KÜNYE
- Toplantı No: 2024/013
- Gündem No: 26
- Karar Tarihi: 27.03.2024
- Karar No: 2024/UY.II-501
- Başvuru Sahibi: Pergel Teks. İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı
- İKN: 2023/1454841
- İhale Adı: Lice 2.Grup Muhtelif Mahalle Yollarında Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı (Sathi Kaplama, Parke) Yapım İşi.
Özet
Teklif sahibinin mezuniyet belgesini belgelerin sunuluş şekline uygun sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, mezuniyet belgesini idarenin istediği şekilde sunmasına rağmen teklifinin fotokopi olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığını ve geçici teminatının gelir kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve mevzuata göre, EKAP veya diğer resmi kaynaklardan sorgulanamayan belgelerin asıllarının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin sunulması zorunludur. Başvuru sahibi tarafından 30.01.2024 tarihinde sunulan mezuniyet belgesi üzerinde idarece onay bulunmamış, itirazen şikayet dilekçesinde sunulan belge ise 19.02.2024 tarihinde idare personeli tarafından ‘Diplomanın aslını gördüm’ şerhiyle onaylanmıştır ancak bu belge idarenin verdiği süre içinde sunulmamıştır. Bu durum, belgelerin sunuluş şekline uygun sunulmadığını göstermektedir. Mevzuat ve Kurul kararları uyarınca, belgelerin sunuluş şekline aykırı sunulması halinde belgeler hiç sunulmamış kabul edilir ve teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında istenen belgelerde aslı veya noterce onaylı örneği zorunluysa, sadece fotokopi sunulması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olur mu?
Cevap: Evet, idarece belgelerin aslı veya noter onaylı örneğinin sunulması talep ediliyorsa, sadece fotokopinin sunulması belgelerin sunuluş şekline aykırılık oluşturur. Bu durumda, söz konusu belge hiç sunulmamış kabul edilerek teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İdarece istenen belgelerin süresi içinde sunulamaması halinde daha sonra ek süre verilip onaylı belge sunulursa geçerli sayılır mı?
Cevap: Verilen ek süre içinde sunulmayan belgeler için, daha sonra sunulmuş olsa dahi genellikle değerlendirme dışı bırakılma sonucunu değiştirmez. Ek sürenin ihale dokümanında veya mevzuatta öngörülüp öngörülmediği ve idarenin buna ilişkin tutumuna göre farklı sonuçlar olabilir; ancak çoğunlukla süresinde sunulmayan belge geçerli sayılmaz.
Soru: İdarece bir belge üzerinde “aslını gördüm” veya benzeri onay yazısı düşülmesi, o belgenin sunuluş şekli bakımından ne ifade eder?
Cevap: İdare personelinin belge üzerinde yaptığı “aslını gördüm” gibi onay veya şerhler, belgenin aslının idare tarafından görüldüğünü gösterir ve belgenin kabulü için esastır. Bu onay, belgenin sunuluş şekline uygunluğunun kanıtı olarak kabul edilebilir; ancak belge bu onayın yapıldığı sürede idarenin verdiği süre içinde sunulmuş olmalıdır.
Soru: EKAP ve resmi sistemlerden doğrulanamayan belgelerin aslı veya noter onaylı örneği sunulmazsa ne olur?
Cevap: EKAP veya benzeri resmi kaynaklardan sorgulanamayan belgelerin aslı veya noter onaylı örneğinin sunulmaması halinde, bu belgeler geçerli kabul edilmez ve teklif değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: Teklif sahibinin belgelerin sunuluş şekline uygunluk hususunda itiraz hakkı bulunmakta mıdır? Bu itirazlar nasıl değerlendirilir?
Cevap: Teklif sahibi, belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması halinde itirazen şikayet yoluna gidebilir. Ancak yapılan incelemede belgelerin süresi içinde ve istenilen şekilde sunulmadığı tespit edilirse, idari işlem genellikle hukukidir ve itiraz reddedilir. Dolayısıyla, sunuluş şekline ilişkin usul kurallarına riayet edilmesi önemlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin ilk sunduğu mezuniyet belgesinde idarece onay olmaması, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına yeterli midir?
Cevap: Evet, vakada tespit edildiği üzere başvuru sahibinin 30.01.2024 tarihinde sunduğu mezuniyet belgesinde idarece onay bulunmaması, belgenin sunuluş şekline uygun olmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterlidir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesi ile sonradan sunduğu onaylı mezuniyet belgesi değerlendirmeye alınabilir mi?
Cevap: Hayır, başvuru sahibi itirazen şikayet dilekçesinde sunduğu belgenin onayı idare tarafından 19.02.2024 tarihinde verilmiş ancak bu belge idarenin verdiği süre içinde sunulmamıştır. Süre aşımı bulunduğundan belge geçerli sayılmayarak değerlendirmeye alınmamıştır.
Soru: Belgelerin sunuluş şekline uygun olmaması durumunda, teklif hakkında ne tür bir işlem yapılmaktadır?
Cevap: Belgelerin sunuluş şekline uygun sunulmaması halinde ilgili belge hiç sunulmamış kabul edilir, dolayısıyla teklif değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminat gelir kaydedilir.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesi kararı hukuka uygun mudur?
Cevap: Evet, incelemede başvuru sahibinin belgeleri şartlara uygun sürede sunmadığı görüldüğünden, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesi işlemi mevzuata ve Kurul kararlarına uygun bulunmuştur.
Detaylı Analiz
İncelemeye konu olayda, bir ihaleye katılan isteklinin mezuniyet belgesini sunma şekli ile bu belgenin belirlenen süre içinde değerlendirmeye elverişli biçimde verilip verilmediği yönünde bir uyuşmazlık gündeme gelmiştir. İhale dokümanında, resmi elektronik sistemlerden doğrulanamayan belgelerin asıllarının ya da noter onaylı örneklerinin sunulması gerektiği açıkça düzenlenmiştir. Başvuru sahibi, bu kapsamda idarece talep edilen mezuniyet belgesini sunduğunu ileri sürmüş, ancak fotokopi niteliğindeki belgesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığını ve geçici teminatının gelir kaydedildiğini öne sürerek bu işlemlerin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde, iş deneyimi yerine geçmek üzere sunulan mezuniyet belgesinin sunulma biçimi yer almaktadır. Söz konusu belge, ilk sunulduğunda üzerinde idarece herhangi bir onay ibaresi bulunmamakta; dolayısıyla, belge yalnızca fotokopi niteliğinde kalmaktadır. Daha sonra, itirazen şikayet dilekçesi ekinde iletilen ve idarece “aslını gördüm” şerhiyle onaylanan mezuniyet belgesi ise, ancak idarenin belirlediği sürenin dışında sunulmuştur. Bu durum belgelerin hem şekil yönünden (onay ibaresi) hem zaman yönünden (süre içinde sunulması) uygun olmadığını göstermektedir. Mevzuata ve yerleşik uygulamalara göre ise, bu tür bir eksiklik belgenin hiç sunulmamış sayılmasına yol açmaktadır.
Vaka açısından önemli bir kavram olan “esaslı unsur”, bu belgeler özelinde belgelerin sunuluş şekliyle doğrudan ilişkilidir. Burada, belge içeriğinin geçerli olup olmamasından çok, belgenin hem doğru formatta hem de zamanında sunulup sunulmadığı sorgulanmaktadır. Kurul önünde yapılan değerlendirmede, mezuniyet belgesinin fotokopi olarak sunulmasının, iş deneyimi yerine geçecek asli bir belgenin geçerliliğini doğrudan etkileyen ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olan esaslı bir unsur ihlali olduğu anlaşılmaktadır. Bu yönüyle şekle ilişkin usullerin maddi değerlendirmeyi saf dışı bırakacak kadar belirleyici olduğu bir durum söz konusudur.
Söz konusu belgede imzası bulunan ortağın, iş deneyimini belgeleyen mezuniyet belgesinin sunumu konusunda sorumluluğu bulunmaktadır. Ancak belgenin nihai haliyle uygunluk kazanması, yani idare tarafından onaylanması, ilgili sürenin geçtikten sonraya denk geldiği için belge değerlendirmeye esas alınmamıştır. Bu nedenle, ortaklık yapısı ya da pilot ortak olma durumu belgede yaşanan eksiklikten doğrudan etkilenmiş ve iş deneyimi yeterliği bu çerçevede sağlanamamıştır. Kurul’a göre, şekli eksiklik niteliğindeki bu durum, belgelerin hiç sunulmamış kabul edilmesine ve böylece teklifin geçersiz sayılmasına sebep olmuştur.
Sonuç itibarıyla Kamu İhale Kurulu yaptığı değerlendirmede, idarenin mezuniyet belgesinin şekil ve süresine ilişkin düzenlemelerine aykırı şekilde sunulan bir belgenin dikkate alınamayacağına hükmetmiştir. Bu durumun, teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi işleminin uygulanması, yürürlükteki mevzuat ve Kurul içtihadıyla uyumlu bulunmuştur. Böylelikle, şikâyet sahibinin iddiaları yerinde görülmemiş; ihale sürecinde belge sunumu ile ilgili belirlenen süre ve usul kurallarının şekli değil, aynı zamanda esaslı olduğu bir kez daha vurgulanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.