KÜNYE
- Toplantı No: 2021/004
- Gündem No: 44
- Karar Tarihi: 27.01.2021
- Karar No: 2021/UY.I-227
- Başvuru Sahibi: Beyoğlu Bilişim İnşaat Nakliye Sağlık Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Efendi Müh. İnş. En. İletişim Med. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü 5. Bölge Satınalma Müdürlüğü
- İKN: 2020/436031
- İhale Adı: Malatya - Elazığ Yol Boyu Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Sistemlerinin Kurulumu ve Yapımı İşi
Özet
İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş grubuna uymaması nedeniyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağının iş deneyim belgesinde EI grubu işlerin %56,03 oranında yer aldığı ve bu işlerin ihale deneyim tutarını karşıladığı, ancak idarenin bu grubu değerlendirmeye almadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde (E) I. Grup Trafik İzleme ve Yönetim Sistemi Kurulması İşleri kapsamında olup, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesi esaslı olarak E IX Grup (Genişbant Erişim ve Ağ Şebekesi Teknolojisi İşleri) işlerini içermektedir. İdare tarafından yapılan incelemede, iş deneyim belgesinin sözleşme konusu işin esaslı unsurunun EI grubu işlere değil, E VIII ve E IX gruplarına ait olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle belge ihale konusu iş grubuna uygun bulunmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgelerinde “esaslı unsur” kavramı ihale konusu iş grubuyla ilişkilendirilirken nelere dikkat edilir?
Cevap: İş deneyim belgesinin esaslı unsuru, belgedeki işlerin büyük kısmının hangi iş grubu kapsamında yapıldığıdır. İhale makamı ve Kurul, belgedeki toplam iş deneyim tutarından çok, bu tutarın hangi iş grubuna ait olduğuna bakar. Eğer esaslı unsur, ihale konusu iş grubuyla örtüşmüyorsa, belge deneyim şartlarını karşılamıyor kabul edilir ve değerlendirmeye alınmaz. Bu nedenle belge içinde farklı iş gruplarına ait işler olsa da, esaslı unsurun hangi grupta olduğunun tespiti önem taşır.
Soru: İş deneyim tutarının bir kısmı ihale konusu iş grubuna uygun diğer kısmı uygun olmayan işlerden oluşuyorsa nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim belgesi içinde ihale konusu iş grubuna uygun olmayan işlerin belirli bir yüzdesinin bulunması, sadece o kısmın dikkate alınmasını sağlamaz. Kurum ve Kurul, belgenin esaslı unsurunu yani toplam deneyim tutarının önemli kısmını oluşturan iş grubunu belirler. Eğer bu esaslı unsur ihale konusu iş grubuna uymazsa, belge genel olarak değerlendirme dışı bırakılabilir. Belgenin farklı gruplardaki işler ayrı ayrı tutarlarla belgelendirilmediği sürece, kısmi uygunluk deneyim değerlendirmesinde sınırlandırıcı olabilir.
Soru: İhale konusu işin iş grubu belirlenirken ne tür ölçütler kullanılır ve bu belirleme hangi evrede yapılır?
Cevap: İhale konusu işin iş grubu, genellikle “Benzer İş Grupları Tebliği”nde tarif edilen kriterlere göre yapılır. İşin teknik ve kapsam unsurları değerlendirilerek hangi grup kapsamında yer aldığı tespit edilir. Bu belirleme, idarenin ihale dokümanlarını hazırlama aşamasında yapılır ve iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde esas alınır. Değerlendirme aşamasında Kurul da bu grubu esas alarak iş deneyim belgelerinin uyumluluğunu denetler.
Soru: İdare, iş deneyim belgelerini incelerken hangi durumlarda belgedeki farklı iş gruplarını bir arada değerlendirmekte zorlanabilir?
Cevap: İş deneyim belgesi kapsamındaki işler farklı iş gruplarına aitse ancak bu işler tutarları ve faaliyet içerikleri ayrıştırılmadan tek bir belge altında verildiyse, idarenin hangi kısmı ihale konusu iş grubuna uygun kabul edeceği konusunda tereddütler oluşabilir. Bu durumda idare, belgeyi esaslı unsur açısından bütün olarak değerlendirmek zorunda kalabilir ve esaslı unsurun uygun olmadığı kanaatine varabilir. Ayrıntılı ve ayrı ayrı tutarları gösteren belgeler sağlanmadığında uygulamada değerlendirme dışı bırakma riski artar.
Soru: İtirazen şikâyetlerde iş deneyim belgesinin iş grubuna uygunluğu hususunda Kurul kararları hangi kriterlere dayanarak şekillenir?
Cevap: Kurul kararlarında, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş grubuyla uyumlu olmaması temel kriterdir. Kararlar, belgedeki işlerin teknik içerik, kapsam ve tutar açısından hangi grupta yoğunlaştığını, belgenin iş grubuna uygun olup olmadığını öncelikli olarak dikkate alır. Uygulamada bu kriterin somut teknik ve ekonomik unsurlarla desteklenmiş olması gerekir. Bu kapsamda, belge farklı gruplardan işler içerdiğinde somut ayrımlar yapılmamışsa belgenin uygunluğu zayıf görülür ve itirazlar genellikle reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesi neden ihale konusu iş grubuna uygun bulunmadı?
Cevap: İş deneyim belgesi, esaslı olarak E IX Grup işlerini içerdiğinden, ihale konusu işin bulunduğu E I. Grup Trafik İzleme ve Yönetim Sistemi Kurulması İşleri grubuna uymadığı tespit edildi. Bu nedenle, iş deneyim belgesi ihale konusu iş grubunu karşılamadı ve değerlendirmeye alınmadı.
Soru: Başvuru sahibinin, iş deneyim belgesindeki EI grubu işlerin %56,03 oranında yer aldığı herhangi bir etkisi oldu mu?
Cevap: Hayır, idare ve Kurul incelemesinde esas olan iş deneyim belgesinin esaslı unsurudur. Belgedeki işlerin çoğunluğunun E VIII ve E IX gruplarında olması nedeniyle, EI grubundaki %56,03 oranındaki işler yalnızca belirli kısımları kapsamakta ve belgenin esaslı unsuru olarak dikkate alınmadı.
Soru: İdarenin iş deneyim belgesini değerlendirmeye almaması Kurul tarafından nasıl gerekçelendirildi?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş grubuyla (E I. Grup) uyumlu olmadığını belirtti. Çünkü belge esas olarak E IX grup işlerini içeriyordu; bu nedenle deneyim tutarının ihale deneyiminde dikkate alınmaması gerektiğine karar verdi.
Soru: Bu vakada itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesine yol açan temel şart nedir?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusunun reddine sebep olan temel şart, özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu iş grubuna uygun olmaması ve dolayısıyla iş deneyim tutarının ihale değerlendirme kriterini karşılamamasıdır.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olayda, başvuru sahibi tarafından, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak sunulan özel ortağa ait iş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygun olduğu ileri sürülmüştür. Uyuşmazlık, işbu belgenin içeriğinde yer alan iş grubunun, ihaleye esas alınan benzer iş grubuyla teknik ve içerik bakımından örtüşüp örtüşmediği noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi, belge kapsamında EI grubu işlerin çoğunlukta olduğunu ve bu kapsamın deneyim tutarını karşıladığını iddia etmekte; buna karşılık idarece belgedeki ağır basan iş grubunun farklı bir kategoriye ait olduğu değerlendirmesi yapılmaktadır.
İhale dokümanlarında işin niteliği, Benzer İş Grupları Tebliği’ne göre (E) I. Grup, yani Trafik İzleme ve Yönetim Sistemi Kurulması İşleri kapsamında tanımlanmıştır. Ancak özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin esasını oluşturan işlerin, E IX grubu yani Genişbant Erişim ve Ağ Şebekesi Teknolojisi İşleri kapsamında olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin EI grubu işlerin yüzde 56’dan fazla oranla belge içinde yer aldığını ileri sürmesine rağmen, bu oran, işin mahiyetindeki belirleyici unsur hakkında idare ve Kurul nezdinde tek başına yeterli kabul edilmemiştir. Bunun nedeni, belgede yer alan işlerin grup bazında ayrıştırılmadan verildiği ve içeriksel ağırlığın diğer gruplar üzerine kurulu olduğunun belirlenmesidir.
Değerlendirmede öne çıkan temel kavram, iş deneyim belgesinin “esaslı unsuru”dur. Bu kavram, belgede yer alan iş kalemlerinin yalnızca nicel değil, niteliksel özellikleriyle birlikte ele alınmasını gerektirir. Yani belgenin içinde farklı grup kapsamına giren işler bulunsa da belge, en fazla hangi gruba ait iş faaliyetlerini içeriyorsa, o yönde sınıflandırılır. Bu vakada, EI grubu işlerin belirli bir kısmı belgelendirilmiş olsa da belgenin büyük ölçüde E VIII ve E IX gruplarındaki iş kapsamına dayandığı, dolayısıyla genel karakterinin ihale konusu işle uyum göstermediği kanaati oluşturulmuştur.
Ortak girişimin özel ortağı konumundaki firmanın sunduğu iş deneyimi, tek başına teknik yeterlilik şartını karşılayacak önemde olduğu ileri sürülmüşse de, yeterlik kriterlerinde belirtilen ana iş grubu ile uyum gösterip göstermediği belirleyici olmuştur. Belge kapsamında EI grubuna ait işler bulunsa dahi, bu işlerin oranı ve kapsamında açık bir ayrım yapılmadığı ve belge bütünüyle değerlendirildiğinde Trafik İzleme Sistemleri yerine daha çok iletişim altyapısı kurulumuna yönelik işleri içerdiği tespit edilmiştir. Bu nedenle, belge pilot ortağın yeterliliğini belgelemeye elverişli görülmemiştir.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, iş deneyim belgesinin ana unsurunu teşkil eden iş grubunun, ihale konusu işin yer aldığı gruptan farklı olduğu net biçimde ortaya konmuştur. Kurul, belge içine dahil edilen EI grubu kapsamındaki işlerin oransal varlığına rağmen, esaslı unsurun belirlenmesinde belgenin ağırlıklı teknik içeriğini esas almıştır. Sonuç olarak, iş deneyim tutarının geçerli kabul edilemeyeceği değerlendirilerek başvuru reddedilmiş ve idarenin belgeyi değerlendirme dışı bırakma işlemi hukuka uygun bulunmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.