KÜNYE
- Toplantı No: 2022/011
- Gündem No: 20
- Karar Tarihi: 23.02.2022
- Karar No: 2022/UY.I-281
- Başvuru Sahibi: İstcon İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/114862
- İhale Adı: (Akhisar-Sındırgı) Ayr - Gördes Yolu Km:0+000-54+400 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İkmal İşi
Özet
Nakliye mesafelerinin tevsiki eksik olan aşırı düşük teklif açıklamaları reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ikinci teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu, özellikle işçilik maliyetlerinin asgari ücret üzerinden hesaplanmasının gerçekçi olmadığını, nakliye mesafelerinin yanlış hesaplandığını, depo sahalarının kapasite belgelerinin sunulmadığını, malzeme ocaklarının ruhsatlarının geçerli olmadığını, akaryakıt fiyatlarının düşük gösterildiğini, beton ve malzeme fiyat tekliflerinin uygun olmadığını, iş makinelerinin amortisman ve teknik özelliklerinin mevzuata uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı ve teknik içerik açısından nakliye mesafelerinin doğru hesaplanmasının önemli olduğunu tespit etmiştir. İdarece belirlenen nakliye mesafeleri aşırı düşük teklif açıklamalarında esas alınmalı, daha düşük mesafeler kullanıldığında ise bu mesafelerin kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgelerle tevsik edilmesi gerekmektedir. Feza Taahhüt İş Ortaklığının nakliye mesafelerini düşük göstermesine ilişkin sunulan taahhütnameler ve itinerelerde eksiklikler, uyumsuzluklar ve belgelerin mevzuata uygun olmaması nedeniyle açıklamalar yeterli bulunmamıştır. Ayrıca iş makinesi tescil belgeleri ve amortisman hesaplarında uyumsuzluklar ve mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Nakliye mesafelerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi ölçütlerle tevsik edilmesi beklenir?
Cevap: Nakliye mesafeleri idarece belirlenen mesafelerden düşük gösterildiğinde, bu farklılığın kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan resmi belgelerle desteklenmesi gerekir. Bu belgeler olmaksızın yapılan mesafe farklılıkları, mesafenin gerçek dışı hesaplandığı ve dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının güvenilir olmadığı sonucunu doğurabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında iş makinelerinin amortisman ve tescil belgelerine yönelik en çok hangi tür uygunsuzluklar hataya sebep olur?
Cevap: İş makinelerinin amortisman hesaplamalarında amortisman süresi ile tescil belgelerinin uyumsuzluğu, süresi dolmamış makinelerin hatalı veya mevzuata uygun olmayan amortisman oranlarıyla gösterilmesi ve teknik özelliklerin belgelerle doğrulanmaması sık rastlanan hata nedenleridir. Bu tür uyumsuzluklar, makine giderlerinin gerçek dışı hesaplandığına işaret ederek aşırı düşük teklif açıklamasının reddine yol açabilir.
Soru: İşçilik ücretlerinin ihale teklifinde değerlendirilmesinde saatlik asgari ücretin altında gösterilmesi ne tip sorunlara yol açar?
Cevap: İşçilik fiyatları, ihale tarihindeki yürürlükteki saatlik asgari ücretin altında gösterildiğinde, işçilik maliyetlerinin gerçekçi ve mevzuata uygun olmadığı kabul edilir. Bu durum aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesine sebep olabilir. Ancak, asgari ücret veya üzerinde olması durumunda işçilik fiyatları genellikle bu gerekçeyle reddedilmez.
Soru: Teklifte yer alan malzeme fiyatlarının teknik özelliklerle uyumsuzluğu aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl bir etki yapar?
Cevap: Malzeme fiyatları teknik şartnamede istenen kalite ve miktarlarla uyumlu değilse, fiyatların gerçek dışı ve düşük gösterildiği sonucuna varılabilir. Özellikle beton gibi kritik malzemelerde teknik özelliklerin sağlanmaması, teklifin güvenilirliğini zedeler ve aşırı düşük teklif açıklamasının reddini beraberinde getirebilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi kararlarından sonra ihale sürecinde nasıl bir yol izlenir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun destekleyici belgelerle kanıtlanmaması ve teknik belgelerde uyumsuzluklar belirlenmesi halinde, idare ihale işlemlerini iptal edip mevzuata uygun şekilde yeniden ihale yapılmasını sağlar. Bu süreç, kamu kaynaklarının korunması ve rekabetin sağlıklı yürütülmesi açısından önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Feza Taahhüt İş Ortaklığının nakliye mesafelerini idarece belirlenen mesafelerden düşük göstermesi hangi nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesine yol açmıştır?
Cevap: Nakliye mesafelerinin idarece belirlenen mesafelerden daha düşük gösterilmesi sadece kamu kurumları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgelerle tevsik edilebilir. Feza Taahhüt İş Ortaklığının bu tevsik belgelerinin eksik, uyumsuz ve mevzuata uygun olmaması nedeniyle nakliye mesafeleri gerçek dışı kabul edilmiş ve bu durum aşırı düşük teklif açıklamalarının reddine sebep olmuştur.
Soru: Nakliye mesafeleri dışında iş makineleri ile ilgili hangi hususlar aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi kapsamında değerlendirilmiştir?
Cevap: İş makinelerinin tescil belgeleri ve amortisman süreleri arasında uyumsuzluklar tespit edilmiştir. Amortisman süresi dolmamış makinelerin amortisman hesaplamalarında mevzuata uygunluk aranmış, fakat bazı teknik ve mali belgelerin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum da aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinde etkili olmuştur.
Soru: Şikâyet başvurusu kapsamında işçilik ve akaryakıt fiyatları neden aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme gerekçesi olmamıştır?
Cevap: Yapılan incelemede işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, akaryakıt fiyatlarının ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle işçilik ve akaryakıt fiyatları aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi gerekçesi olmamıştır.
Soru: İhale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamalarının reddi ve sonrasında yapılan işlemin hukuki sonucu nedir?
Cevap: Feza Taahhüt İş Ortaklığı ile diğer ilgili iş ortaklıklarının aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun belgelerle desteklenmemesi ve teknik uyumsuzluklar nedeniyle reddedilmesi üzerine, ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu ihale sürecinde, başvuru sahibinin itirazı özellikle bazı iş kalemlerindeki nakliye mesafelerine ve bunlara ilişkin tevsik belgelerine odaklanmıştır. Şikâyete konu iddia, teklif veren ortaklıklardan birinin, idarece belirlenen taşıma mesafelerini daha kısa göstererek maliyetlerini düşük sunduğu ve bu farklılığın, resmi belgelerle doğrulanmadığı yönündedir. Bu durumun yanı sıra iş makinelerine, malzeme bedellerine ve bazı teknik unsurlara dair başka eksikliklerin de bulunduğu öne sürülmüşse de uyuşmazlığın merkezinde, taşıma mesafelerinin doğruluğu ve belgelendirme yeterliliği bulunmaktadır.
Anılan ihalede özellikle 2200-P, 2202-P ve 6100-P poz numaralı kalemler üzerinden yapılan değerlendirmede; taşıma giderlerinin belirleyiciliği nedeniyle, bu mesafelerin nasıl hesaplandığı ciddi önem arz etmiştir. İdare tarafından yaklaşık maliyet oluşturulurken esas alınan taşıma mesafelerinden sapma gösteren teklif sahiplerinin, bu farklılığı kamu kurumlarınca düzenlenmiş veya onaylanmış belgelerle tevsik etmesi gerekirken, somut olayda bunun yapılamadığı görülmüştür. Feza Taahhüt İş Ortaklığı tarafından sunulan belgelerde hem şekli hem içerik açısından eksiklikler bulunmuş, taşımaya esas alınan mesafelere dair tutanaklar, harita çıktıları veya idari tasdik içermeyen beyanlara dayanılmıştır.
Uyuşmazlıkta öne çıkan bir diğer husus, açıklamalardaki bu taşıma mesafesi farklılıklarının ihale konusu işin esaslı unsuru sayılıp sayılmayacağı noktasında toplanmıştır. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede taşıma kalemlerinin yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı ve teknik detayları göz önünde bulundurularak, mesafe verilerinin açıklamaların geçerliliğini doğrudan etkilediği sonucuna varılmıştır. Uygun tevsik yapılmaksızın düşük gösterilen nakliye mesafeleri, teklifin bütünlüğünü ve ekonomik gerçekliğini zedeleyici nitelikte kabul edilmiştir. Bu yönüyle mesafelerin sadece şekli bir hata değil, açıklamanın esasına yönelik bir eksiklik olduğu değerlendirilmiştir.
Pilot ortağın iş deneyimi ya da yeterlik belgeleri bakımından açık bir ihtilaf bulunmamakla birlikte, İş Ortaklığının sunduğu iş makinelerine ilişkin belgelerde de bazı teknik ve mali tutarsızlıklar tespit edilmiştir. Özellikle amortisman hesaplarının, makinelerin tescil durumu ve ekonomik ömrüyle tutarlı biçimde yapılmadığı anlaşılmıştır. Tescil belgelerindeki tarihlerle amortisman süresi hesabı çelişmiş, bazı makineler için amortisman süresi dolmadan maliyet girdisi gösterilmiştir. Bu durum, sadece teknik uygunluk değil, maliyet belirleme açısından da güvenilirliği zedeleyen bir unsur olarak değerlendirilmiştir.
Tüm bu bulgular ışığında Kamu İhale Kurulu, Feza Taahhüt İş Ortaklığı dâhil olmak üzere açıklamalarında benzer eksiklikler barındıran diğer teklif sahiplerinin de savunmalarını yeterli görmemiştir. Kurul, özellikle nakliye kalemlerindeki mesafe verilerinin uygun tevsik içermemesini esaslı bir eksiklik olarak nitelemiş, taşımanın mali anlamda önemli bir parametre olduğuna vurgu yapmıştır. Diğer yönlerden yapılan teknik ve mali değerlendirmelerle birlikte, teklifin açıklamasına dayanak oluşturan verilerin mevzuata uygun düzenlenmemesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamaları reddedilmiş ve ihale sürecinin yeniden başlatılmasına karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.