KÜNYE
- Toplantı No: 2023/025
- Gündem No: 64
- Karar Tarihi: 13.04.2023
- Karar No: 2023/UY.I-658
- Başvuru Sahibi: Şir-As İnşaat Enerji Medikal Gıda İhtiyaç Maddeleri Temizlik Akaryakıt Tic. ve San. Ltd. Şti. - Hedef İnşaat Medikal Gıda Temizlik Güvenlik İhtiyaç Maddeleri Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/105641
- İhale Adı: Uzundere-10Blghududu Yolu-Uzundere Şehir Geçişinde Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üst Yapı İşleri ve Bsk Olarak Yapılması Yol Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması işlemi, nervürlü beton çubuklarının ayrı ayrı gösterilmemesi nedeniyle mevzuata aykırı bulundu
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, nervürlü beton çelik çubuklarının fiyat teklifinde ayrı ayrı gösterilmediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin haksız olduğunu, açıklamalarının kabul edilerek teklifinin değerlendirmeye alınmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, nervürlü beton çelik çubuklarının sadece çaplarının farklı olduğunu, ürünlerin içeriği bakımından farklılık bulunmadığını ve birim fiyatlarının aynı olduğunu tespit etmiştir. Ayrıca, satış tutarı tespit tutanağında toplam satış miktarının ihalede kullanılacak miktarın en az 1/20’si kadar olduğu ve ayrı ayrı gösterilmenin zorunlu olmadığı değerlendirilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, nervürlü beton çelik çubuklarının çaplarına göre ayrı ayrı gösterilmemesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmamış ve teklifi reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında aynı türden ancak teknik özellikleri sadece çap gibi farklılık gösteren malzemelerin ayrı ayrı fiyatlandırılması zorunlu mudur?
Cevap: Aynı tür malzemeler teknik açıdan önemli bir farklılık taşımıyorsa ve birim fiyatları da benzer ise, bunların aşırı düşük teklif açıklamasında ayrı ayrı fiyatlandırılması genellikle zorunlu sayılmaz. Ancak farklılıklar içeriği veya maliyeti etkiliyorsa, bu durumda ayrı açıklama istenebilir. Tereddüt oluşan durumlarda ilgili ürünlerin ticari ve teknik benzerlikleri inceleme konusu olmalıdır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan satış tutarı tespit tutanağında, toplam satış miktarının ihalede kullanılacak asgari miktarın belli bir oranında olması ne anlama gelir?
Cevap: Satış tutarı tespit tutanağındaki miktarın, ihalede kullanılacak miktarın makul bir oranında (örneğin en az 1/20 gibi) olması, açıklamanın dayanağı olarak tutulan verilerin yeterliliğine işaret eder. Bu durum, açıklamanın güvenilirliğini artırır ve gerekçenin reddedilmesini zorlaştırır.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasını, benzer ve aynı birim fiyatla değerlendirilen ürünlerin birbirinden ayrı gösterilmemesine dayanarak reddetmesi hukuken ne ölçüde doğrudur?
Cevap: İdarenin böyle bir gerekçeyle açıklamayı reddetmesi, ürünlerin teknik ve mali açıdan aynı olduğu, tek farkın sadece çap gibi teknik özelliklerde sınırlı kaldığı hallerde genellikle yetersiz bulunur. Kurumların, açıklamanın esas dayanağını oluşturan bilgiler bütünlüğü ve somut veriler ışığında karar vermesi beklenir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması halinde ihale sürecinde takip edilmesi gereken işlem nedir?
Cevap: Açıklamaların uygun bulunması halinde, idarenin reddettiği teklif yeniden değerlendirmeye alınmalı; ihale işlemi, Kurul kararına uygun olarak hatalı işlem nedeniyle iptal edilmeli ve gerekirse ihale süreci uygun şekilde tekrar gerçekleştirilmelidir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının reddine ilişkin kararlarda, ne tür verilerin somut olarak sunulması ve değerlendirilmesi önemlidir?
Cevap: Açıklamaların reddi kararı için; teklif edilen fiyatın dayanağı olan maliyet unsurları, satış fiyat tutanakları, kullanılan malzemelerin teknik özellikleri ve bunların piyasa fiyatları gibi somut, karşılaştırılabilir ve açıklayıcı belgelerin bulunması gerekir. Belirsiz, eksik veya birbiriyle tutarsız bilgiler reddetme sebebi olmaktan ziyade tereddüt yaratabilir ve kararın gerekçelendirilmesinde zayıf kalabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında nervürlü beton çelik çubuklarının çaplarına göre ayrı ayrı gösterilmemesi idarenin açıklamayı reddetmesi için yeterli bir neden midir?
Cevap: Hayır, nervürlü beton çelik çubuklarının çapları farklı olsa da, içerik ve birim fiyatları aynı olduğundan, bu maddelerin ayrı ayrı gösterilmemesi idarenin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmesi için yeterli bir sebep değildir.
Soru: Satış tutarı tespit tutanağında toplam satış miktarının ihalede kullanılacak miktarın en az 1/20’si kadar olması aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmasında nasıl bir etkiye sahiptir?
Cevap: Toplam satış miktarının ihalede kullanılacak miktarın en az 1/20’si kadar olması, açıklamadaki miktarın yeterli ve makul olduğunu gösterdiği için, nervürlü beton çelik çubuklarının ayrı ayrı gösterilmemesi gerekçesiyle açıklamanın reddi için engel teşkil etmektedir.
Soru: Kurul, nervürlü beton çelik çubuklarının çaplarına göre ayrı ayrı fiyatlandırılmaması konusunda hangi kriterlere dayanarak idarenin işlemini mevzuata aykırı bulmuştur?
Cevap: Kurul, ürünlerin sadece çap farklılığı taşıdığı, içerik ve birim fiyatlarının aynı olduğu, ayrıca satış tutarı tespit tutanağında yeterli toplam miktarın gösterildiği tespitlerine dayanarak, ayrı ayrı gösterilmemesinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddi için makul bir gerekçe olmadığını belirtmiş ve idarenin işlemini mevzuata aykırı bulmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunması sonucunda ihale sürecinde ne gibi bir işlem yapılması gerekmektedir?
Cevap: Kurulun kararı doğrultusunda, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması ve teklifin değerlendirmeye alınması gerektiğinden, ihale işlemleri yeniden yapılacaktır.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu şikâyet, bir ihalede yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilme biçimiyle ilgilidir. Başvuru sahibi, teklifinde yer alan nervürlü beton çelik çubuklarını çaplarına göre ayrı ayrı göstermediği gerekçesiyle açıklamasının reddedildiğini ileri sürmüştür. İdare, bu eksikliği açıklamanın yetersizliği olarak değerlendirerek teklifi geçersiz saymış; başvuru sahibi ise ürünlerin aynı içerik ve fiyat yapısına sahip olduğunu belirterek, teklifinin yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Uyuşmazlık, aynı tür ürünlerin teknik açıdan farklılık taşıyan alt kalemlerine ilişkin açıklama zorunluluğunun sınırları üzerinden şekillenmiştir.
İdare, başvuru sahibinin sunduğu açıklamada, nervürlü çelik çubukların farklı çaplarda olmasına rağmen bu farklı çaplardaki malzemelerin ayrı satırlar halinde belirtilmemesini sorunlu görmüş ve bunun açıklama yeterliliğini zedelediğini düşünmüştür. Oysa teklifin dayanağını oluşturan belgelerde yalnızca bu ürün grubuna genel bir fiyat verilmiş ve farklı çaplara dair ayrım yapılmamıştır. Bu yaklaşım, ihalenin konusu işte kullanılan malzemenin teknik ve mali niteliği ile doğrudan bağlantılı olan iş deneyimi, fiyat istikrarı ve somut veri sunumu gibi kriterlerin nasıl yorumlanması gerektiği konusunda bir değerlendirmeyi gerekli kılmıştır.
Bu vakada öne çıkan husus, açıklamanın kabul edilmeme gerekçesinin esasa mı yoksa şekle mi ilişkin olduğu noktasında düğümlenmiştir. Kurul, konu edilen ürünlerin yalnızca çap bakımından ayrıldığını, diğer tüm teknik ve mali yönleriyle aynı grupta değerlendirilebileceğini tespit etmiştir. Bu bulgu, ayrı satırda gösterilmemenin açıklamanın esasına etki etmediğini düşündürmektedir. Kurul, söz konusu farklılığın teklifin dayandığı asıl ekonomik gerekçeyi değiştirecek nitelikte olmadığını, dolayısıyla açıklamanın reddi için yeterli güç taşımadığını belirlemiştir. Açıklamada geçen fiyat teklifi ve ürün niteliği arasında esaslı farka işaret eden bir durum bulunmadığına kanaat getirilmiştir.
Buna ek olarak, satış tutarı tespit tutanağında beyan edilen toplam miktarın, ihale kapsamında kullanılacak asgari miktarın üzerinde olduğu saptanmıştır. Bu tespit, başvuru sahibinin açıklamasındaki miktarın güvenilir ve piyasa koşullarına uygun olduğunu göstermiştir. Kurul, satışın hem içeriği hem de hacmi bakımından yeterli olduğunu değerlendirerek, ürünlerin çaplarına göre ayrıntılandırılmamasının açıklamanın temel geçerliliğini sarsmadığını kabul etmiştir. Sonuç olarak, çap farkı gibi şekli bir unsurun, ekonomik gerekçeleri destekleyecek düzeyde bir aykırılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır.
Tüm bu değerlendirmeler sonucunda Kurul, idarece tesis edilen işlemin yerinde olmadığına karar vermiştir. Aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi için gösterilen gerekçenin teknik ve ekonomik yetersizlik oluşturmadığını belirleyen Kurul, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğuna hükmetmiştir. Bu çerçevede, açıklamanın uygun bulunarak teklifin yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş, buna bağlı olarak ihale işlemlerinin de yeniden gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.