KÜNYE
- Toplantı No: 2017/019
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 19.04.2017
- Karar No: 2017/UY.I-1102
- Başvuru Sahibi: Gün-Düz Beton ve Yapı Elemanları İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/521585
- İhale Adı: Beton Parke Taşı, Bordür ve Yağmur Oluğu Döşeme İhalesi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin P.01, P.02 ve P.03 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, işçilik birim miktarlarının düşük ve işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu, ayrıca satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlenmediğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yalnızca P.01 poz numaralı iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş ve bu iş kalemine ilişkin analiz ve fiyat teklifi incelenmiştir. İşçilik birim miktarlarının ve saatlik işçilik ücretlerinin 2016 yılı saatlik asgari ücretine (7,32 TL) uygun olduğu tespit edilmiştir. Satış tutarı tespit tutanağı meslek mensubu tarafından 2016 yılının 4. geçici vergi beyanname dönemine ilişkin yasal defter ve belgeler esas alınarak düzenlenmiş ve teklif edilen birim fiyatın tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı anlaşılmıştır. Bu değerlendirme, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak yapılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemlerinde, açıklama kapsamı dışında kalan kalemlerle ilgili şikayetler nasıl karşılanır?
Cevap: İhale üzerine bırakılan istekliden yalnızca belirlenen kalemler için aşırı düşük teklif açıklaması talep ediliyorsa, diğer kalemlere ilişkin iddialar genellikle değerlendirme dışı bırakılır. Bu durumda, sadece açıklaması istenen kalemdeki fiyatların uygunluğu incelenir; diğer kalemlere dair şikayetler doğrudan sonuca etkili olmaz.
Soru: Aşırı düşük teklif sorgulamasında işçilik ücretlerinin değerlendirilmesinde asgari ücretin önemi nedir?
Cevap: İşçilik ücretlerinin yasa ve genel tebliğlerde belirlenen asgari ücret seviyesine uygunluğu kritiktir. Teklifteki saatlik işçilik ücretlerinin, uygulama dönemindeki yasal asgari ücretten düşük olmaması çoğu zaman olumlu değerlendirilir. Bu kıstas, teklifin gerçekçi ve gerçekleşebilir olduğuna dair önemli bir gösterge sayılır.
Soru: Satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygunluğu nasıl tespit edilir ve hangi belgeler esas alınır?
Cevap: Bu tutanakların, yetkili meslek mensubu tarafından düzenlenmesi ve güncel vergi beyan dönemine ait yasal defter ve belgeler esas alınarak hazırlanması gerekir. Ayrıca, teklif edilen fiyatın tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama satış tutarının belirli bir oranının (örneğin %80) altında olmaması aranır. Bu prosedürün tamamlanması tutanağın uygunluğuna işaret eder.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasının eksiklikleri veya mevzuata aykırılığı halinde itirazen şikayet sonuçları nasıl oluşur?
Cevap: Açıklamalar mevzuata uygun bulunmaz veya eksik değerlendirilirse, ihale işlemi iptal edilmekte ya da teklifler değerlendirme dışı bırakılabilmektedir. Ancak açıklamalar yeterli ve usulüne uygun ise itirazen şikayet reddedilir. Uygunluk tespiti, başvuru bedelinin iadesi kararına da yol açabilir.
Soru: İhale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasında hangi kriterlere uyulduğunun denetlenmesinde hangi unsurlar önem taşır?
Cevap: Komisyonun, teklif edilen fiyatları işçilik, malzeme ve diğer giderler açısından güncel mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği kriterlerine göre incelemesi beklenir. İşçilik saat ücretleri, satış tutarı tespit tutanakları ve teklif ilişkili belge düzenlemeleri gibi unsurların usulüne uygun olması önemlidir. Hatalı ya da yetersiz sorgulamalar itirazen şikayet süreçlerinde iptal gerekçesi olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin sadece P.01 poz numaralı iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş olmasının, başvuru sahibinin P.02 ve P.03 poz numaralarına ilişkin iddialarını etkileyip etkilemediği nasıl değerlendirildi?
Cevap: Başvuru sahibinin P.02 ve P.03 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif iddialarına ilişkin açıklama istenmemiş ve bu kalemlere dair değerlendirme yapılmamıştır. Bu nedenle, sadece P.01 pozuna ilişkin açıklama ve belgeler incelemeye alınmış, başvuru sahibinin diğer pozlardaki iddiaları nedeniyle bir karar verilmemiştir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin P.01 poz numaralı iş kalemine ait işçilik birim miktarları ve saatlik ücretlerinin mevzuata uygunluğu hangi kriterlere göre tespit edilmiştir?
Cevap: İşçilik birim miktarlarının uygunluğu ve saatlik işçilik ücretlerinin 2016 yılı saatlik asgari ücreti olan 7,32 TL seviyesinde olduğu tespit edilmiştir. Bu tespit, söz konusu poz için teklif edilen işçilik birim ve ücret miktarlarının, ilgili asgari ücret standardının altında olmadığını göstermiştir.
Soru: Satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olup olmadığı nasıl belirlenmiştir?
Cevap: Satış tutarı tespit tutanağı, alanında yetkili meslek mensubu tarafından 2016 yılının 4. geçici vergi beyannamesi dönemine ait yasal defter ve belgeler esas alınarak düzenlenmiş; teklif edilen birim fiyatın, tespitte bulunan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inden düşük olmadığı anlaşılmıştır. Bu durum, tutanağın Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde hazırlandığını göstermiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinin gerekçesi nedir ve başvuru bedeline ilişkin karar ne olmuştur?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan isteklinin P.01 poz numaralı iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili mevzuata uygun bulunması nedeniyle başvuru reddedilmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin fazla ödediği itirazen şikayet başvuru bedelinin yazılı talebi halinde iade edilmesine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikayet başvurusuna konu uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin P.01 poz numaralı iş kalemine ilişkin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olup olmadığı hususunda şekillenmiştir. Başvuru sahibi, söz konusu kalemin yanı sıra P.02 ve P.03 pozlarına ilişkin de açıklama yapılmadığını ve bu kalemlerde yer alan işçilik ücretlerinin asgari ücretin altında olduğunu iddia etmiş, ayrıca satış tutarı tespit tutanaklarının usule aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Ancak başvuru kapsamındaki değerlendirmeler yalnızca P.01 poz numarası ile sınırlandırılmıştır.
İdare tarafından yalnızca P.01 poz numaralı iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği dikkate alındığında, Kurul incelemesi de yalnızca bu poz ile sınırlı şekilde gerçekleştirilmiş; P.02 ve P.03 pozlarına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Yapılan değerlendirmede, P.01 kalemine yönelik işçilik birim miktarları ile saatlik ücretlerin yürürlükteki asgari ücretle uyumlu olduğu belirlenmiş; başvuru sahibinin işçilik ücretlerinin asgari ücret altında olduğu yönündeki iddiası teyit edilmemiştir.
İhale kapsamında incelenen hususlardan biri de satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun biçimde düzenlenip düzenlenmediğidir. Bu çerçevede, tutanağın yetkili bir meslek mensubu tarafından 2016 yılı dördüncü geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter ve belgelere dayanılarak hazırlandığı tespit edilmiştir. Dahası, yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatın satış tutanağında belirlenen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inden düşük olmaması, açıklamanın gerçekliğini destekleyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
Kurul değerlendirmesinde yalnızca P.01 pozuna ilişkin açıklamalar dikkate alınmış ve bu kalem özelinde yapılan incelemede iddiaların somut karşılık bulmadığı anlaşılmıştır. P.02 ve P.03 pozlarına dair bir açıklama talep edilmediğinden, bu kalemlere yönelik iddiaların karar üzerinde etkili olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Böylece yalnızca açıklama istenilen kaleme dair yapılan değerlendirme, kararın esasını teşkil etmiştir.
Sonuç olarak, Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin P.01 poz numaralı iş kalemine ilişkin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının hem işçilik bileşenleri hem de satış tutarı tespit tutanağı yönünden mevzuata uygun olduğuna kanaat getirmiştir. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu reddedilmiş; ayrıca fazla ödenen başvuru bedelinin iadesi yönünde karar verilmiştir. Kurul, süreci Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri ışığında değerlendirmiş ve ihale komisyonunun aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik uygulamasında aykırılık bulunmadığını ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.