KÜNYE
- Toplantı No: 2024/033
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 21.08.2024
- Karar No: 2024/UY.I-1026
- Başvuru Sahibi: Sedrettinoğulları İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Hatay İl Milli Eğitim Müdürlüğü
- İKN: 2024/949799
- İhale Adı: İskenderun Anadolu Lisesi Güçlendirme İşi
Özet
Kat karşılığı inşaat iş deneyim belgesinde tutar bilgisinin olmaması değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olamaz
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinde tutar bilgilerinin yer almamasının mevzuata uygun olduğunu ve teklifinin haksız şekilde değerlendirme dışı bırakıldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin yapım işinin bedelini değil, yükleniciye bırakılacak bağımsız bölüm veya tutarı düzenlediğini, bu nedenle iş deneyim belgesinde tutar bilgisinin olmamasının geçerliliğe engel olmadığını; ayrıca iş deneyim tutarının Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46.6 maddesi uyarınca yapı birim maliyeti ve yüzölçümü esas alınarak hesaplandığını tespit etmiştir. İdarece kullanılan birim maliyetin 2013 yılına ait olduğu ve sözleşmenin de 2013 yılında yapıldığı, belge düzenleyen idarenin birim fiyat yılını hatalı yazmasının belgenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığı sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesinde tutar bilgilerinin bulunmaması ve sözleşme tarihi ile birim maliyetlerin esas alındığı yılın farklı olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kat karşılığı inşaat işine ilişkin iş deneyim belgesinde iş tutarı bilgisi yer almadığında bu ödülün değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir sebep sayılır mı?
Cevap: Kat karşılığı inşaat işlerinde iş deneyim belgesinde tutar bilgisinin bulunmaması genellikle işin niteliğinden kaynaklanır; çünkü sözleşmede yapım işinin bedeli değil, karşılığında verilen bağımsız bölüm ya da pay düzenlenir. Bu nedenle tutar bilgisinin olmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına geçerli bir sebep sayılmayabilir.
Soru: İş deneyim belgesinde yer alan sözleşme tarihinin birim maliyet yılından farklı olması halinde iş deneyim tutarının geçerliliği nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim tutarının belirlenmesinde yapı birim maliyeti ve yüzölçümü baz alındığından, sözleşme tarihinin birim maliyet yılından farklı olması belgelerin geçerliliğini otomatik olarak etkilemez. İdarenin hatalı yıl bilgisi kullandığı durumlarda bu hata, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli neden olarak kabul edilmeyebilir.
Soru: İş deneyim belgesinde tutar bilgisi bulunmadığında idare iş deneyim süresini ya da tutarını nasıl tespit eder?
Cevap: İdareler, eksik tutar bilgisini ilgili yönetmeliklerdeki esaslara uygun olarak yapı birim maliyeti ve yüzölçümü üzerinden hesaplayabilir. Bu hesaplama, iş deneyim belgesinin geçerliliğini olumsuz etkilemeyerek, tekliflerin karşılaştırılmasında esas alınabilir.
Soru: Kat karşılığı inşaat işine ilişkin iş deneyim belgesinde tutar bilgisi olmaması nedeniyle verilen değerlendirme dışı bırakma kararı üzerine itirazen şikayet başvurusunda bulunan isteklinin başvuru bedeli iadesi hangi durumlarda mümkün olur?
Cevap: Eğer idarenin tutar bilgisinin yokluğunu teklifleri değerlendirme dışı bırakma gerekçesi yapması mevzuata aykırı bulunursa, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesine karar verilebilir. Bu durum başvurunun haklı bulunmasına dayanır.
Soru: İhale komisyonları, kat karşılığı inşaat iş deneyim belgelerini incelerken hangi kriterlere daha fazla dikkat etmelidir?
Cevap: Komisyonlar, kat karşılığı inşaat iş deneyim belgelerinde iş tutarının olmamasını otomatik olarak olumsuz değerlendirmemeli; belgenin işin niteliğine uygun düzenlenip düzenlenmediği, sözleşme tarihleri, saha teslim tutanakları gibi diğer unsurları da dikkate almalı, eksik veya hatalı bilgi tek başına teklifin elenmesine neden olmamalıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Kat karşılığı inşaat işine ilişkin iş deneyim belgesinde tutar bilgisinin yer almaması idarece teklifin neden değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi yapılmıştır?
Cevap: İdare, tutar bilgisinin bulunmamasının yanı sıra sözleşme tarihi ile esas alınan birim maliyetin farklı yıllara ait olmasını da gerekçe göstererek teklifin değerlendirme dışı bırakıldığını belirtmiştir. Ancak, Kurul bu gerekçeleri hukuken geçerli bulmamıştır.
Soru: Kat karşılığı inşaat iş deneyim belgesinde yapılmayan tutar bilgisi iş deneyim belgesinin geçerliliğini etkiler mi?
Cevap: Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde yapım işinin bedeli değil, yükleniciye bırakılan bağımsız bölüm ya da tutar esas alındığı için tutar bilgisinin belgede olmaması belgenin geçerliliğine engel değildir.
Soru: İş deneyim tutarının hesaplanmasında sözleşme tarihi ile birim maliyet yılının farklı olması halinde idare nasıl hareket etmelidir?
Cevap: İş deneyim tutarı, ilgili yönetmelik esaslarına göre yapı birim maliyeti ve yüzölçümü kullanılarak hesaplandığından, idarenin birim maliyetin yılı hakkındaki hata belgenin geçerliliğini ortadan kaldırmaz ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması usulüne aykırıdır.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda bulunan isteklinin başvuru bedeli iadesi kararı bu vakada hangi hukuki temele dayanmıştır?
Cevap: İdarenin mevzuata aykırı şekilde teklifin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle başvuru sahibinin şikayet başvurusunun yerinde bulunması sonucunda, itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi uygun görülmüştür.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, yapım işi ihalesine katılan bir isteklinin sunduğu kat karşılığı inşaat işine ilişkin iş deneyim belgesinde gerçekleştirilen iş tutarı ve toplam sözleşme tutarına yer verilmemesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasıyla ilgilidir. İdare, söz konusu eksikliğin yanı sıra sözleşme tarihinin dikkate alınan yapı birim maliyeti yılıyla örtüşmemesini de ileri sürerek bu kararı almıştır. Buna karşılık başvuru sahibi, söz konusu belge düzeninin kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin doğası gereği olduğu ve eksikliğin mevzuata aykırılık oluşturmadığı şeklinde savunmada bulunmuştur.
İdarenin temel dayanağı, iş deneyim belgesinde mali değerlerin eksik olmasının, işin büyüklüğü ve uygunluğunun denetlenmesini engellediği yönündedir. Ancak bu yaklaşım, belgenin dayandığı sözleşme türünün özelliklerini dikkate almamaktadır. Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde doğrudan parasal bir bedel üzerinden ödeme yapılmaksızın, yükleniciye arsa payı karşılığı bağımsız bölümler bırakılmakta ve bu nedenle sözleşme metninde parasal tutara yer verilmeyebilmektedir. Dolayısıyla, bu tür sözleşmelerden kaynaklı iş deneyim belgelerinde mali toplamların eksik olması kaçınılmaz olabilmekte ve bu durum tek başına belgeyi geçersiz kılmaz.
Uyuşmazlıktaki tartışma, teklifin esaslı bir unsur eksikliği gerekçesiyle elenip elenemeyeceği noktasında düğümlenmektedir. Esaslı unsur anlayışı, teknik yeterlilik veya teklifin değerlendirilmesinde ön kabul teşkil eden bilgiler yönünden uygulanabilir. Ancak burada Kurul, eksik tutar bilgisinin bu düzeyde belirleyici bir unsur olmadığı sonucuna ulaşmıştır. Kat karşılığı sözleşmelerin niteliği gereği, doğrudan açık bir bedel belirtilmemesi olağan kabul edilmekte ve bu sebeple söz konusu eksiklik esaslı eksiklik olarak nitelendirilmemiştir.
Pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesi özelinde yapılan değerlendirmede ise, iş deneyim tutarının hesaplanabilir olması öne çıkmıştır. Kurul, ilgili yönetmelik çerçevesinde yapı birim maliyeti ve inşa edilen alan büyüklüğü esas alınarak iş tutarının hesaplanabilir olduğuna işaret etmiştir. İdarenin belgeye dayanak oluştururken yapı birim maliyeti yılını hatalı belirlemiş olması, somut şartlarda belgeyi hükümsüz kılacak nitelikte görülmemiştir. Zira hem sözleşme yılı hem de esas alınan birim maliyet yılı aslında örtüşmektedir; yalnızca belgeye bu bilginin yanlış aktarıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, mevcut belgenin geçerliliği konusunda idare tarafından yapılan değerlendirmeyi hukuken isabetli bulmamış ve teklifin haksız şekilde değerlendirme dışı bırakıldığına hükmetmiştir. Kurul, iş deneyim tutarının mevzuata uygun yöntemle hesaplanabilmesini ve sözleşme türünün gereği olan belge düzenini esas alarak teklifin değerlendirmeye alınması gerektiğine karar vermiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibi lehine karar verilmiş ve şikayet bedelinin iadesine hükmedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.