KÜNYE
- Toplantı No: 2023/056
- Gündem No: 10
- Karar Tarihi: 15.11.2023
- Karar No: 2023/UY.IV-1414
- Başvuru Sahibi: Revan İnş. Mad. Mot. Araç. Kira. Pet. Tu. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Seyhan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü
- İKN: 2023/762201
- İhale Adı: Karikatür Evi (251 Ada,8 Parsel) Restorasyonu Yapım İşi
Özet
Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamında yapılan ihalede 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında olması nedeniyle başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, geçici teminatın nakde çevrilmesi ve irat kaydedilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğunu, yasaklama kararının ihale sürecinde bulunmadığını ve iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale ilanında ve dosya incelemesinde, ihale işleminin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (i) bendi kapsamında olduğu, dolayısıyla ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç 4734 sayılı Kanuna tabi olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, başvuru bedelinin yatırılmadığı da belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu ihale mevzuatı kapsamında olmayan ihalelerde itirazen şikayet başvuruları hangi durumda Kurum tarafından incelenmez?
Cevap: İhale konusu iş veya hizmet 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun kapsamı dışında kalıyorsa, örneğin mevzuatın açık istisnası kapsamında bulunan işlerdensen, itirazen şikayet başvuruları Kamu İhale Kurumu’nun görev alanına girmeyebilir. Bu durumda Kurum, mevzuata uygun olarak doğrudan başvuruyu görev yönünden reddedebilir.
Soru: Kamu ihalelerinde başvuru bedelinin yatırılmaması, başvurunun incelenmesine nasıl yansır?
Cevap: Başvuru bedelinin usulüne uygun olarak yatırılmaması, başvurunun şekli şartlarını sağlamadığı anlamına gelir ve bu nedenle başvuru Kurum tarafından inceleme dışında bırakılabilir ya da görev yönünden reddedilebilir. Bu uygulama, başvuruların usulüne uygunluğunu sağlamak amacıyla uygulanır.
Soru: İstisna kapsamında kalan ihalelerde geçici teminatın nakde çevrilmesi ve irat kaydedilmesi işlemi hakkında itirazlar nasıl değerlendirilir?
Cevap: Eğer ihale işlemi Kamu İhale Kanunu kapsamı dışında ise, geçici teminatın nakde çevrilmesi ve irat kaydedilmesi gibi işlemlere ilişkin itirazlar Kamu İhale Kurumu’nun inceleme yetkisine girmez. Bu tür uyuşmazlıklar idari yargı veya ilgili diğer mercilerce değerlendirilir.
Soru: Yasaklama kararına ilişkin iddialar, ihalenin 4734 sayılı Kanun kapsamında olmaması hâlinde Kamu İhale Kurumu tarafından nasıl ele alınır?
Cevap: Yasaklama kararları ve bunların ihale sürecine etkileri genellikle 4734 sayılı Kanun kapsamında incelenir. Ancak ihale istisna kapsamında ise, yasaklama kararlarına ilişkin iddialar Kamu İhale Kurumu’nca doğrudan inceleme kapsamına alınmaz; bu nedenle bu iddialar, başvuru süreci sonucunu etkilemeyebilir.
Soru: Kamu ihale mevzuatında istisnalar nedeniyle Kurumun görev alanına girmeyen başvurular, başvuru sahibine hangi yükümlülükleri getirir?
Cevap: Kurum görev alanına girmeyen başvurularda, başvuru sahiplerinin yine de başvuru bedelini yatırmaları gerekir; bedelin yatırılmaması usul yönünden ek ret sebebidir. Ayrıca, mevzuat dışı ihalelerde Kurum’un inceleme yetkisi olmadığından başvuru sahipleri haklarını başka yargı yollarıyla aramalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurumu’nun görev alanında olmaması kararı nasıl bir hukuki gerekçeye dayandırılmıştır?
Cevap: İhale işleminin 4734 sayılı Kanun’un istisnalar kapsamındaki kültür varlıkları restorasyon işi olması nedeniyle, bu ihale 4734 sayılı Kanun kapsamına girmemekte ve dolayısıyla Kamu İhale Kurumu’nun itirazen şikayet başvurusunu inceleme görevi bulunmamaktadır. Bu hukuki sınırlandırma, mevzuatın açık istisnasından kaynaklanmıştır.
Soru: Başvuru bedelinin yatırılmaması, başvurunun görev yönünden reddinde nasıl etkili olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin belirlenen başvuru bedelini yatırmadığı tespit edilmiş olup, bu durum başvurunun usul eksikliğine yol açmış ve başvuru bu nedenle de Kamu İhale Kurumu tarafından görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: Geçici teminatın nakde çevrilerek irat kaydedilmesi işleminin hukuka aykırılığına ilişkin başvuru neden değerlendirilememiştir?
Cevap: Bu başvuru konusu, ihalenin 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında olması nedeniyle kamu ihale kurumunun inceleme yetkisi dışında kaldığından, geçici teminatın nakde çevrilmesi işlemine ilişkin iddia esasında değerlendirilmemiştir.
Soru: Yasaklama kararının ihale sürecinde bulunmadığı iddiasının başvuru içinde yer alması, başvurunun inceleme kapsamını nasıl etkilemiştir?
Cevap: İhalenin 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında olması nedeniyle yasaklama hükümlerine ilişkin iddialar inceleme konusu yapılmamış, bu nedenle yasaklama kararına ilişkin iddia başvurunun reddi kararını değiştirmemiştir.
Detaylı Analiz
İhale süreciyle ilgili uyuşmazlık, kültür varlıkları restorasyon işine ilişkin olarak açılmış bir ihaleye yapılan itirazen şikayet başvurusunun değerlendirme yetkisinin Kamu İhale Kurumu’na ait olup olmadığı noktasında düğümlenmiştir. Başvuru sahibi, geçici teminatın nakde çevrilerek irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve hakkında verilen yasaklama kararının ihale sürecine etkisini ileri sürmüştür. Ancak bu başvurunun konusu olan ihalenin, 4734 sayılı Kanun’un istisna kapsamında düzenlenen kültür varlıklarının restorasyonu işi olması nedeniyle Kurum’un görev alanına girip girmediği temel uyuşmazlığı oluşturmuştur.
Süreçte tartışmaya konu olan bir diğer husus, başvuru sahibinin bildirdiği iş deneyimine ya da teklif uygunluğuna ilişkin değil; doğrudan idari işlemlere yönelik olmuştur. Geçici teminatın nakde çevrilmesiyle ilgili itiraza odaklanan başvuru, teknik veya mesleki yeterlik kriterleriyle değil, ihaleye katılım sürecinde yer alan bazı kararların hukuka uygunluğu çerçevesinde değerlendirilmek istenmiştir. Ancak bu değerlendirme, Kamu İhale Kurumu’nun mevcut mevzuatla çizilmiş inceleme yetki sınırları içinde kalmamıştır.
Esaslı unsur kavramı itibarıyla bakıldığında, ihalenin dayandığı hukuki düzenleme belirleyici rol oynamıştır. İhale ilanında açıkça kültür varlıklarının restorasyon işine dair düzenlemelere tabi olunduğu görülmüş, bu da ihalenin 4734 sayılı Kanun’un genel hükümlerine değil, istisna hükmüne dayanılarak yapıldığını ortaya koymuştur. Bu niteliği itibarıyla söz konusu ihalenin esaslı unsuru, Kanun kapsamı dışında kalmasıdır; dolayısıyla Kanun kapsamındaki ihale işlemlerine özgü başvuru yolları burada işletilememiştir.
Uyuşmazlıkta pilot ortağın iş deneyimine ilişkin herhangi bir tartışma ya da teknik yeterlik sorunu bulunmadığı için bu konuda özel bir değerlendirme yapılmamıştır. Taraflar arasındaki ihtilaf, teklif değerlendirmesi ya da yeterlik belgeleriyle ilgili olmayıp, daha ziyade ihaleye katılım sürecindeki yaptırımlara ilişkin bazı idari işlemler hakkında olmuştur. Bu da gösteriyor ki, ihale süreciyle ilgili klasik iş deneyimi tartışmalarının dışında, işlem bazlı bir uyuşmazlık söz konusudur.
Son olarak Kamu İhale Kurulu, ihalenin hukuki mahiyetine ilişkin açık tespitlerde bulunarak, bu işlemin istisna kapsamında olduğunu ve bu yönüyle kurumun görev alanına girmediğini karara bağlamıştır. Ayrıca başvuru bedelinin yatırılmamış olması başvurunun şekli yönüyle de eksik kabul edilmesine neden olmuştur. Bu iki gerekçeyle birlikte yapılan değerlendirme neticesinde, başvurunun görev yönünden reddine karar verilmiştir. Bu bağlamda, Kurum yalnızca görevli olduğu alanlarla ilgili inceleme yapabileceğini açık biçimde ortaya koymuş ve yetki sınırını aşmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.