KÜNYE
- Toplantı No: 2021/019
- Gündem No: 19
- Karar Tarihi: 20.05.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1014
- Başvuru Sahibi: Se-Pe-Co İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik Dış Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Muğla Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü
- İKN: 2021/12972
- İhale Adı: Muğla İli Menteşe İlçesinde 1 Adet, Milas İlçesinde 1 Adet Toplamda 2 Adet Okul Güçlendirme ve Onarım İşi
Özet
İhaleye aynı adreste ikamet eden akraba ortaklar aracılığıyla birden fazla teklif verilmesi ve EKAP kaydı olmayan iş deneyim belgesinin kullanılması nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ortaklarının farklı kişiler olduğunu, tekliflerden haberdar olmanın varsayıma dayandığını, akrabalık ilişkisinin yasak fiil için yeterli olmadığını, iş deneyim belgesinin EKAP kaydının zorunlu olmadığını iddia ederek değerlendirme dışı bırakılma kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Kanunu’nun 17/d maddesi uyarınca, aynı ihaleye birden fazla teklif verilmesi yasak olup, irade birliği ve organik bağın varlığı için birden fazla kriterin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Ortakların karı-koca olması ve aynı adreste ikamet etmeleri, farklı IP adresleri ve teklif bedelleri gibi diğer unsurların varlığına rağmen, irade birliği içinde hareket ettiklerine dair kuvvetli karine oluşturmuştur. Ayrıca, iş deneyim belgesinin EKAP kaydının bulunmaması, 31.08.2014 sonrası düzenlenen belgeler için zorunlu olup, EKAP kaydı olmayan belgeler 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz. Başvuru sahibinin sunduğu yurt dışı iş deneyim belgesi EKAP’a kayıtlı değildir ve belge üzerinde EKAP kayıt numarası yoktur. Bu nedenle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu ihalelerinde birden fazla teklif sunulmasının yasak olup olmadığını değerlendirirken ortaklar arasında hangi kriterler birlikte dikkate alınmalıdır?
Cevap: Birden fazla teklif sunulmasının yasaklığı değerlendirilirken, sadece ortakların isimleri veya adresleri tek başına yeterli olmayabilir. Ortakların aralarındaki organik bağ ve irade birliği olup olmadığına dair birden fazla unsur birlikte incelenir. Örneğin, akrabalık ilişkisi, aynı adreste ikamet etme, tekliflerde benzerlikler, finansal ya da yönetsel bağlantılar gibi unsurlar bir arada değerlendirilerek birden fazla teklifin irade birliği içinde verilip verilmediği anlaşılır.
Soru: Ortakların akraba olmaları veya aynı adreste ikamet etmeleri, birden fazla teklif sunma yasağını otomatik olarak doğurur mu?
Cevap: Bu durumlar tek başına yasaklama için yeterli olmayabilir ancak birlikte değerlendirildiğinde, özellikle karı-koca ilişkisi ve aynı adreste yaşama gibi güçlü akrabalık-dostluk bağları, irade birliği varlığına dair kuvvetli karine oluşturabilir. Dolayısıyla bu yakınlıkların birlikte bulunması, birden fazla teklif sunma yasağı için önemli bir dayanak sayılır.
Soru: Kamu ihalelerinde iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıt zorunluluğu ne zaman başlar ve kayıt olmayan belgeler nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim belgelerinin EKAP’a kaydı 31.08.2014 tarihinden itibaren zorunlu hale gelmiştir ve 1.7.2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde EKAP’a kaydedilmemiş belgeler geçerli sayılmaz. EKAP kaydı olmayan iş deneyim belgeleri, bu tarih sonrasında yapılan ihalelerde iş deneyimini belgeleme açısından dikkate alınmaz ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir.
Soru: Yurt dışı kaynaklı iş deneyim belgelerinin EKAP kaydı zorunluluğu konusunda hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: Yurt dışı iş deneyim belgeleri de EKAP’a kaydedilmek zorundadır. EKAP kaydı olmayan yurt dışı iş deneyim belgeleri, ilgili tarih sonrasında yapılan ihalelerde geçerli kabul edilmez. Bu nedenle, ihale dokümanlarında yurt dışı belgelerin EKAP kaydı şartı aranıyorsa, bu koşula uyulmaması tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabilir.
Soru: Tekliflerde yer alan farklı IP adresleri veya teklif bedelleri, birden fazla teklif verilmesi yasağını ortadan kaldırır mı?
Cevap: Farklı IP adresleri veya teklif bedellerinin bulunması, irade birliği olmadığına otomatik olarak hükmedilmesini sağlamaz. İrade birliği ve organik bağ varlığının tespiti çok unsurlu bir değerlendirmedir. Ortakların yakınlık derecesi, iletişim şekilleri ve diğer bağlar göz önünde bulundurularak karar verilir. Dolayısıyla bu tür farklılıklar, irade birliği karinesini zayıflatabilir ama tek başına yasağa engel değildir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Ortakların aynı adreste ikamet etmeleri ve akrabalık ilişkisi, birden fazla teklif verilmesine ilişkin yasak kapsamında nasıl değerlendirildi?
Cevap: Ortakların karı-koca olmaları ve aynı adreste ikamet etmeleri, irade birliği içinde hareket ettiklerine dair kuvvetli karine oluşturdu. Diğer farklılıklar (IP adresi, teklif bedeli gibi) olsa da, bu yakınlık nedeniyle birden fazla teklif sunmak yasak kapsamına girdi ve teklif değerlendirme dışı bırakıldı.
Soru: Başvuru sahibinin, ortakların farklı kişiler olduğunu ve diğer teklifler hakkında bilgileri olmadığını iddiası neden kabul edilmedi?
Cevap: Kurul, ortakların karı-koca olması ve aynı adresteki ikametleri nedeniyle irade birliği bulunmadığına dair şüpheyi haklı buldu. Bu durum, farklı kişiler olmaları iddiasını etkisiz kıldı ve tekliflerin birden fazla verilmesi yasağına uygun karar verildi.
Soru: EKAP kaydı olmayan iş deneyim belgesinin kullanılması neden tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açtı?
Cevap: Yurt dışı iş deneyim belgesinin EKAP kaydının bulunmaması, bu belgenin 31.08.2014 sonrası ve 1.7.2016 tarihinden sonra yapılmış ihalelerde iş deneyimini kanıtlamak için geçerli olmaması nedeniyle, iş deneyimi açısından belgeler kabul edilmedi ve teklif değerlendirme dışı bırakıldı.
Soru: EKAP kaydı olmayan iş deneyim belgelerinin hangi koşullarda geçersiz sayıldığı bu vakada nasıl tespit edildi?
Cevap: 31.08.2014’ten sonra düzenlenen iş deneyim belgelerinin EKAP’a kaydedilmesi zorunlu olup, EKAP kaydı olmayan belgeler 1.7.2016 tarihinden sonra düzenlenen ihalelerde kullanılamaz. Başvuru sahibinin sunduğu belge bu koşullara uymadığı için geçersiz sayıldı.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlığa konu olayda, bir isteklinin ortaklarının diğer bir isteklinin ortaklarıyla akraba olması ve aynı adreste ikamet etmeleri, ayrıca sunulan iş deneyim belgesinin Elektronik Kamu Alımları Platformu’nda (EKAP) kayıtlı olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gündeme gelmiştir. Başvuru sahibi, sunulan tekliflerin bağımsız iradelerle oluşturulduğunu ve ortaklık yapısının benzerliğinin yasağa temel oluşturamayacağını savunmuşsa da, bu iddialar Kurul tarafından yerinde görülmemiştir.
İhale sürecinde en çok tartışılan hususlardan biri, başvuru sahibi tarafından sunulan yurt dışı iş deneyim belgesinin geçerliliği olmuştur. Söz konusu belge, sunulduğu tarihte yürürlükte olan düzenlemeler uyarınca EKAP’a kayıtlı olması gereken bir döneme ait olmasına karşın, sistemde yer almamaktadır. Bu eksiklik, belgenin kullanımını geçersiz kıldığından, iş deneyimini tevsik açısından yeterli görülmemiştir. Mevzuata göre belli tarihten sonra düzenlenen belgeler EKAP’a kaydedilmeden geçerli sayılmadığı için, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması bu yönüyle de desteklenmiştir.
Kararın temel dayanak noktalarından biri de “esaslı unsur” kavramıyla ilgilidir. Kurul, birden fazla teklif verilmesine yönelik yasağın uygulanmasında yalnızca ad-soyad, adres veya farklı teklif bedelleri gibi yüzeysel farklılıkların yeterli görülmeyeceğini; organik bağları, fiili yakınlığı ve ekonomik birliktelik ihtimallerini dikkate alarak çok yönlü bir irade birliği değerlendirmesi yapılması gerektiğini ortaya koymuştur. Ortakların karı-koca olması ve aynı adreste yaşıyor olmaları, bu bütünsel yorum içinde irade ortaklığını gösteren güçlü bir karine olarak kabul edilmiştir. Başka unsurların farklılık göstermesi ise bu karineyi bertaraf edecek kuvvette bulunmamıştır.
Kurul ayrıca, pilot ortağın iş deneyimi bakımından sunduğu belgenin tarih ve içerik itibarıyla EKAP kaydı zorunluluğunu taşımasını, bu bağlamda belgenin sistemde kayıtlı olmamasını ve üzerinde kayıt numarasının bulunmamasını dikkate alarak belgeyi geçersiz saymıştır. Pilot ortak olarak sunulan bu iş deneyiminin kabul edilmemesi, teklifin teknik yeterlik yönünden karşılanmadığı sonucunu doğurmuştur. Dolayısıyla yalnızca ortaklık yapısından kaynaklanan durum değil, aynı zamanda bu iş deneyim belgesi yönünden de teklif geçersiz kılınmıştır.
Gelinen noktada, Kurul her iki gerekçeyi birlikte değerlendirerek teklifin mevzuata aykırı olduğu kanaatine ulaşmış ve itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir. İrade birliği içinde hareket edildiğine dair oluşan kanaatin, salt akrabalık ya da ikametgah benzerliğine değil, bu unsurların birlikte yarattığı yapısal yakınlığa dayandığı görülmektedir. Ayrıca, iş deneyim belgesine dair şekli uygunluk denetiminin, geçmiş tarihli belgeler bakımından da geçerli olduğu açıkça ortaya konulmuştur. Bu yönleriyle karar, hem teklif yasak fiil kapsamında değerlendirmesi hem de belge geçerliliği açısından çok yönlü bir incelemeyi yansıtmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.