KÜNYE
- Toplantı No: 2023/038
- Gündem No: 35
- Karar Tarihi: 26.07.2023
- Karar No: 2023/UY.I-1054
- Başvuru Sahibi: Mefa Yol Yap. Mad. Petrol Ür. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/328271
- İhale Adı: Karayolları 10 Böl Müd 105 Şube (Trabzon) Şefl İle Bölge Dahili Yol Kul Üzere Emülsiyon Asfalt (Crs-2) Üretimi, Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Asfalt Mıcırı İle Emülsiyon Sathı Kaplama, Beton Hendek, Bsk, Alttemel ve Temel Yapılması (Bitüm İdare Malı) İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel ortağının iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığını, iş deneyim tutarının teklif tutarının %70’ini karşılamadığını ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması gerektiğini, iş deneyim belgelerinin tutarlarının güncellenerek değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. İhale konusu işin yapım amacı ve işlevi ile iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsuru karşılaştırılmış, özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusu işin esaslı unsuruna uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, özel ortağın iş deneyim belgesi tutarının asgari iş deneyim tutarının %40’ından az olduğu ve yeterlik şartını sağlamadığı sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklıklarında özel ortakların sunduğu iş deneyim belgeleri, yeterlik değerlendirmesinde nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: İş ortaklığı olarak yeterlik şartının sağlanabilmesi için, yeterlik belgelerinin ortakların ortaklık payları ve sundukları iş deneyim belgelerinin toplamı üzerinden değerlendirilmesi gerekir. Ancak özel ortağın iş deneyim belgesinin ihale konusu işle esaslı unsurlarıyla benzer olmaması durumunda, bu belge yeterlik hesabına katılmaz ya da yetersiz sayılır. Böylece, özel ortağın belge tutarı, ortaklığın asgari iş deneyim tutarının önemli bir kısmını karşılamıyorsa, ortaklığın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin “esaslı unsurları” ile ihale konusu işin benzerliği ne şekilde belirlenir?
Cevap: İş deneyim belgesinin esaslı unsurları ihale konusu işin yapım amacı, işlevi ve teknik özellikleri ile karşılaştırılarak değerlendirilir. Belge, sadece iş türü veya sektörü benzerliğiyle değil, işin esas gereklilikleri, kullanılan teknolojisi ve iş kapsamı dikkate alınarak benzerliği tespit edilmelidir. Bu tespit idarece yapılır ve Kurul tarafından denetlenir; belgenin benzer olmadığı kanaatine varılırsa yeterlik sağlanmamış kabul edilir.
Soru: İş deneyim tutarlarının güncellenmesi nedir ve hangi durumlarda uygulanır?
Cevap: İş deneyim belgelerindeki tutarlar, belge tarihinden ihale tarihine kadar geçen süre göz önüne alınarak güncel fiyatlar üzerinden hesaplanır. Bu, belge tutarının ihale tarihindeki değerlendirmede gerçekçi olmasını sağlar. Güncelleme işlemi, özellikle yıllar içerisinde fiyatlarda önemli değişiklikler olduysa, idare tarafından yapılmalı ve belgeler buna göre değerlendirilmelidir.
Soru: İş ortaklıklarında özel ortağın iş deneyim belgesi yetersizse, iş ortaklığının tamamı neden tekliften çıkarılır?
Cevap: Çünkü iş ortaklıklarının yeterlik değerlendirmesinde, ortakların sunduğu belgeler ortaklık payları dikkate alınarak birlikte değerlendirilir ve ortaklığın bütününün yeterli olması beklenir. Özel ortağın işiyle ilgili yeterlik belgesi esaslı unsurlar açısından eksik veya uygun değilse, ortaklık ortaklarının bütün olarak yeterlik şartını sağlamadığı kabul edilir ve ortaklığın teklifi değerlendirme dışı kalır.
Soru: İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun hatalı belirlenmesi durumunda ne yapılmalıdır?
Cevap: Belgenin esaslı unsuru doğru tespit edilmeden ihale değerlendirmesi yapılması, sonrasında iptallere yol açabilir. Bu durumda idare, belgenin esaslı unsurunu doğru şekilde belirlemek üzere belgeyi düzenleyen kuruluşa bildirim yaparak belgenin düzeltilmesini talep edebilir. Düzeltme yapılıncaya kadar belgeye dayalı yeterlik değerlendirmesi yapılması uygun görülmeyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel ortağının iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun benzer işe uygun olmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına nasıl yol açtı?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu işin yapım amacı ve işleviyle uyumlu olması gerektiğini tespit etti. Özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesi bu uyumu sağlamadığından, iş deneyim tutarı asgari şartların altında kaldı ve yeterlik kriteri sağlanmadı. Bu nedenle söz konusu ortağın iş deneyim belgesine dayanarak değerlendirilen teklif, mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakıldı.
Soru: Özel ortağın iş deneyim belgesinin ihale konusu işe benzer olmadığının tespiti iş ortaklığının teklifinin iptal edilmesini hangi gerekçeyle zorunlu kıldı?
Cevap: İş ortaklığı, yeterlik kriterlerini ortaklarının iş deneyim belgeleri üzerinden karşılamak zorunda idi. Özel ortağın benzer işe uygun olmayan iş deneyim belgesi nedeniyle, yeterlik şartı sağlanmamış oldu. Bu durum, iş ortaklığının tamamının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla sonuçlandı çünkü ortakların ortaklık içindeki payları ve belgelerinin bütün olarak yeterlilik oluşturması gerekiyordu.
Soru: İhale işlemlerinin yeniden yapılmasına karar verilmesinin sebebi nedir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel ortağının iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı ve yeterlik koşullarını karşılamadığı tespit edilince, bu teklif mevzuata aykırı olarak geçerli kabul edildiği için ihale işlemlerinde usulsüzlük oluştu. Kurul, bu sebep ile mevzuata uygun ihale işlemi için yeniden değerlendirme yapılması ve ihale işlemlerinin yenilenmesi kararı verdi.
Soru: Diğer iddialar (bilanço ve gelir tablolarının sunumu, aşırı düşük teklif sorgulaması, fiyat teklifinin doğruluğu vb.) bu vakada ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını etkiledi mi?
Cevap: Hayır; Kurul, bu konularda iddiaların yerinde olmadığını, iddialara ilişkin belge ve hesaplamalarda mevzuata aykırılık bulunmadığını tespit etti. Dolayısıyla belirtilen hususlar, iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararını etkilemedi ve nihai karar sadece özel ortağın iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmamasına dayandırıldı.
Detaylı Analiz
İlgili vakada uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan bir iş ortaklığının özel ortağının sunduğu iş deneyim belgesinin, ihale konusu işe benzer olup olmadığı noktasında yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, bu belgenin yeterlik kriterlerini karşılamadığını ileri sürmüş; belge içeriğindeki işin türünün ve kapsamının, ihale konusu işle kıyaslandığında benzerlik taşımadığını, dahası belge tutarının yeterlik için öngörülen asgari orana ulaşmadığını iddia etmiştir. Bu çerçevede, iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde itirazda bulunulmuştur.
Uyuşmazlığın merkezinde, özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin kapsamının ihale konusu işle ne derece örtüştüğü bulunmaktadır. Bu tür belgelerde yalnızca tutarsal büyüklük değil, belgenin konu olduğu işin teknik ve yapısal nitelikleri de önem taşımaktadır. Kurul değerlendirmesinde işin teknik içeriği ve uygulama amacı esas alınmış, belgede yer alan işin ihale konusu işle yapım fonksiyonu açısından örtüşmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu değerlendirme sonucunda sadece belgenin benzerlik taşıyıp taşımadığı değil, aynı zamanda sağladığı deneyim tutarının da mevzuatta aranan eşikleri karşılayıp karşılamadığı incelenmiştir.
Kurul kararında, “esaslı unsur” kavramı belirleyici bir değerlendirme ölçütü olarak öne çıkmıştır. Belirli bir işin benzer sayılabilmesi, onun yalnızca iş türü açısından değil, yapım amacı ve fonksiyonu yönünden de ihale konusu işe benzemesiyle mümkündür. Bu bağlamda, özel ortağın sunduğu belgeye konu iş ile ihale konusu iş arasında bu türden bir paralellik bulunmadığı ortaya konmuştur. Esaslı unsurun ayırt edici biçimde farklılık göstermesi nedeniyle, belge benzer iş kapsamında değerlendirilememiştir.
İş ortaklığı yapılarında, pilot ve özel ortakların yeterlik şartlarını birlikte sağlaması gerekirken, bu vakada pilot ortakla ilgili herhangi bir uygunluk sorunu tespit edilmemiştir. Ancak özel ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgesi hem nitelik hem de tutar bakımından yeterli görülmemiştir. Sunulan belgenin güncellenmiş tutarı, ortaklığın sağlaması gereken iş deneyim eşiğinin altında kalmıştır. Özel ortağa ait olan ve toplam iş deneyiminin belirli bir bölümünü karşılaması beklenen bu belge uygun bulunmadığından, iş ortaklığının teklifi bütünüyle yeterlik dışı kabul edilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, yapılan başvuruyu değerlendirirken yalnızca özel ortağın belge yeterliliğini değil, diğer iddiaları da ayrı ayrı incelemiş ve bu iddialarda herhangi bir mevzuata aykırılık olmadığını tespit etmiştir. Ancak özel ortağın belge yetersizliği, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına tek başına yeterli görülmüş, bu sebeple ihale işleminin yenilenmesine karar verilmiştir. Bu yaklaşım, ortaklık yapılarında tüm ortakların belge yeterliliğinin eşgüdüm içinde sağlanması gerektiği yönündeki uygulamayı doğrular niteliktedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.