KÜNYE
- Toplantı No: 2022/031
- Gündem No: 10
- Karar Tarihi: 08.06.2022
- Karar No: 2022/UY.IV-676
- Başvuru Sahibi: Ber Grup Mimarlık Restorasyon İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Isparta Belediye Başkanlığı Etüd Proje Müdürlüğü
- İKN: 2022/328928
- İhale Adı: Isparta Aya Baniya (Payana) Kilisesi Restorasyon ve Teşhir Tanzim Uygulama İşi
Özet
Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği kapsamında olmayan ihalelerde Kurumun inceleme yetkisinin bulunmaması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, tekliflerinin geçersiz sayılmasının haksız olduğunu, Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliğinde hüküm bulunmayan hallerde 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatın uygulanması gerektiğini, dolayısıyla tekliflerinin geçerli sayılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale ilanında ve 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (i) bendinde belirtilen düzenlemeler uyarınca, kültür varlıkları restorasyon ve teşhir tanzim uygulama işleri 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında tutulmuş, bu nedenle anılan Kanun’un ceza ve yasaklama hükümleri hariç diğer hükümleri uygulanmamaktadır. Bu durum, Kurumun söz konusu ihaleye ilişkin inceleme yetkisinin bulunmadığını göstermektedir. Ayrıca, itirazen şikâyet başvurusunda bulunmak için zorunlu olan başvuru bedelinin yatırılmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kültür varlıkları restorasyon işlerinin 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında olması, Kanunun genel hükümlerinin tamamının uygulanamayacağı anlamına gelir mi?
Cevap: 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (i) bendine göre kültür varlıkları restorasyon işleri Kanun kapsamı dışında tutulabilir; ancak bu durum ceza ve yasaklama hükümleri gibi bazı genel hükümlerinin uygulanmasına engel değildir. Dolayısıyla, bu tür ihalelerde Kanunun idari ve teknik düzenlemelerinin tümü değil, sadece kapsam dışı bırakılan hükümler dışında kalanlar uygulanabilir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda bulunulurken başvuru bedelinin yatırılmaması ne gibi sonuçlar doğurur?
Cevap: Başvuru bedelinin yatırılmaması, şekli bir eksiklik olarak değerlendirilip başvurunun usulden reddedilmesine yol açabilir. Bu nedenle, ihaleye ilişkin itiraz ve şikâyetlerde başvuru bedelinin mevzuatta öngörülen şekilde ve zamanında yatırılması, başvurunun kabulü açısından kritik bir şarttır.
Soru: İhale mevzuatında kapsam dışı bırakılan işlerde, idarenin teklifleri geçersiz sayma işleminin denetlenebilirliği bakımından Kurumun yetkisi nedir?
Cevap: İhale konusu iş 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında ise, Kurumun tekliflerin geçersiz sayılmasına ilişkin kararları inceleme ve denetleme yetkisi sınırlı veya yoktur. Böyle durumlarda, mevzuat kapsamı dışındaki işlemler hakkında Kurumun inceleme yetkisinin bulunup bulunmadığı hususu özel olarak değerlendirilmeli ve yetki sınırları dikkate alınmalıdır.
Soru: Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliğinde düzenlenmeyen hususlarda, ilgili ihalenin 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında olması halinde hangi mevzuat uygulanmalıdır?
Cevap: Eğer ihale 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında ise, Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliği veya 4734 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri doğrudan uygulanamayabilir. Bu durumda, idareler kendilerine uygun diğer mevzuat hükümlerini esas almak durumundadırlar. Ancak, bu uygulamanın yetki ve denetim mercileri bakımından sınırları bulunmaktadır.
Soru: İhale ilanında Kanun kapsamı dışında bırakıldığı belirtilen işlerde, başvuru makamının yetki sınırlarını belirlerken hangi unsurlar öncelikli olmalıdır?
Cevap: Başvuru makamı, öncelikle ihale kapsamını ve ilgili mevzuat düzenlemelerini dikkatle incelemelidir. İhalenin 4734 sayılı Kanun veya ilgili yönetmelikler kapsamı dışında olduğunun açıkça tespiti halinde, başvuru makamının inceleme ve karar verme yetkisi sınırlanabilir veya ortadan kalkabilir. Yetki sınırı uyuşmazlıkların hızlı ve doğru şekilde çözülebilmesi açısından kritik bir kriterdir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Kurumun, 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (i) bendine göre istisna kapsamında olan kültür varlıkları restorasyon ihalesine ilişkin başvuruları inceleme yetkisi bulunuyor mu?
Cevap: Kurumun böyle bir ihale ile ilgili inceleme yetkisi bulunmamaktadır. Zira bu tür kültür varlıkları restorasyon işleri, 4734 sayılı Kanun kapsamı dışında tutulduğu için Kurumun görev ve yetki alanına girmemektedir.
Soru: Başvuru sahibinin tekliflerinin geçersiz sayılmasına ilişkin itirazında Kuruma yapılan başvurunun hangi şekli şartı yerine getirilmediği tespit edilmiştir?
Cevap: Başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle şekli şart yerine getirilmemiştir. Bu nedenle başvuru, şekli eksiklik nedeniyle Kurumca kabul edilmemiştir.
Soru: İhale kapsamının 4734 sayılı Kanun dışında bulunması başvuruların sonucunu nasıl etkilemiştir?
Cevap: İhalenin Kanun kapsamı dışında olması nedeniyle Kurumun inceleme yetkisi bulunmadığından, yapılan itiraz doğrudan reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliğinde hüküm bulunmayan durumlarda 4734 sayılı Kanun’un uygulanması gerektiği iddiası dikkate alınmış mıdır?
Cevap: Bu iddia kabul edilmemiştir; çünkü anılan ihale Kanun kapsamı dışında kaldığından, Kanun hükümlerinin uygulanması ve dolayısıyla Kurumun inceleme yetkisi de söz konusu olmamıştır.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, kültür varlıklarının restorasyonuna yönelik olarak düzenlenmiş bir ihalede, teklifin geçersiz sayılmasına karşı yapılan itirazın Kamu İhale Kurumu tarafından incelenip incelenemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi, teklifin geçersiz sayılmasının haksız olduğunu ileri sürerek, bu işlemin denetlenmesini talep etmiş ancak ihale süreci, 4734 sayılı Kanun’un istisna düzenlemesi kapsamında yürütüldüğünden, Kurumun yetki alanı dahilinde bulunup bulunmadığı temel uyuşmazlık alanını oluşturmuştur.
İlgili ihaleye konu olan iş, kültür varlıklarının restorasyonu olup, bu tür işlerin düzenlenmesine ilişkin olarak özel bir yönetmelik bulunmaktadır. Bununla birlikte, idarece yürütülen ihale sürecinde başvuru sahibi, teklifinin geçersiz sayılmasına dayanak olarak gösterilen gerekçelere itiraz ederken, Kültür Varlıkları İhale Yönetmeliğinde düzenleme bulunmayan hallerde 4734 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğini savunmuştur. Ancak ihalenin bu özel statüsü nedeniyle, Kanun’da düzenlenen genel usuller, teklif değerlendirmesi dahil, Kurum denetimine tabi olmayan işlemler olarak değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlıkta dikkate değer olan hususlardan biri de, başvurunun esasına girilip girilemeyeceği meselesidir. Kurumun yaptığı değerlendirmede, ihaleye ilişkin işlemlerin esaslı veya tali nitelikte olması gibi bir ayrım yapılmaksızın, ihalenin yapısal olarak Kanun kapsamı dışında bırakılmış olması nedeniyle bütünsel bir yetkisizlik kararı verildiği görülmektedir. Bu durumda, başvuru sahibinin işin belirli unsurları bakımından Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği iddiası, ihalenin hukuki niteliğini değiştirmediğinden reddedilmiş ve “denetlenemez işlem” kategorisinde değerlendirilmiştir.
Başvuru sahibinin teklifinin geçersiz sayılmasına yol açan nedenlerin, özellikle iş deneyimiyle ilgili olup olmadığı yönünde bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu noktada, teknik yeterlik ya da iş deneyim belgelerinin uygunluğu gibi unsurlar Kurum tarafından incelenmemiştir; zira Kurum, ihale kapsamı dışı bırakılan bu işte, içerik yönünden herhangi bir değerlendirme yapma yetkisini kendinde görmemiştir. Dolayısıyla, teklifin geçersiz sayılması pilot ortak ya da ortaklık yapısına ilişkin bir teknik analiz ekseninde değil, doğrudan Kurumun görev alanının dışında kalan bir işlemin şikayet yolu ile incelenmeye çalışılması bağlamında değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, Kurum istisna kapsamındaki bu ihalenin 4734 sayılı Kanun hükümlerine tabi olmadığını tespit etmiş ve yalnızca ceza ve yasaklama hükümleri hariç olmak üzere diğer tüm hükümlerinin uygulanamayacağını esas alarak, başvurunun görev yönünden reddine karar vermiştir. Öte yandan, başvuru süreciyle ilgili olarak başvuru bedelinin yatırılmadığı da tespit edilmiştir ve bu şekli eksiklik, idari yönden başvurunun reddini destekleyen bir diğer unsur olarak karara yansımıştır. Kurulun yaklaşımı, ihale kapsamına bağlı yetki sınırlarını esas alarak işlem tesis etme yönündedir ve bu karar, yetki-mekanizması ile şekil şartlarının birlikte gözetildiği bir değerlendirme örneği sunmaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.