KÜNYE
- Toplantı No: 2022/057
- Gündem No: 65
- Karar Tarihi: 07.12.2022
- Karar No: 2022/UY.I-1550
- Başvuru Sahibi: Fy Fer Yapı Mimarlık Müh. Müşav. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - İrmiş İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Çankaya Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2022/954700
- İhale Adı: Atatürk Kültür Merkezi Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi ve Batısında Kalan Park Alanı Çevre Düzenlemesi Yapım İşi
Özet
Teknik değer nitelik puanlamasında mal alımı iş deneyim belgesinin yapım işi olarak değerlendirilmemesi nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, fiyat dışı unsur puanlamasında sunduğu mal alımı iş deneyim belgesinin esaslı unsurunun yapım işi olduğunu, bu nedenle puanlamaya dahil edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanları ve ilgili mevzuat incelendiğinde, teknik değer nitelik puanlamasında sadece Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin (B) Üstyapı (Bina) İşleri grubunda yer alan Kültür ve Kongre Merkezleri İnşaatı İşleri kapsamında düzenlenen iş deneyim belgelerinin geçerli olduğu, başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin ise mal alımı kapsamında olduğu, belgeyi düzenleyen idare tarafından da mal alımı iş deneyim belgesi olarak teyit edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, işin yapım amacı ve işlevi ile tutar dağılımı açısından da mal alımı iş deneyim belgesinin yapım işi olarak kabul edilmesi mümkün değildir.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesinin mal alımı işine ilişkin olduğunu, yapım işi olarak değerlendirilmediğini ve teknik değer nitelik puanı verilmediğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teknik değer nitelik puanlamasında mal alımı iş deneyim belgeleri hangi hallerde dikkate alınabilir?
Cevap: Genel uygulamada teknik değer nitelik puanlamasında yalnızca ihale dokümanları ve ilgili mevzuatla belirlenmiş benzer iş gruplarına giren yapım işi deneyim belgeleri dikkate alınmaktadır. Mal alımı iş deneyim belgeleri, işin kapsamı ve teknik şartnamede yer alan değerlendirme kriterleri doğrultusunda yapım işi olarak net şekilde tanımlanmadıkça, teknik puanlamaya dahil edilmesi mümkün olmayabilir. Bu nedenle mal alımı belgelerinin yapım işi puanlamasında kullanılıp kullanılamayacağı somut işin niteliği ve ihale dokümanı hükümlerine bağlıdır.
Soru: İş deneyim belgesinin yapım işi kapsamında mı yoksa mal alımı kapsamında mı değerlendirileceği nasıl tespit edilir?
Cevap: İş deneyim belgesinin kapsamı; belgenin düzenlendiği işin sözleşme konusu, işin yapım amacı, işlevi ile tutar dağılımı ve belgeyi düzenleyen idarenin teyidi esas alınarak belirlenir. İş deneyimi, işin esas niteliğine göre mal alımı veya yapım işi olarak ayrı ayrı sınıflandırılır. Bu tespit hususunda ihale dokümanlarındaki benzer iş tanımları ve mevzuat rehberlik eder; kesinlikle belgenin içeriği dışında soyut değerlendirmelerden kaçınılmalıdır.
Soru: Teknik değer nitelik puanlamasında farklı iş türlerine ait deneyim belgelerinin birlikte değerlendirilmesinde tereddüt varsa hangi kriterler öncelikli olur?
Cevap: Teknik değer puanlamasında yalnızca ilgili iş türüne özgü, ihale dokümanlarında belirtilen iş gruplarına dahil iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi genel kuraldır. Eğer belgeler farklı iş türlerine aitse veya karışıklık varsa; belgeyi düzenleyen kurumun nitelendirmesi, işin sözleşme konusu, işlevi ve teknik özellikleri öncelikli olarak değerlendirilir. Bu hususlarda belirsizlik varsa ilgili mevzuat ve uygulama rehberleri esas alınmalı, aksi halde yanlış puanlama sonucu teklifin eşitlik ilkesi ve rekabet kriterleri açısından sorun yaşanabilir.
Soru: İdare, teknik değer nitelik puanlamasında yalnızca yapım işi belgelerini değerlendirme hakkına sahip midir?
Cevap: İhale dokümanı ile mevzuat çerçevesinde biçimlendirilmiş puanlama kriterleri kapsamında idare, teknik değer nitelik puanlamasında yalnızca belirlenen iş türüne ait iş deneyim belgelerini dikkate alabilir. Örneğin, sadece yapım işlerine ilişkin deneyimler puanlanacaksa, mal alımı belgeleri bu kapsamın dışında kalabilir. Dolayısıyla idare, doküman hükümlerine uygun olarak türler arasında ayrım yapabilir ve bu ayrım uygulama açısından bağlayıcı olabilir.
Soru: Teknik değer nitelik puanlamasında iş deneyim belgelerinin iş türü açısından uygunluğu neden bu kadar kritik?
Cevap: İş deneyim belgelerinin iş türü açısından uygunluğu, tekliflerin karşılaştırılabilirliği ve eşit rekabet şartlarının sağlanması açısından kritik öneme sahiptir. Yanlış veya tereddütlü puanlama, benzer olmayan işleri aynı kefeye koyarak hem diğer isteklilere haksızlık yaratabilir hem de ihale sonucuna itiraz veya iptal gerekçesi doğurabilir. Bu nedenle, puanlamaya dahil edilen belgelerin iş türü ve kapsamının ihale dokümanları ve mevzuata tam uyumlu olması gerekmektedir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu mal alımı iş deneyim belgesinin teknik değer nitelik puanlamasında yapım işi olarak değerlendirilmemesinin dayanağı nedir?
Cevap: Teknik değer nitelik puanlamasında yalnızca Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin (B) Üstyapı (Bina) İşleri grubunda yer alan yapım işleri kapsamında düzenlenen iş deneyim belgeleri geçerli olup, başvuru sahibinin sunduğu belge mal alımı işine ait olduğu ve belgeyi düzenleyen idare tarafından da mal alımı iş deneyim belgesi olarak teyit edildiği için yapım işi olarak değerlendirilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin mal alımı iş deneyim belgesini yapım işi olarak kabul ettirme talebi neden reddedilmiştir?
Cevap: İşin yapım amacı ve işlevi ile tutar dağılımı açısından mal alımı iş deneyim belgesinin yapım işi olarak kabul edilmesi mümkün olmadığından, bu belge teknik değer nitelik puanlamasında dikkate alınmamış ve başvuru sahibinin talebi uygun biçimde reddedilmiştir.
Soru: İdarenin teknik değer nitelik puanlamasında mal alımı iş deneyim belgesine puan vermemesi ihale dokümanları ve mevzuata uygun mudur?
Cevap: Evet, ihale dokümanlarında teknik değer nitelik puanlamasında sadece yapım işleri kapsamında düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesi öngörülmüş olup, mal alımı kapsamında verilen belgeye puan verilmemesi mevzuata uygundur.
Soru: Bu vakada itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinin dayanağı nedir?
Cevap: Teknik değer nitelik puanlamasında yalnızca yapım işi iş deneyim belgelerinin dikkate alınması gerektiği ve başvuru sahibinin mal alımı iş deneyim belgesinin yapım işi olarak kabul edilmediğinin tespit edilmesi nedeniyle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı ve itirazen şikayetin reddinin isabetli olduğuna karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, fiyat dışı unsurlar kapsamında yapılan teknik değer nitelik puanlamasında sunduğu iş deneyim belgesinin değerlendirmeye alınmamasını şikâyet konusu yapmıştır. Özellikle, söz konusu belgenin görünüşte bir mal alımı işine dayanmasına karşın, işin esaslı unsurunun yapım işi niteliğinde olduğunu ileri sürerek, bu belge üzerinden teknik puan alması gerektiğini iddia etmiştir. Ancak ihale dokümanlarında açık biçimde yalnızca belirli bir yapım işi grubunda yer alan iş deneyim belgelerine puan verileceği düzenlenmişti. Uyuşmazlık, bu belgede yer alan işin niteliğinin nasıl değerlendirileceği ve teknik puanlamaya etkisinin olup olmayacağı noktasında yoğunlaşmıştır.
Teknik değer nitelik puanlaması kapsamında hangi belgelerin dikkate alınacağı ihale dokümanlarında özel olarak tanımlanmıştır. Bu düzenlemelere göre yalnızca üstyapı (bina) işleri grubunda yer alan yapım işi belgeleri geçerli kabul edilmektedir. Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesi ise mal alımı kapsamında düzenlenmiş, bu doğrultuda söz konusu belgeyi hazırlayan idare tarafından da mal alımı karakterinde olduğu açık biçimde teyit edilmiştir. Mevzuat açısından iş deneyiminin değerlendirilmesinde işin konusu, amacı ve sözleşmesel kapsamı esas alınmakta olup, bu kriterler çerçevesinde yapılan incelemede, anılan belgenin yapım işi olarak nitelenmesi mümkün görülmemiştir.
“Esaslı unsur” tartışması bu vakada önemli bir yer tutmaktadır. Başvuru sahibi, işin içeriğinde bir miktar yapım faaliyeti bulunduğuna atıf yaparak bu yönüyle belgenin puanlamaya dâhil edilmesini talep etmiştir. Ancak işin ağırlıklı bölümünün mal temini olduğu, yapım mahiyetindeki kısımların ise tali ve destekleyici nitelikte kaldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle işin bütünlük içindeki esas karakteri mal alımı olarak değerlendirilmiştir. Belgelerin iş kapsamı itibarıyla hangi ihale türüne girdiğinin belirlenmesinde, bütünsel yapı, tutar dağılımı ve işlev gibi objektif kriterlere göre uygulama yapılmakta; münferit yapım unsurları, işle bütünleşik olmayan bir yapım işi statüsü kazandırmamaktadır.
Değerlendirme pilot ortak üzerinden yapılsa da, iş deneyiminin niteliği bakımından pilot veya diğer ortaklar arasında farklı bir yaklaşım benimsenmemiştir. Teknik puanlamada değerlendirmeye esas alınacak iş deneyimi türü, ihalenin dokümanları ile sınırlı biçimde tanımlanmış olduğundan, her bir isteklinin benzer şekilde bu sınırlamalara tabi olduğu kabul edilmiştir. Başvuru sahibinin pilot ortak olarak sunduğu belge, yalnız mal alımı kapsamında görüldüğü için, ortaklık statüsünden bağımsız şekilde değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu açıdan puanlamanın eşitlik ve objektiflik esaslarına uygun şekilde yapıldığı anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Kurulu, şikayet başvurusunu değerlendirirken hem ihale dokümanlarında yer alan düzenlemeleri hem de belgeyi düzenleyen idarenin beyanlarını esas alarak, iş deneyim belgesinin yapım işi kapsamında sayılamayacağı yönünde görüş bildirmiştir. Sonuç olarak, belgenin teknik değer nitelik puanlamasında dikkate alınmaması yönündeki idare kararı mevzuata ve doküman hükümlerine uygun bulunmuş; dolayısıyla başvurunun reddedilmesi kararında hukuka aykırılık görülmemiştir. Kurul bu kararıyla, iş deneyim belgelerine ilişkin nitelik farklılıklarının dürüst rekabeti etkileyebilecek ölçüde önemli olduğunu ve her belgenin yalnızca dayandığı işin kapsamıyla sınırlı biçimde değerlendirilebileceğini bir kez daha vurgulamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.