KÜNYE
- Toplantı No: 2021/005
- Gündem No: 80
- Karar Tarihi: 03.02.2021
- Karar No: 2021/UY.I-331
- Başvuru Sahibi: Refüj Organizasyon A.Ş. - Atlas Mad. Ürün Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2019/337382
- İhale Adı: İzmir Ödemiş Beydağ Sulaması 2 Kısım Yapım İşi
Özet
İhale kararının kesinleşmemesi nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale tarihindeki mevzuata göre verilen tekliflerin değerlendirilmesi gerektiğini, sonradan yürürlüğe giren Kurul kararının uygulanmasının hukuki güvenilirlik ve idari istikrar ilkelerine aykırı olduğunu, iş deneyim belgesinin salt adi ortaklığa ait olması nedeniyle reddedilmesinin çalışma ve sözleşme hürriyetine aykırı olduğunu, ayrıca ihalenin başka bir istekliye bırakılması halinde kamu zararı oluşacağını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 40 ve 41 inci maddeleri uyarınca ihale komisyonu kararı kesinleşmeden ve ihale yetkilisi tarafından onaylanmadan ihale kararı tesis edilmiş sayılmaz. İdarenin kesin ve icrai nitelikte bir işlem tesis etmeden yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kurumun görev alanına girmediği, dolayısıyla başvurunun görev yönünden reddi gerektiği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde kesinleşmemiş ve onaylanmamış ihale komisyonu kararlarına karşı itirazen şikayet başvurusu yapılabilir mi?
Cevap: İdarenin ihale komisyonu kararı henüz kesinleşmemiş ve ihale yetkilisi tarafından onaylanmamışsa, bu karar hukuki anlamda kesin ve icrai nitelik taşımadığı için itirazen şikayet başvurusu Kurum tarafından incelenmez. Başvuru, mevzuatta öngörülen tamamlanmış idari işlem olmadan yapılmış sayılır ve görev yönünden reddedilir.
Soru: İdarece kesinleşmemiş ihale kararlarına itirazen şikayet başvurusunda bulunulması hâlinde başvurunun hukuki akıbeti nedir?
Cevap: Mevzuat gereği, kesinleşmiş ve onaylanmış ihale kararı olmadan yapılan itirazen şikayet başvuruları, idari işlemin hukuken tamamlanmamış olması sebebiyle Kurumca görev yönünden reddedilir. Bu nedenle, başvurunun esas incelemesi yapılmaz ve karar alınmaz.
Soru: İdarenin kesinleşmiş ve onaylanmış ihale kararı bulunmadığı durumda başvuru sahibinin teklif değerlendirmesine yönelik itirazları nasıl ele alınır?
Cevap: Kesinleşmiş bir ihale kararı olmaması sebebiyle, itirazen şikayet başvurusu süreci açılmaz; dolayısıyla tekliflerin mevzuata uygunluğu veya değerlendirilme usulü gibi hususlar esasen inceleme konusu yapılamaz. Uygulamada önce idarenin kesin ve icrai karar tesis etmesi beklenir.
Soru: İdarenin henüz kesinleşen bir ihale kararı olmadığı hallerde, rekabeti ve ihalenin sonuçlandırılmasını etkileyebilecek itirazların çözümü hangi aşamada mümkün olur?
Cevap: Kesin ve onaylanmış ihale kararı tesis edilmeden, idare dışı denetim ve itiraz mekanizmaları genellikle devreye girmez. Bu nedenle söz konusu itirazların değerlendirilmesi, idarenin karar verme sürecinin tamamlanması ve kesinleşmiş kararın oluşmasının ardından mümkün olur.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda, diğer isteklilerin birlikte hareket ettiği iddiasının kabulü için hangi kanıtlar aranır?
Cevap: Birlikte hareket iddiasının kabulü için somut delil gereklidir. Sadece iddia veya varsayıma dayalı beyanlar yeterli olmayıp, aleni işbirliği veya benzeri hukuka aykırı ilişkiyi destekleyen belgeler ya da bilgiler sunulmalıdır. Delil yetersizliği varsa bu iddia reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin ihale komisyonu kararı kesinleşmeden veya ihale yetkilisi tarafından onaylanmadan itirazen şikayet başvurusu yapılabilir mi?
Cevap: Bu vakada idarenin kesinleşmiş ve icrai nitelikte bir ihale kararı tesis etmediği tespit edildiğinden itirazen şikayet başvurusu Kurumun görev alanına girmemiş ve bu nedenle başvuru görev yönünden reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin, ihale tarihindeki mevzuata göre tekliflerin değerlendirilmesi gerektiği yönündeki itirazı dikkate alınmış mıdır?
Cevap: Kararda bu itiraz doğrudan değerlendirilmemiştir çünkü idarenin kesinleşmiş bir ihale kararı bulunmadığı için itirazen şikayet başvurusunun esasına girilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin salt adi ortaklığa ait olması nedeniyle reddedilmesinin sözleşme ve çalışma hürriyetine aykırı olduğu iddiası kararda nasıl ele alınmıştır?
Cevap: Bu iddia kararda yer almamış, çünkü itirazen şikayet başvurusu idarenin kesinleşmiş ihale kararı olmaması nedeniyle görev yönünden reddedilmiş ve başvurunun esasına girilmemiştir.
Soru: Diğer isteklilerin birlikte hareket ettiği iddiasının kabul edilmemesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin birlikte hareket iddiası başkaca delil sunmaması nedeniyle yerinde bulunmamış ve birlikte hareket iddiası kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet sürecine konu edilen durumda, başvuru sahibinin temel itirazı teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve iş deneyim belgesine yönelik yapılan değerlendirmeye ilişkindir. Ancak söz konusu ihalede idare, henüz kesinleşmiş ve onaylanmış bir ihale kararı tesis etmemiştir. Bu bağlamda uyuşmazlık, idarenin henüz nihai ve icrai nitelikte bir karar almamış olmasına rağmen başvuru sahibinin doğrudan Kamu İhale Kurumuna başvuru yapmasının, Kurumun görev alanına girip girmediği noktasında toplanmaktadır.
İhale sürecine ilişkin iddialar esas olarak tekliflerin değerlendirme şekline yöneltilmiş ve başvuru sahibi, iş deneyim belgesi yalnızca adi ortaklığa ait olduğu için teklifinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Ayrıca bu durumun çalışma ve sözleşme özgürlüklerine müdahale niteliği taşıdığı iddia edilmiş, mevzuatın ihalenin yapıldığı tarihteki haline göre değerlendirme yapılması gerektiği savunulmuştur. Ancak sürecin bu aşamasında Kurul, başvurunun esasına girme imkânı bulamamış, çünkü idareden kaynaklı ihale kararının henüz hukuken geçerli ve kesinleşmiş bir nitelik kazanmadığı görülmüştür.
Uyuşmazlıkta özel olarak tartışma konusu olan “esası etkileyen unsur” ya da diğer bir ifadeyle ihale sürecini belirleyici nitelikteki iş deneyim belgesine dair iddialar, esasen incelenebilir nitelikte olmasına rağmen, idare tarafından henüz somut ve kesinleşmiş bir karar kurulmadığı için bu yönüyle değerlendirmeye tabi tutulamamıştır. Başvuru sahibinin bu belgeye dair ileri sürdüğü hak ve özgürlük temelindeki argümanları, hali hazırda var olmayan nihai bir idari işlem karşısında anlamını yitirmiştir. Bu durum esaslı unsurun içeriğine girilmesini de hukuken mümkün kılmamıştır.
Başvuru sahibi tarafından sunulan belgelerde pilot ortağın iş deneyimine ilişkin herhangi bir bireysel belge bulunmamakta olup, sadece ortaklık bünyesinde kazanılmış deneyim gösterilmiştir. Ancak bu hususa dair Kurulun doğrudan herhangi bir değerlendirme yapmadığı, çünkü esas yönünden incelemeye geçilmediği anlaşılmaktadır. Anılan durum, pilot ortağın iş deneyim yeterliliği yönünden somut bir kanaat oluşturulmasını engellemiştir. Tüm bu beyanlar ve tartışmalar, idare tarafından onaylamaya konu bir karar ortaya konulmadıkça değerlendirme dışı kalmaktadır.
Sonuç olarak, Kurul söz konusu başvurunun görev yönünden değerlendirilmesini uygun bulmuş ve kesinleşmemiş ihale kararına karşı yapılan başvurunun görev kapsamına girmediğini tespit etmiştir. İtirazların içeriği veya teknik detaylara değinilmeksizin yalnızca başvurunun şekli yönüyle karar verilmiş, sürecin esas yönünden denetlenebilmesi için idarece ihale yetkilisi onayının beklenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Buna ek olarak, diğer isteklilerin birlikte hareket ettikleri iddiası herhangi bir somut delil içermediği için dikkate alınmamış ve bu yönüyle başvurunun reddine dayanak teşkil etmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.