KÜNYE
- Toplantı No: 2021/008
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 24.02.2021
- Karar No: 2021/UY.II-478
- Başvuru Sahibi: Mustafa TUNÇ
- İhaleyi Yapan İdare: Elazığ İl Özel İdaresi
- İKN: 2013/82451
- İhale Adı: Elazığ Yurtbaşı Beldesi 12 Derslikli İ.Ö.O Yapımı
Özet
Kat karşılığı iş deneyim belgesinin bedel içermemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin kat karşılığı işlere ait olması ve bedel içermemesi gerekçesiyle elenmesinin Kamu İhale Kurulu kararları ve mahkeme kararlarına uygun olup olmadığının değerlendirilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yapım amacı ve iş deneyim belgesinin teknik içeriği incelendiğinde, sunulan iş deneyim belgesinin dayandığı kat karşılığı inşaat sözleşmesinde arsanın emlak vergi rayiç değeri üzerinden satış işlemi niteliğinde bir bedel yer almakta, ancak yapım işine ilişkin bir bedel bulunmamaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 42.1 maddesi gereğince, bedel içermeyen kat karşılığı inşaat sözleşmelerine dayanılarak düzenlenen iş deneyim belgeleri, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki yapım işleri ihalelerinde iş deneyimini tevsik eden belge olarak kullanılamaz. Bu nedenle, iş deneyim belgesinin ihale kapsamında kullanılması mevzuata aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kat karşılığı inşaat sözleşmelerine dayanarak düzenlenen iş deneyim belgeleri, yapım işleri ihalelerinde hangi koşullarda geçerli kabul edilir?
Cevap: Kat karşılığı inşaat sözleşmelerine dayanarak verilen iş deneyim belgeleri, yapım işleri ihalelerinde ancak sözleşmede yapım işine ilişkin açık bir bedel varsa geçerli sayılabilir. Sözleşmenin sadece arsa satışına ilişkin bedeli içermesi, iş deneyim belgesinin geçerliliğini sağlamaz ve bu tür belgeler değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Bedelsiz veya sadece arsa teslimine dayanan kat karşılığı sözleşmelerden doğan iş deneyim belgeleri yapım işi ihalelerinde neden kabul edilmeyebilir?
Cevap: Bedel içermeyen veya yalnızca arsa teslimine dayanan kat karşılığı sözleşmeler, iş deneyimini somut ve ekonomik açıdan teyit etmemektedir. Yapım işi ihalelerinde, işin fiilen ve ekonomik olarak yapıldığına dair kanıt sunmak önemlidir; bu nedenle böyle belgeler genellikle ihale mevzuatı ve genel tebliğlere göre geçerli sayılmaz.
Soru: İş deneyim belgesinin dayandığı sözleşmenin bedelinin ihale konusu işe uygun olup olmadığı nasıl değerlendirilir?
Cevap: Değerlendirmede, iş deneyim belgesindeki bedelin ihale konusu işin türü ve büyüklüğüyle orantılı veya benzer nitelikte olması aranır. Sözleşmede sadece bir taşınmazın rayiç değer üzerinden satışına ilişkin bedel olması, yapım işinin ekonomik büyüklüğünü kanıtlamaya yeterli görülmeyebilir ve belgeler elenebilir.
Soru: İş deneyim belgesinin geçerliliği açısından teknik içeriğin rolü nedir?
Cevap: İş deneyim belgesinin teknik içeriği, belgenin dayandığı sözleşmeye ilişkin işin kapsamını, niteliklerini ve gerçekleştirilen faaliyetleri somut olarak göstermelidir. Teknik içerik, işin asgari olarak ihale konusu işe benzer veya eşdeğer olduğunu kanıtlayacak şekilde açık olmalıdır; aksi takdirde belge geçersiz sayılabilir.
Soru: Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde ne şekilde yol gösterir?
Cevap: Genel Tebliğ, özellikle yapım işleri ihalelerinde iş deneyim belgesinin dayandığı sözleşmenin içeriği ve bedeline ilişkin net kriterler koyar. Bedel içermeyen veya sözleşme niteliğine uymayan belgelere dayalı iş deneyimleri ihale değerlendirmesinde dikkate alınmaz. Tebliğ hükümleri, belirsizlikleri gidererek uygulama birliğine katkı sağlar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Kat karşılığı inşaat sözleşmesi dayanaklı iş deneyim belgesinin bedel içermemesi ihale değerlendirmesinde nasıl etkili olmuştur?
Cevap: Somut vakada, iş deneyim belgesinin dayandığı kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yapım işine ilişkin bir bedelin olmaması nedeniyle, söz konusu belge Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca iş deneyimini tevsik eden belge olarak kabul edilmemiştir. Bu nedenle belge değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde arsanın emlak vergi rayiç değeri üzerinden satış işlemi yer alması iş deneyim belgesinin değerlendirilmesini nasıl etkilemiştir?
Cevap: İlgili sözleşmede arsanın satış işlemi bulunmasına rağmen yapım işine ilişkin bedel yer almaması nedeniyle, iş deneyim belgesi yapım işleri ihalesinde geçerli kabul edilmemiştir. Satış işlemi tek başına iş deneyimini kanıtlamaya yeterli görülmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet talebinin reddedilmesinin hukuki gerekçesi nedir?
Cevap: İtirazen şikayet başvurusunun reddi, iş deneyim belgesinin dayandığı kat karşılığı inşaat sözleşmesinin bedel içermemesi nedeniyle mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakılmasıdır. Kurul, bu belgeyi yapım işlerinde geçerli görmemiştir.
Soru: Bu vakada iş deneyim belgesinin kabulü açısından hangi belge içeriği zorunlu bulunmuştur?
Cevap: İş deneyim belgesinin geçerli sayılabilmesi için dayandığı sözleşmede yapım işine ilişkin bedelin bulunması zorunludur. Bedel içermeyen sözleşmeye dayalı belgeler yapım işleri ihalesinde kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
Somut uyuşmazlık, yapım işi ihalesine sunulan bir iş deneyim belgesinin dayandığı sözleşmenin niteliği üzerindeki tartışmaya dayanmaktadır. Başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesi, kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayanmakta olup, sözleşmede doğrudan yapım işine ilişkin herhangi bir bedel bulunmamaktadır. Bu çerçevede belirleyici olan konu, bu tür bir sözleşmeye dayanılarak alınan iş deneyim belgesinin ihale kapsamında geçerli kabul edilip edilemeyeceğidir.
İlgili ihalede sunulan iş deneyim belgesine ilişkin değerlendirmede öne çıkan husus, belgenin dayandığı sözleşmenin yalnızca arsanın emlak vergi rayiç değeri üzerinden satışına ilişkin bir işlem içermesi, buna karşılık inşaat işine ilişkin somut bir bedel öngörmemesidir. Bu durum, yapım işine dayalı deneyimin belgeyle ekonomik olarak kanıtlanmasını engellemekte ve belgenin ihale mevzuatına uygun kabul edilmesini olanaksız hâle getirmektedir. Dolayısıyla, belgenin teknik içeriği yapı işinin gerçekleştirilmesini teyit etse bile, sözleşme tarafının üstlendiği yapım yükümlülüğüne karşılık bir bedelin tanımlı olmaması, belgeyi ihale açısından geçersiz kılmaktadır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan “esaslı unsur” kavramı ise bu vakada iş deneyim belgesinin geçerliliğinin belirlenmesinde temel ölçüt olarak öne çıkmaktadır. İhale mevzuatı kapsamında aranan esaslı unsur, belgenin dayanağı olan sözleşmede yapım işine karşılık gelen parasal değerin açıkça yer almasıdır. Bedelin bulunmadığı veya yalnızca bir arsa değeri üzerinden işlem yapılmış sözleşmelerde, bu temel unsurun yokluğu belgenin fonksiyonunu ortadan kaldırmakta, dolayısıyla ihale değerlendirmesinde kullanılması mümkün olmamaktadır. Kurul kararında da bu yaklaşım benimsenmiş ve sözleşmenin satış nitelikli bir işlem olduğu, bu nedenle aranan esaslı unsurları taşımadığı vurgulanmıştır.
Değerlendirme dışı bırakılan iş deneyim belgesinin pilot ortak tarafından sunulmuş olduğu dikkate alındığında, bu durumun istekli açısından kritik sonuçlar doğurduğu görülmektedir. Pilot ortak konumundaki firmanın sunduğu belge geçerli kabul edilmediği için, ortak girişim teklifinin teknik yeterlik açısından geçerli sayılması mümkün olmamıştır. Pilot ortağın iş deneyimi, diğer ortakların yeterlik durumuna bakılmaksızın doğrudan teklifin değerlendirilmesini belirleyen bir unsur olduğundan, bu belgedeki eksiklik tüm teklifin elenmesine yol açmıştır.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesinde iş deneyim belgesinin hukuka uygun olarak reddedildiğine hükmetmiştir. Kurul, söz konusu kat karşılığı inşaat sözleşmesinin yapım işine ilişkin bir bedel içermemesi nedeniyle, buna dayalı iş deneyim belgesinin geçerli sayılamayacağını belirtmiş; böylece idarece yapılan değerlendirme işlemi yerinde bulunmuş ve itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir. Sonuç olarak, ihale sürecinde iş deneyim belgesi niteliği hukuken geçersiz kabul edildiğinden, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.