KÜNYE
- Toplantı No: 2017/018
- Gündem No: 40
- Karar Tarihi: 12.04.2017
- Karar No: 2017/UY.I-1053
- Başvuru Sahibi: Özcan Yapı Üretim San. ve Tic. A.Ş. - Günsayıl İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/364122
- İhale Adı: Kalkan-Fethiye-2.Bl. Hd. Yolu Km:0+215-51+310 (Uğurlu Kavşağı-Kalkan) Arası Yapım İşi
Özet
Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye maliyetlerinin mevzuata uygun şekilde hesaplanmaması nedeniyle teklif reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını reddetme gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığını, mazot fiyatının uygun şekilde tevsik edildiğini ve nakliye fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı şekilde reddedildiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, işin yapım amacına ve teknik içeriğine göre nakliye maliyetlerinin ihale konusu işe özgü imalatlar kapsamında olduğunu, dolayısıyla nakliye maliyetlerinin fiyat tekliflerinin alındığı firmaların resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte olması gerektiğini tespit etmiştir. Başvuru sahibinin sunduğu nakliye fiyat tekliflerinin ise bu koşulları sağlamadığı, nakliye maliyetlerinin formüllerle hesaplanması gerekirken fiyat teklifleri ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varmıştır.
İdare Görüşü
İdare, nakliye maliyetlerine ilişkin fiyat tekliflerinin rutin ve sürekli aynı tür ve miktarda girdilerle yapılmadığını, dolayısıyla maliyetlerin resmi defter kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte olmadığını, nakliye maliyetlerinin ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu ve fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye maliyetleri neden sadece fiyat teklifleriyle değil, resmi defter ve muhasebe kayıtlarıyla desteklenmelidir?
Cevap: Nakliye maliyetleri, ihale konusu işe özgü imalatlar kapsamında yer alıyorsa, bu maliyetlerin gerçekliği ve doğruluğu ancak resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir şekilde kanıtlanabilir. Sadece fiyat tekliflerine dayanmak, maliyetlerin ihale için özel ve somut olarak hesaplanmadığını gösterir ve aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesine yol açabilir.
Soru: Nakliye maliyetlerinin aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplanması için mevzuatta öngörülen yöntemler nelerdir ve neden önemlidir?
Cevap: Nakliye maliyetleri ihale konusu işe özgü olduğunda, mevzuat gereği bu maliyetler formüllerle hesaplanmalı; örneğin, kullanılan araç sayısı, mesafe ve yakıt tüketimi gibi unsurlar dikkate alınmalıdır. Bu yöntem, maliyetlerin gerçekçi ve nesnel şekilde belgelendirilmesini sağlar. Fiyat tekliflerine dayalı açıklamalar maliyetlerin doğruluğunu tam olarak teyit edemeyebilir ve bu nedenle uygun bulunmayabilir.
Soru: Nakliye maliyetleri rutin ve standart girdilerle yapılmıyorsa aşırı düşük teklif açıklaması açısından bunun etkisi nedir?
Cevap: Nakliye maliyetlerinin rutin ve sürekli aynı şartlarda yapılmaması, bu maliyetlerin standart birim fiyatlardan hesaplanmasının mümkün olmayabileceği anlamına gelir. Bu durumda, aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye maliyetlerinin resmi muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir ve işin özelliklerine uygun hesaplanması beklenir; aksi halde açıklama geçerli sayılmaz.
Soru: Bir teklif sahibinin nakliye maliyetlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması neden idarece reddedilebilir?
Cevap: Teklif sahibi, nakliye maliyetlerini mevzuatın öngördüğü şekilde hesaplayıp resmi defterlerden çıkarabilir nitelikte belge sağlayamazsa veya maliyetleri yalnızca dışarıdan alınan fiyat teklifleriyle sunarsa, idare bu açıklamayı yeterli bulmayabilir. Bu durumda, aşırı düşük teklif açıklaması reddedilir ve teklifin elenmesi yönünde işlem yapılabilir.
Soru: İdarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirirken nakliye maliyetlerini hangi kriterlere göre incelemesi gerekir?
Cevap: İdare, nakliye maliyetlerini ihale konusu işe özgü unsurlar çerçevesinde, teknik içeriğe uygun ve resmi muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir şekilde incelemelidir. Nakliye maliyetlerinin hesaplama yöntemi, kullanılan kaynaklar ve maliyetin niteliği değerlendirilerek, mevzuata uygunluk sağlanmalıdır. Fiyat tekliflerine dayalı ve gerçeklikten uzak açıklamalar kabul edilmemelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin nakliye maliyetlerini fiyat teklifleri ile açıklaması neden mevzuata aykırı bulunmuştur?
Cevap: Çünkü işin niteliği ve teknik içeriği gereği nakliye maliyetleri ihale konusu işe özgü imalatlar kapsamındadır ve bu nedenle sadece fiyat teklifleriyle değil, maliyetlerin doğrudan resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte olması gerekir. Başvuru sahibinin sunduğu nakliye fiyat teklifleri bu koşulu sağlamamıştır.
Soru: İdarenin nakliye maliyetlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetme gerekçeleri hangi somut tespitlere dayandırılmıştır?
Cevap: İdare, nakliye maliyetlerinin rutin ve sürekli aynı tür ve miktarda girdilerle yapılmadığını, bu nedenle maliyetlerin resmi defter kayıtlarından çıkarılamadığını tespit etmiştir. Ayrıca, nakliye maliyetlerinin işi özel nitelikte imalatlar olması sebebiyle fiyat teklifleri ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle açıklamayı reddetmiştir.
Soru: Kamu İhale Kurulu, nakliye maliyetlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında hangi esaslara göre değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir?
Cevap: Kurul, nakliye maliyetlerinin ihale konusu işe özgü özel imalatlar kapsamında olduğu ve bu nedenle maliyetlerin mevzuatta öngörülen formüller çerçevesinde hesaplanarak resmi defter kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte olması gerektiğini tespit etmiştir. Teklif sahibinin fiyat teklifleriyle açıklaması bu kriterlere uymamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu hangi nedenle reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin nakliye maliyetlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunmadığından ve idarenin teklifin reddi yönündeki işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında nakliye maliyetini hangi şekilde tevsik ettiği ve bu yöntemin mevzuata uygun olup olmadığı noktasında odaklanmaktadır. Başvuru sahibi, idarenin reddi kararını yerinde bulmamış; açıklamanın yeterli ve mevzuata uygun nitelikte olduğunu öne sürmüştür. Özellikle mazot giderlerinin uygun şekilde açıklandığını, nakliye fiyatlarına ilişkin sunduğu fiyat tekliflerinin geçerli olduğunu iddia ederek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı çıkmıştır. Ancak idare, nakliye maliyetlerinin açıklanma biçimini yeterli görmemiş; bu kalemin yapım işine özel nitelikte olması nedeniyle açıklamanın fiyat teklifleriyle değil, farklı bir yöntemle yapılması gerektiğini savunmuştur.
Uyuşmazlığın merkezinde, nakliye maliyetlerinin aşırı düşük teklif açıklamalarında usule uygun şekilde beyan edilip edilmediği sorusu yer almaktadır. Teklif sahibi bu kalemi fiyat teklifleri ile açıklamıştır. Ancak idare, nakliyenin yapısı gereği sürekli aynı tür ve miktarda işlem içeren, dolayısıyla standart bir hesap çıkarılabilecek rutin bir faaliyet olmadığını tespit etmiştir. Aynı zamanda, nakliyenin ihale konusu işin özel mal ve hizmetlerine bağlı olarak gerçekleştiği gerekçesiyle, sadece fiyat tekliflerine dayanılarak yapılan açıklamanın yeterli sayılmadığını belirtmiştir. Bu yaklaşım, nakliye masraflarının özel hesaplama ve belgelemeye tabi tutulması gerektiği anlayışına dayanmaktadır.
Uyuşmazlıkta tartışılan temel unsur, nakliye maliyetinin açıklama usulünün yapım işine özgü imalat niteliği taşıyıp taşımadığı ve bu nedenle hangi yolla tevsik edilmesi gerektiğidir. Bu noktada, Kurul nakliyenin ihale konusu işe özgü imalatlar kapsamında yer aldığını kabul etmiş ve bu tipi bir girdinin yalnızca dış kaynaklı fiyat teklifleriyle açıklanmasının yeterli olmayacağı sonucuna ulaşmıştır. Kurul değerlendirmesinde, nakliye giderinin işin teknik içeriği ve yürütülüş biçimiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirlemiş; bu tür bir maliyetin yalnızca piyasa fiyatı alınarak gösterilmesinin, maliyetin dayanağını ortaya koymadığını vurgulamıştır. Bu değerlendirme, açıklamada kullanılacak yöntemin söz konusu kalemin niteliğine uygunluk göstermesi gerekliliği üzerinden şekillenmiştir.
Kurul, incelemesinde başvuru sahibinin sunduğu nakliye fiyat tekliflerinin mevzuatta aranan nitelikleri taşımadığını ve nakliye maliyetinin yalnızca bu fiyatlara dayalı olarak açıklanmasının yetersiz olduğunu kabul etmiştir. Açıklamanın, maliyet hesabının resmi muhasebe defterlerine veya bu verilere dayalı hesaplamalara dayanması gerekirken, yalnızca fiyat teklifleri yoluyla yapılmasının, imalatın işe özgü niteliğiyle bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, açıklamanın hem sunulma yöntemi bakımından hem de belge niteliği açısından eksik olduğu değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, Kurul kararında idarenin yaptığı değerlendirmeyi isabetli bulmuş; nakliye maliyetine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olmadığını tespit ederek teklifin bu gerekçeyle reddini yerinde görmüştür. Bu kapsamda başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiş; yapılan açıklamanın, ihale sürecinde aranan açıklık ve belgelendirme kriterlerini taşımadığı netleştirilmiştir. Karar, nakliye gibi kalemlerin açıklanmasında kullanılacak yöntemin işi özel nitelikleriyle doğrudan ilişkili olması gerektiği yönündeki yaklaşımı doğrulamaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.