KÜNYE
- Toplantı No: 2021/015
- Gündem No: 41
- Karar Tarihi: 14.04.2021
- Karar No: 2021/UY.I-822
- Başvuru Sahibi: Kut Kon İnşaat Taah. Nak. Tur. Mak. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: DSİ 22. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/660571
- İhale Adı: Rize-Çayeli Büyükdere Vadisi Islahı 3 Kısım İkmali
Özet
İdarenin özel/paçal iş kalemlerinin analiz miktarlarını ihale konusu işe özgü belirlemesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, analiz formatında yer alan belirli iş kalemlerinin (15.180.1003 ve 15.185.1002 pozları) ve alt analizlerindeki miktarların hatalı ve yüksek hesaplandığını, bu nedenle yeniden hesaplama yapılarak açıklama talep edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında özel/paçal iş kalemlerinin idarece ihale konusu işe özgü olarak tasarlandığını, bu iş kalemlerinin analiz girdileri ve miktarlarının idarece belirlendiğini, ayrıca bu iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerden oluşturulduğunu tespit etmiştir. Başvuru sahibinin iddiasındaki iş kalemlerinin doğrudan açıklama istenilen iş kalemleri olmadığı ve kamu ihale mevzuatında özel/paçal iş kalemlerinin analizlerinde kamu kurumlarına ait analizlerin birebir kullanılmasının zorunlu olmadığı değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, yaklaşık maliyeti Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 10. maddesine göre hazırladığını, projelerin kesin proje olduğunu, yaklaşık maliyet ve analizlerin uygulama projesi hazırlanırken olumsuz koşullara göre yapıldığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdare tarafından ihale konusu işe özgü olarak hazırlanan özel/paçal iş kalemlerinin analiz miktarlarına itiraz edilmesi durumunda, bu itirazın kabul edilmesi için ne tür somut deliller veya ölçütler aranır?
Cevap: İdarenin, yaklaşık maliyet hazırlığında özel/paçal iş kalemlerini ihale konusuna özgü olarak belirleme yetkisi vardır ve bu analizler mevzuata ve yayımlanmış birim fiyatlara dayandığında genel olarak uygun sayılır. İtirazların kabulü için, idarenin kullandığı analizlerin ölçülebilir, teknik hataya açık somut eksiklikler veya mevzuata açık aykırılıklar içermesi gerekir. Sadece miktarların yüksek veya hatalı olduğu yönünde soyut iddialar ile itiraz edilmesi yeterli olmayabilir.
Soru: Kamu ihale mevzuatı kapsamında, özel/paçal iş kalemlerinin analizlerinde kamu kurumlarınca yayımlanan standart analizlerin birebir kullanılması zorunlu mudur?
Cevap: Kamu ihale mevzuatında özel/paçal iş kalemlerinin analizlerinde mutlaka kamu kurumlarının yayımladığı standart analizlerin birebir kullanılması zorunlu değildir. İdareler, ihale konusu işe özgü koşullara ve uygulama projelerine göre analiz formatlarını farklılaştırabilir ve kendi belirledikleri girdilerle yaklaşık maliyetlerini oluşturabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet ve analizlerin hazırlanması aşamasında ihale konusu işe özgü proje ve uygulama koşullarının etkisi nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hazırlanırken, uygulama projesi ve ihale konusu işin özel şartları göz önünde bulundurulur. Olumsuz saha koşulları veya yerel özellikler nedeniyle analizler idarece ihale konusuna uygun şekilde düzenlenebilir. Bu kapsamda, standart analizlerden sapmaların olması, mutlaka hatalı veya usulsüz olduğu anlamına gelmeyebilir.
Soru: İtirazen şikâyet süreçlerinde, idarenin hazırladığı analiz formatlarının teknik ve ekonomik gerekçelendirmesi ne kadar önemlidir?
Cevap: İdarenin analiz formatlarını teknik ve ekonomik gerekçelerle somutlaştırması itiraz değerlendirmelerinde önemli rol oynar. İdarenin analiz girdi ve miktarlarını işin özelliğine göre bilimsel veya mesleki yöntemlerle belirlemiş olması, itirazların reddedilmesi yönünde kanaat oluşturabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan analizlerde, iş kalemlerine ilişkin malzeme ve işçilik miktarlarının toplam maliyet üzerindeki etkisi nasıl değerlendirilmeli?
Cevap: İş kalemlerine ilişkin malzeme ve işçilik miktarları, yaklaşık maliyetin önemli unsurlarındandır. Ancak idarenin ihale işe özgü hazırladığı analizler geçerli olduğu sürece, bu miktarlardaki küçük farklılıkların aşırı düşük teklif açıklaması bakımından belirleyici olması zorunlu değildir. Miktarların proje ve uygulama koşullarıyla uyumluluğu esas alınır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, analiz formatında yer alan belirli iş kalemleri ve miktarlarının hatalı ve yüksek hesaplandığı yönündeki iddiası ihale sürecinde dikkate alınmalı mı?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin söz konusu iş kalemlerinin miktarlarının hatalı ve yüksek hesaplandığı iddiası, ihale konusu işe özgü olarak idarece belirlenen özel/paçal iş kalemlerinin analizlerinin usulüne uygun olması ve kamu ihale mevzuatının bu kalemlerde kamu kurumlarına ait analizlerin birebir kullanılmasını zorunlu kılmaması nedeniyle reddedilmiştir.
Soru: İdarenin özel/paçal iş kalemlerini ve analiz miktarlarını ihale konusunda özgün şekilde belirlemesi itirazen şikâyet sürecinde nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, idarenin özel/paçal iş kalemlerini ihale konusu işe özgü olarak tasarladığı ve analiz girdilerini bu bağlamda belirlediği değerlendirmesi yaparak, bu yaklaşımın mevzuata uygun olduğu sonucuna varmıştır. Dolayısıyla idarenin yöntemi hukuki açıdan geçerlidir.
Soru: İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet ve analizlerin değerlendirilmesinde, kamu kurumları tarafından yayımlanmış birim fiyatların rolü nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: İdarece belirlenen analiz girdileri ve miktarların kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerden oluşturulduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle analizlerin maliyet hesabında kaynak olarak kabul edilen birimler mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunun reddedilme gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin itiraz konusu olan analiz miktarlarının hatalı hesaplandığı iddiası yerinde bulunmamış; idarenin özel/paçal iş kalemlerinin ihale konusu işe özgü ve mevzuata uygun şekilde hazırlandığı değerlendirilerek, başvuru reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin şikâyeti, aşırı düşük teklif açıklaması çerçevesinde kullanılan analiz formatında belirli bazı iş kalemlerinin miktarlarının hatalı ve yüksek olduğu iddiasına dayanmaktadır. Bu bağlamda, teklif değerlendirme sürecinde esas alınan analizlerdeki 15.180.1003 ve 15.185.1002 poz numaralı iş kalemlerinin alt bileşenleriyle birlikte teknik olarak uygun şekilde hesaplanmadığı, dolayısıyla idarenin yeniden hesaplama yaparak bu analizlere dayalı açıklama istemesi gerektiği ileri sürülmüştür. Uyuşmazlığın odağında, idarece yapılan analizlerin doğruluğu, özellikle de miktarların ihale konusu işe uygunluğu sorgulanmaktadır.
İhale sürecinin bu aşamasında dikkate alınan ana unsur, idarenin analizlerini oluştururken kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerden faydalanıp faydalanmadığı ve özel/paçal iş kalemlerini söz konusu işe özel olarak tasarlayıp tasarlamadığı olmuştur. Kurul, analizlerde kullanılan miktarların doğrudan açıklama verilen iş kalemleriyle ilişkilendirilmediğini ve idarenin söz konusu iş için özgün koşulları esas alarak bu kalemleri belirlediğini tespit etmiştir. Bu nedenle, analiz formatının ihale konusu işin özelliğine göre düzenlenmesinde kamu ihale mevzuatına aykırılık olmadığı değerlendirilmiş, başvuru sahibinin analiz miktarlarının hatalı olduğuna ilişkin soyut iddiası dikkate alınmamıştır.
Bu vakada tartışılan hususlardan biri de “esaslı unsur” kavramının nasıl değerlendirildiğidir. Kurul, başvuruya konu pozların sözleşme bedelinin veya teklifin genel yapısında doğrudan etkili, belirleyici unsurlar olup olmadığını açıkça irdelememiş olmakla birlikte, iddiaların analiz formatının bütününe veya açıklama istenilen iş kalemlerinin yapısına etkide bulunmadığını belirtmiştir. Bu yaklaşım, söz konusu miktar ya da pozlardaki farklılığın ihale sonucunu veya teklifin geçerliliğini temelden etkilemediğini ortaya koyar niteliktedir. Bu nedenle, küçük sapmaların veya miktarsal tutarsızlık iddialarının esaslı unsur olarak kabul edilmesi yönünde bir değerlendirme yapılmamıştır.
Somut vakada pilot ortakla ilgili bir iş deneyimi tartışması bulunmamakta olup, uyuşmazlık yalnızca analiz miktarlarının doğruluğu noktasında şekillenmiştir. Bu nedenle pilot ortağın iş deneyimi bakımından ayrı bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir. Kurulun kararının temel dayanağı teknik hesaplamaların ve analiz verilerinin yeterli olup olmadığına ilişkindir; teklif sahibinin yeterlik koşulları gündeme gelmemiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu idarece hazırlanan özel/paçal iş kalemlerinin ihale konusu işe özgü şekilde belirlendiğini ve bu analizlerin kamu kurumlarınca yayımlanmış fiyatlara dayandığını tespit ederek, başvuru sahibinin iddiasını yerinde bulmamıştır. Ayrıca, kamu ihale mevzuatında bu tür iş kalemleri için kamu analizlerinin birebir kullanılmasının zorunlu olmadığı dikkate alınmış ve söz konusu pozların açıklama istenilen işlerin bir parçası olmaması da değerlendirmeye etki etmiştir. Tüm bu unsurlar ışığında, yapılan itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş ve idarenin yaklaşımının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.