesi mümkün mü?
Cevap: Bu vakada, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmaması nedeniyle itirazen şikayet başvurusu reddedilmiş ve başvuru bedelinin iadesine karar verilmemiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusu, ihale dokümanında paçal iş kalemlerine ilişkin alt analizlerin ve nakliye mesafelerinin yer almamasının tekliflerin sağlıklı hazırlanmasını engellediği iddiasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, bu eksikliklerin, teklif fiyatlarının gerçekçi biçimde oluşturulmasına olanak tanımadığını ve şeffaflık ile eşit yarışma ilkelerine aykırılık doğurduğunu ileri sürmüştür. Ayrıca, fiyat dışı unsurların değerlendirilmesinde yaklaşık maliyetle ilişki kurulması gerektiğini belirtmiş, idarenin bilgi taleplerine yanıt vermediğini savunmuştur. Kurul değerlendirmesinde, söz konusu iddiaların tamamı dikkatle incelenmiş olup, başvurunun reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan hususlardan biri, paçal iş kalemlerinin alt analizlerinin ihale dokümanında bulunmamasıdır. Ancak Kurul, yürürlükteki düzenlemeleri ve ihaleye ilişkin genel uygulamaları dikkate alarak, bu analizlerin doğrudan ihale dokümanına dâhil edilmemesinin, tekliflerin hazırlanmasını zorunlu olarak imkânsız kılmadığını değerlendirmiştir. Mevzuat çerçevesinde bu tür detaylı analizlerin, aşırı düşük teklif açıklaması sürecinde istenebileceği kabul edilmektedir. Bu uygulama, hem idareler açısından pratiklik sağlamakta hem de tekliflerin teknik geçerliliğini koruma amacına hizmet etmektedir.
Ayrıca tartışma konusu yapılan diğer unsur, nakliye mesafelerine dair bilgilerin ihale dokümanında açık şekilde belirtilmemesi olmuştur. Kurul, teknik koşulların güzergah bilgisinin kesin biçimde belirlenmesini sınırlayabildiğini, dolayısıyla isteklilerin iş yerini gezip görerek nakliye mesafelerini kendilerinin belirleme imkanına sahip olduğunu ifade etmiştir. Bu çerçevede ihale dokümanında, nakliye giderlerinin teklif fiyatlarına dâhil olduğunun belirtilmesi esas alınarak, teklif oluşturulmasını engelleyecek mahiyette bir eksiklik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Esaslı unsur değerlendirmesi açısından, paçal pozlara ilişkin analizler ile nakliye mesafesi verilerinin ihale dokümanında bulunmaması, bu vakada teklifin esasını etkileyen yahut ihalenin sonucunu değiştirebilecek ciddi bir eksiklik olarak kabul edilmemiştir. Kurul, bu eksikliklerin, tekliflerin hazırlanması sürecinde giderilebilir nitelikte olduğunu ve ihale sürecinin bütünlüğünü zedelemediğini değerlendirmiştir. Başvuru sahibinin, özellikle fiyat dışı unsur puanlamasında yaklaşık maliyetle bağ kurulması gerektiği yönündeki iddiası da, uygulamaya yön veren ilkelere göre kesin bir yükümlülük hükmü taşımadığından dolayı yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak Kurul, ihale sürecinin kamu ihale mevzuatına uygun yürütüldüğünü, dokümandan kaynaklanan bilgisel eksikliklerin mevzuatla belirlenen yöntemlerle giderilebilir olduğunu ve ihaleye katılımı engelleyici bir durumun bulunmadığını değerlendirmiştir. İtirazen şikayet başvurusu, öne sürülen gerekçeler bakımından dayanaktan yoksun bulunarak reddedilmiş, aynı zamanda başvuru bedelinin iadesine de karar verilmemiştir. Bu tutum, başvuru sahibinin hiçbir iddiasında haklılık payı bulunmadığına işaret etmektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.