KÜNYE
- Toplantı No: 2023/049
- Gündem No: 13
- Karar Tarihi: 04.10.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1276
- Başvuru Sahibi: Adakale Madencilik İnşaat A.Ş. - 58 Yapı İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2023/404580
- İhale Adı: Kepsut Barajı
Özet
İhale teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve aşırı düşük teklif açıklamasının uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağına ait yönetim kurulu karar defterinin EKAP’ta yer almaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmamasının ve aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunun tespiti ile ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, özel ortağın ortaklık oranlarını gösteren pay defterlerinin EKAP’ta mevcut ve beyan edilen oranlarla uyumlu olduğunu, ancak güncel yönetim kurulu kararlarının EKAP’ta bulunmadığını tespit etmiştir. Türk Ticaret Kanunu’na göre pay defteri sunulmasının yeterli olduğu ancak yönetim kurulu kararının zorunlu olmadığı, güncel olmayan yönetim kurulu kararlarının dayanak olamayacağı değerlendirilmiştir. İş deneyim belgesinin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olduğu ve tutarının yeterli olduğu, dolayısıyla iş deneyim belgesine ilişkin itirazın yerinde olmadığı belirtilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamasında ise, ihale komisyonunca belirlenen iş kalemleri ve analiz girdileri kapsamında yapılan açıklamaların mevzuata uygun olduğu, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmadığı, fiyat tekliflerinin ilgili rayiçlere ve mevzuata uygun şekilde düzenlendiği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ve meslek mensubu beyanlarının usule uygun olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, fiyat dışı unsur puanlamasında da mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Ortaklık yapısına ilişkin belgeler kapsamında, pay defteri ile yönetim kurulu kararları arasında hangisi teklifin değerlendirilmesi için öncelikli ve zorunlu kabul edilir?
Cevap: Pay defterlerinin EKAP’ta sunulması, ortaklık oranlarının tespiti bakımından genellikle yeterli kabul edilir. Ancak, ortaklık yapısına ilişkin yönetim kurulu kararlarının güncel ve EKAP’ta bulunmaması durumunda, bunlar delil olarak değerlendirilemediğinden teklifin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olabilir. Yani, pay defterleri zorunlu belge olarak öne çıksa da, yönetim kurulu kararlarının güncelliği ve mevcudiyeti teklifin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir; özellikle idarenin talep ve mevzuat düzenlemeleri bunu gerektiriyorsa.
Soru: İş deneyim belgesinin uygunluğunu değerlendirirken hangi unsurlar üzerinde tereddüt yaşanabilir ve bunlar nasıl giderilir?
Cevap: En çok tartışılan hususlar, iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer işe uygunluğu ile belge tutarının yeterliliğidir. Bu unsurların sağlanması halinde, belge geçerli sayılır. Belgenin düzenlenme şekli veya belgeyi veren kurumun usulsüzlüğüne yönelik ciddi ve somut delil olmadan, iş deneyim belgesinin reddi uygun bulunmaz. Bu nedenle, benzerlik ve tutar uyumunun titizlikle incelenmesi önerilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında genellikle hangi kriterler ve deliller değerlendirilir, bu kriterler nasıl uygulanmalıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklaması incelenirken iş kalemleri ve maliyet analiz girdileri esas alınır. Özellikle işçilik ücretleri asgari ücretin altında olmamalı, kullanılan fiyatlar ilgili piyasa rayiçlerine veya resmi verilere uygun olmalıdır. Ayrıca, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve meslek mensubu beyanları usulüne uygun şekilde sunulmalıdır. Bu unsurların eksiksiz ve tutarlı şekilde açıklanması, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun kabul edilmesinde belirleyicidir.
Soru: Tekliflerin değerlendirilmesinde güncel olmayan yönetim kurulu kararlarının kullanılmaması hangi riskleri önlemeye yöneliktir?
Cevap: Güncel olmayan yönetim kurulu kararlarının değerlendirme dışı bırakılması, teklif sahiplerinin ortaklık yapılarında sonradan yapılan değişikliklerin gözardı edilmesini önleyerek şeffaflığı artırır ve usulsüz kayıtlarla ilerleyen tekliflerin elenmesini sağlar. Böylece ihale sürecinin sağlıklı yürütülmesi ve eşit rekabet ortamı korunur.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlaması konusunda uygulayıcıların sıklıkla yaşadığı tereddütlerin ana kaynağı nedir ve bu konuda nasıl bir yaklaşım izlenmelidir?
Cevap: Fiyat dışı unsur puanlamasında en çok görülen tereddüt, puanlamanın objektif ölçütler ve mevzuata uygun kriterlerle yapılıp yapılmadığının tespitidir. Uygulamada puanlama kriterlerinin önceden ilan edilmesi, ölçütlerin somut ve ölçülebilir olması önemlidir. Şikayetlerde somut delil ve mevzuat ihlali olmadan puanlamanın iptali veya yeniden değerlendirmesi genellikle kabul edilmez; dolayısıyla puanlama işlemi mevzuata uygun yapıldıysa itirazlar reddedilebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin özel ortağına ait güncel yönetim kurulu kararlarının EKAP’ta bulunmaması, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması için zorunlu bir unsurdur ve hukuki dayanak nedir?
Cevap: Bu vakada, yönetim kurulu kararlarının EKAP’ta bulunmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur. Kurul, pay defterlerinin mevcut olmasının ve ortaklık oranlarının beyanla uyumlu bulunmasının yeterli olduğunu; ancak güncel olmayan yönetim kurulu kararlarının teklif değerlendirme işleminde delil olarak kabul edilemeyeceğini tespit etmiştir. Dolayısıyla, güncel yönetim kurulu kararlarının EKAP’ta bulunmaması, değerlendirme dışında bırakılması için geçerli ve zorunlu bir sebeptir.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesine yapılan itiraz, Kurul tarafından neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul, iş deneyim belgesinin esas unsurlarını; ihale konusu iş veya benzer işe uygunluğu ve iş deneyim tutarının yeterliliği olarak belirlemiştir. Bu kriterlerin sağlandığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olduğu itirazını reddetmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamaları açısından ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı açıklamalar neden mevzuata uygun bulunmuştur?
Cevap: Kurul, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca belirlenen iş kalemleri ve analiz girdileri çerçevesinde yapıldığını, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olmadığını, fiyatların ilgili rayiçlere uygun hazırlandığını, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve meslek mensubu beyanlarının usule uygun olduğunu belirlemiştir. Bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğu kabul edilmiştir.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin şikayet neden reddedilmiştir?
Cevap: Kurul, fiyat dışı unsur puanlamasında mevzuata aykırılık bulunmadığını ve şikayetin bu nedenle yerinde olmadığını tespit etmiştir. Bu sebeple puanlama itirazı dikkate alınmamış ve itirazen şikâyet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açan temel husus, başvuru sahibinin özel ortağına ait ortaklık yapısını gösteren güncel yönetim kurulu kararlarının EKAP üzerinde bulunmamasıdır. Başvuru sahibi, bu nedenle teklifinin dışlandığını ileri sürerek ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi ile yaptığı aşırı düşük teklif açıklamalarının da mevzuata aykırı olduğunu öne sürmüş; ihale işlemlerinin iptalini talep etmiştir. Kurul ise her üç başlıkta da yapılan incelemeler sonucunda itirazların yerinde olmadığını belirterek şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Uyuşmazlıkta ön plana çıkan konu, tüzel ortaklardan biri adına EKAP üzerinde kayıtlı belgelerin içeriği ile ilgilidir. Ortaklık oranlarını gösteren pay defterlerinin sistemde mevcut olduğu ve sunulan beyanlarla uyumlu olduğu tespit edilmesine rağmen, bu ortağın yönetim kurulu kararlarının güncel versiyonunun platformda yer almadığı anlaşılmıştır. Kurul, söz konusu eksikliğin ihale sürecinde maddi bir belirsizlik ortaya çıkardığını değerlendirmiştir; zira güncel olmayan yönetim kurulu kararları üzerinden ortaklık yapısı belirlenemez. Bu nedenle pay defterlerinin bulunmasına rağmen yönetim kurulu kararlarının eksikliği, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için başlı başına yeterli görülmüştür.
İş deneyim belgesi bakımından yapılan itirazda tartışılan nokta ise, belgenin esaslı unsurlarına ilişkin olmuştur. Kurul, belgeye konu işin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında olduğunu ve parasal tutar yönünden de yeterli bulunduğunu tespit etmiştir. Bu değerlendirme ışığında, belgeye yönelik itirazlar esaslı bir eksikliğe dayanmadığı için dikkate alınmamıştır. Söz konusu yaklaşım, iş deneyimi değerlendirmesinde yalnızca belgenin şekilsel unsurlarına değil, içeriğinde yer alan işin niteliği ve büyüklüğüne odaklanıldığını göstermektedir.
İhalenin aşırı düşük teklif açıklamaları yönünden yapılan değerlendirmesinde de, teknik ve mali açıklamaların mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma kalemlerine ilişkin analizler, işçilik maliyetlerinin asgari ücretin altında olmaması, fiyat tekliflerinin piyasa rayiçlerine ve resmi verilere dayalı hazırlanması ve üçüncü kişi teklifleri ile meslek mensubu beyanlarının usulüne uygun oluşturulmuş olması gibi başlıklarda gerekli ölçütlerin sağlandığı belirlenmiştir. Böylece, aşırı düşük teklif iddialarının aksine, teklifin ekonomik açıdan makul ve belgelere dayalı olduğu kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını, sunulması gereken belgeler arasında yer alan ancak mevcut olmayan güncel yönetim kurulu kararlarının yokluğu nedeniyle hukuka uygun bulmuştur. Aynı zamanda iş deneyim belgesi ve aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin şikayetlerin esaslı temele dayanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla değerlendirme sürecinde yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle başvuru reddedilmiştir; bu karar, belgelendirmenin şekli değil içeriği ve geçerlilik durumu üzerinden yürütüldüğünü ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.