KÜNYE
- Toplantı No: 2022/042
- Gündem No: 8
- Karar Tarihi: 07.09.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1061
- Başvuru Sahibi: CCH Mühendislik Elektrik Proje İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Avcılar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/660451
- İhale Adı: Avcılar Atatürk Stadyumu Aydınlatma Tesislerinin Bakım, Onarım ve Yenileme Yapılması İşi
Özet
Ortaklık durum belgesinin sunulmaması teklifin esasını değiştirdiği için teklif değerlendirme dışı bırakıldı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, mezuniyet belgesinin sunulduğunu, ortaklık durum belgesinin sunulmasının gerekmediğini ve eksik belgenin tamamlatılabileceğini iddia ederek teklifinin yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin elektrik aydınlatma tesislerinin bakım, onarım ve yenileme işi olduğu, iş deneyimini göstermek için en az beş yıldır %51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağın mezuniyet belgesinin yanı sıra ortaklık durum belgesinin de sunulmasının zorunlu olduğu, başvuru sahibinin anonim şirket statüsünde olup %100 paylı tek ortağının mezuniyet belgesini sunduğu ancak ortaklık durum belgesini sunmadığı tespit edilmiştir. Bu eksikliğin mesleki ve teknik yeterliliğe ilişkin belge eksikliği olduğu ve teklifin esasını değiştirdiği, dolayısıyla idarece tamamlatılamayacağı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, ortaklık durum belgesinin sunulmadığını ve bu eksikliğin teklifin esasını değiştirdiğini, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğunu belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Bir ortaklık yapısını gösteren belgenin, mesleki yeterlilik belgeleri kapsamında sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açar mı?
Cevap: İhale mevzuatı kapsamında, mesleki yeterlilik koşullarının gerçekleştiğinin belgelenmesi gerekir. Ortaklık yapısını gösteren belge, özellikle anonim şirketlerde, iş deneyimini gösteren mezuniyet belgesi gibi diğer yeterlilik belgeleriyle birlikte sunulması gereken zorunlu unsurlardan biri olabilir. Bu belgenin sunulmaması halinde, belge eksikliği teklifin esasını değiştirebilir ve idare tarafından teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. Ancak, her hal ve durumda bu belgenin tamamlatılması mümkün olmayabilir ve eksikliğin teklifin esasını değiştirip değiştirmediği somut koşullara göre tespit edilmelidir.
Soru: Eksik belge tamamlatılması talebi hangi durumlarda reddedilir?
Cevap: Eksik belgenin tamamlatılması, ancak teklifin esasını değiştirmeyen belgeler için mümkün olabilir. Eğer eksik belge, başvuru sahibinin mesleki ve teknik yeterliliğine ilişkin zorunlu ve belirleyici bir belgeyse, bu eksiklik idare tarafından tamamlatılamaz. Bu durumda, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur. Eksik belgenin teklifin esasını nasıl etkilediği, idare tarafından önceden belirlenmeli ve teklifin bütünlüğü üzerinde doğrudan etkisi varsa tamamlatma yapılmamalıdır.
Soru: Ortaklık yapısına ilişkin bilgilerin resmi elektronik kamu kaynaklarından teyit edilmesi eksik belge sunumu için yeterli sayılır mı?
Cevap: Bazı itirazlarda, ortaklık durum belgesinin sunulmaması halinde, bu bilginin elektronik kamu kaynaklarından (örneğin EKAP veya ticaret sicili) teyit edilmesinin yeterli olacağı ileri sürülür. Ancak uygulamada, idareler ve Kurul kararları, bu bilgilerin teyidinin tek başına yeterli görülmediğine, başvuru sahibinin doğrudan belge sunmasının esas olduğuna yöneliktir. Elektronik teyit, belgenin sunulmadığı durumlarda idareye tamamlatma yetkisi vermez. Somut ihale şartnamesi ve mevzuat doğrultusunda belge sunumu zorunludur.
Soru: İş deneyimini belgeleyen mezuniyet gibi belgelerin geçerliliği ile ortaklık durum belgesi birbirinden nasıl ayrılır?
Cevap: İş deneyimini gösteren mezuniyet belgeleri, teknik personelin mesleki yeterliliğini ortaya koyar. Ancak, anonim şirketlerde bu personelin şirkette yeterli oranda ortak olunduğunun da belgelenmesi gerekir. Ortaklık durum belgesi, başvurunun dayanağı olan teknik personelin şirketteki en az beş yıllık ve %51 veya daha fazla paya sahip olduğunu gösterir. Bu iki belge birbirini tamamlayıcı nitelikte olup, yalnızca mezuniyet belgesinin sunulması yeterli kabul edilmez. Ortaklık durum belgesi olmadan iş deneyim belgesinin geçerliliği eksik sayılır.
Soru: Mesleki ve teknik yeterliliğe ilişkin belgelerdeki eksikliklerin tamamlatılması ile teklifin esasının değiştirilmesi arasındaki sınır nasıl belirlenir?
Cevap: Mesleki ve teknik yeterlilik belgelerindeki eksikliklerin tamamlatılması mümkün olabilir; ancak bu, eksikliğin teklifin esasını etkilemediğinin açıkça ortaya çıkması şartıyla geçerlidir. Eğer eksiklik, başvuru sahibinin ihale konusu işi yapabilme kapasitesini doğrudan etkileyen ve şartnamede açıkça istenen bir belgeyse, bu durumda tamamlatma yapılamaz ve teklif esas itibarıyla geçersiz sayılabilir. İdare, belge eksikliğinin teklifin esasını ne ölçüde değiştirdiğini somut şekilde değerlendirmeli ve buna göre işlem tesis etmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin anonim şirket olması durumunda iş deneyimini tevsik etmek için hangi belgelerin birlikte sunulması zorunludur?
Cevap: Anonim şirket olan başvuru sahibinin, iş deneyimini göstermek amacıyla, mezuniyet belgesinin yanı sıra şirket ortağının en az beş yıldır %51 veya daha fazla hissesine sahip olduğunu gösterir ortaklık durum belgesini de sunması zorunludur. Bu belgelerin birlikte sunulmaması durumunda teklifin esasını etkileyen belge eksikliği ortaya çıkar.
Soru: Ortaklık durum belgesinin sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına nasıl neden olmuştur?
Cevap: Ortaklık durum belgesinin sunulmaması, başvuru sahibinin mesleki ve teknik yeterliliğe ilişkin belgede eksiklik oluşturmuş ve bu eksiklik teklifin esasını değiştirmiştir. Bu nedenle idare, söz konusu belge eksikliğini tamamlatamamış ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin eksik belgenin tamamlatılması talebi neden reddedilmiştir?
Cevap: Eksik ortaklık durum belgesi, teklifin esasını değiştiren ve mesleki yeterlilik koşulunu doğrudan etkileyen bir belge olarak kabul edilmiştir. Bu sebeple, idarece bu eksikliğin tamamlatılması mümkün bulunmamış ve başvuru sahibinin talebi reddedilmiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda ortaklık durum belgesinin gerekmediği veya bilgi teyidinin kamu kaynaklarından yapılabileceği yönündeki karşı oy hangi gerekçeye dayandırılmıştır?
Cevap: Karşı oy görüşünde, ortaklık durum belgesinin sunulmamasının teklifin esasını etkileyen bir eksiklik olmadığı, zira ortaklık bilgilerine ilişkin verilerin EKAP ve diğer kamu kurumlarının internet sayfalarından teyit edilmesinin mümkün olduğu ifade edilmiştir. Ancak bu görüş çoğunluk tarafından benimsenmemiştir.
Detaylı Analiz
İlgili ihalede ortaya çıkan uyuşmazlık, başvuru sahibinin mesleki ve teknik yeterliliği kapsamında sunması gereken belgelerin eksikliği nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla ilgilidir. Başvuru sahibi, mezuniyet belgesini sunduğunu, ancak buna ek olarak ortaklık durum belgesinin istenmesinin yerinde olmadığını iddia etmiş, ayrıca eksik belgenin tamamlatılabileceğini belirterek teklifinin yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. İdare ise ilgili belgenin sunulmadığını, bu eksikliğin esasa etkili olduğunu ve bu haliyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğunu savunmuştur.
Uyuşmazlığın temelinde, iş deneyiminin bir mimar veya mühendisin şahsi mezuniyet durumu üzerinden değil; bu kişinin aynı zamanda belirli bir süredir şirketin çoğunluk hissesine sahip ortağı olması şartıyla geçerli bir deneyim olarak kabul edilmesi bulunuyor. Anonim şirket statüsündeki başvuru sahibi, %100 paya sahip tek ortağın mezuniyet belgesini sunmuş ancak bu ortağın en az beş yıldır %51’den fazla hissedar olduğunu gösterir ortaklık durum belgesini sunmamıştır. Bu durum, tek başına mezuniyet belgesinin iş deneyimini belgelemek için yeterli olmadığı sonucunu doğurmuş; iş deneyiminin yetkililiğini hukuken tamamlayan destekleyici belge sunulmadığı gerekçesiyle teknik yeterlilik sağlanamamıştır.
Buradaki tartışma, eksik olduğu belirtilen belgenin teklifin esasını değiştirip değiştirmediği noktasında yoğunlaşmaktadır. Kurul, bu tür belgelerin yalnızca usulî değil, teklifin içeriğini etkileyen nitelikte olduğunu değerlendirmiştir. Ortaklık durum belgesinin mezuniyet belgesiyle birlikte teknik yeterliliğin bütünleyici bir unsuru olduğu, dolayısıyla bu belgenin yokluğunun salt bilgi eksikliği değil, teklifin geçerliliğini doğrudan etkileyen bir unsur olduğu kanaatine varılmıştır. Bu anlamda, belge eksikliğinin tamamlatılabilir nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Pilot ortağın iş deneyimi bakımından yapılan değerlendirmede ise, ortaklık ve nitelik koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği gözlemlenmiştir. Söz konusu şirketin, kişisel olarak teknik yeterliliğe sahip olan bir mühendis tarafından kurulmuş olması veya bu kişinin tek pay sahibi olması tek başına yeterli görülmemiş; şirket yapısı içerisinde mülkiyetin süresi ve oranı da iş deneyimi açısından belirleyici unsurlar olarak kabul edilmiştir. Şirketin anonim statüde kurulmuş olması bu değerlendirmeyi daha da katı hale getirmiş; zira anonim şirketlerde ortaklık yapısına dair resmî teyit, yalnızca belge sunumuyla mümkün görülmüştür.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirme sürecinde eksikliği tespit edilen ortaklık durum belgesinin esaslı bir unsur olduğuna, bu nedenle tamamlatılamayacağına ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğuna karar vermiştir. Karşı oyda makul bir ölçüde bilgi teyidinin kamu kaynaklarından yapılabileceği görüşü yer alsa da, çoğunluk bu yaklaşımı benimsememiştir. Kurul’un, belge sunumunun şekli koşulları aşan bir yapısal yeterlilik doğrulaması olduğu yönündeki yaklaşımı doğrultusunda başvuru sahibinin itirazı reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.