KÜNYE
- Toplantı No: 2021/027
- Gündem No: 15
- Karar Tarihi: 30.06.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1288
- Başvuru Sahibi: Ömer Yıldız Hazır Yemek İnş. Nak. Temz. Hiz. Odun Kömür San. Tic. Ltd. Şti. - Brt Taşımacılık Turz. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Diyarbakır Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
- İKN: 2021/175499
- İhale Adı: Lice İlçesinde Bulunan Spor Salonu ve Sentetik Futbol Sahası Bakım Onarımı, 4’Lü Soyunma Odası Yapımı Ve Sentetik Yüzeyli Futbol Sahasının Tam Aydınlatma İşi
Özet
İş deneyim belgesinin mevzuata aykırı düzenlenmesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale komisyonunun yeterlik belgelerini ve iş deneyim belgelerini detaylı incelemeden karar verdiğini, iş deneyim belgesinin kat karşılığı eser sözleşmesi kapsamında olduğunu ve ihale konusu işe uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İş deneyim belgesinin dayanağı olan sözleşmenin yapım işi niteliği taşımadığı, iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43, 45 ve 46. maddelerine aykırı olarak düzenlendiği, iş deneyim tutarının mevzuata uygun hesaplanmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ihale konusu işin yapım işlerinden oluştuğu ve iş deneyim belgesinin tutarının yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı dikkate alınarak değerlendirme yapılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin dayanağının kat karşılığı eser sözleşmesi olması iş deneyim belgesinin geçerliliğini nasıl etkiler?
Cevap: İş deneyim belgesinin dayanağı olan sözleşmenin, ihale konusu işin niteliğiyle uyumlu yapım veya hizmet sözleşmesi olması gerekir. Kat karşılığı eser sözleşmesi gibi yapım işi niteliğinde olmayan ya da farklı hukuki rejime tabi sözleşmelerden kaynaklanan iş deneyim belgeleri, mevzuata uygun düzenlenmediği için genellikle geçersiz sayılır ve teklifin değerlendirme dışı kalmasına yol açabilir.
Soru: İş deneyim belgesinde yer alan iş deneyim tutarının mevzuata uygun hesaplanmaması durumunda ne tür sonuçlar doğabilir?
Cevap: İş deneyim tutarının mevzuata uygun hesaplanmaması, iş deneyim belgesinin tam ve doğru bir mesleki yeterliği göstermediği anlamına gelir. Bu durum, belgenin yeterlik koşulunu sağlamaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ve dolayısıyla ihale sonucunun etkilenmesine sebep olabilir.
Soru: İhale konusu işler yapım işi olduğunda, iş deneyim belgesinin hangi özellikleri taşıması beklenir?
Cevap: İhale konusu iş yapım işi ise, iş deneyim belgesinin dayanağı olan sözleşmenin yapım işi olarak düzenlenmiş olması gerekir. Bu belge, fenni ve teknik açıdan söz konusu işin tamamlandığını ve iş tutarının mevzuata uygun hesaplandığını göstermelidir. Aksi halde, iş deneyim belgesi değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İhale komisyonu, iş deneyim belgelerini değerlendirirken hangi hususlarda özel dikkat göstermelidir?
Cevap: Komisyon, iş deneyim belgesinin dayanağını oluşturan sözleşmenin türü, işin konusu, belge düzenleme usulü ve tutar hesabının mevzuata uygunluğu gibi unsurları detaylı incelemelidir. Bu unsurlar uygunsuzsa, iş deneyim belgesi geçersiz sayılarak teklifin yeterlik değerlendirmesinden çıkarılması gerekebilir.
Soru: İtiraz sürecinde iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmamasına yönelik iddialar nasıl değerlendirilir?
Cevap: İtiraz üzerinde değerlendirme yapan kurul, iş deneyim belgesinin mevzuata uygun düzenlenip düzenlenmediğine dair somut tespitlere dayanır. Mevzuata aykırılık tespit edilmişse, bu durum teklif lehine ya da aleyhine karar verilmesinde belirleyici olur. İddiaların dayanak sağlamaması durumunda ise itiraz reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İş deneyim belgesinin kat karşılığı eser sözleşmesi kapsamında olması ihale komisyonunca teklifin neden değerlendirme dışı bırakılmasına yol açtı?
Cevap: Kat karşılığı eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen iş deneyim belgesi, ihale konusu yapım işine uygun olmadığı için geçersiz sayıldı. Bu nedenle, ihale komisyonu iş deneyim belgesini mevzuata uygun bulmayarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını doğru buldu.
Soru: İhale konusu işin yapım işi olarak nitelendirilmesi iş deneyim belgesinin değerlendirilmesinde nasıl etkili oldu?
Cevap: İhale konusu iş yapım işi olduğundan, iş deneyim belgesinin dayanağı olan sözleşmenin yapım işi niteliği taşıması gerekiyordu. Dayanağı kat karşılığı eser sözleşmesi olan belge ise yapım işi niteliğinde olmadığından, bu durum iş deneyim belgesinin geçersiz sayılması sonucunu doğurdu.
Soru: İş deneyim tutarının mevzuata uygun hesaplanmaması ihale sonucunu nasıl etkiledi?
Cevap: İş deneyim tutarının mevzuata uygun hesaplanmaması, iş deneyim belgesinin hukuki geçerliliğini zedeledi. Bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı alınarak, ihale başvuru sahibinin lehine sonuçlandı.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı iddiası ile yapılan itirazın reddedilmesinin nedeni nedir?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin iddialarını yerinde bulmadı çünkü ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı tespiti sonuca etki eden esaslı bir durumdu. Bu nedenle başvuru sahibinin itirazı yerinde görülmeyerek itirazen şikayet başvurusu reddedildi.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin niteliğine ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu belgenin gerçekte yapım işi sözleşmesine değil, kat karşılığı eser sözleşmesine dayandığını, bu nedenle ihale konusu işe uygun deneyimi kanıtlamadığını öne sürmüş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini belirtmiştir. İnceleme bu iddia doğrultusunda yoğunlaşmış ve değerlendirme sürecinin merkezine iş deneyim belgesinin hukuki niteliği oturmuştur.
Söz konusu iş deneyim belgesinin, yapım işlerine ilişkin ihale mevzuatında aranan koşullarla örtüşüp örtüşmediği bu noktada belirleyici hale gelmiştir. Kat karşılığı eser sözleşmeleri, yüklenicinin belirli bir yapı inşa edip karşılığında bunun bir kısmına maliki olarak hak kazanmasını öngören özel hukuk sözleşmeleridir. İdare tarafından yürütülen ihale ise, kamu kaynağı kullanılarak yerine getirilecek bir yapım işini kapsamaktadır. Bu nedenle, belge sahibi tarafından sunulan kat karşılığı sözleşmeye dayalı iş deneyimi ile ihale konusu kamu yapım işi arasında doğrudan ve mevzuata uygun bir bağ bulunup bulunmadığı dikkatle değerlendirilmiştir. Yapılan tespitlerde, iş deneyim belgesinin düzenlenme esaslarının, özellikle tutar hesaplamalarının ve sözleşmenin içeriğinin, mevzuatta öngörülen şekil ve esaslara uygun düşmediği sonucuna varılmıştır.
Bu değerlendirmede “esaslı unsur” kavramı da öne çıkmıştır. Kurul, iş deneyim belgesinin dayandığı işin niteliğini ve belgeye konu edilen iş tutarının başvuruya esas ihaledeki yapım işlerinin büyüklüğüne oranla belirleyici bir nitelik taşıyıp taşımadığını irdelemiştir. Belgenin esaslı unsurlar bakımından uyumlu olmaması, yani ihale konusu işin mahiyetiyle doğrudan ilişki kurulamaması, belgeyi sadece biçimsel değil, içeriksel açıdan da yetersiz kılmış ve teklifin dışlanmasının gerekçesi haline gelmiştir.
İsteklinin ortaklık yapısı çerçevesinde pilot ortaktan beklenen deneyim yeterliliği bu kapsamda ayrıca değerlendirilmiştir. Pilot ortağın sunduğu deneyimin, konsorsiyumun veya ortak girişimin ihaledeki sorumluluğunun gövdesini oluşturması beklenir. Ancak bu olayda, pilot ortağın sunduğu belge esas alınmış, bu belgenin yapım işi vasfı taşımayan kat karşılığı bir sözleşmeye dayanması ve tutar hesaplamalarının mevzuattan sapma göstermesi, pilot ortaktan kaynaklı yeterlik iddiasını da geçersiz kılmıştır. Böylece iş deneyiminin doğrudan pilot ortağa dayalı olmasının olumsuz etkisi tüm teklif üzerinde belirleyici olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, ihale sürecine ilişkin incelemesinde belgelerdeki şekli yanlışlıkların ötesine geçerek, belge düzeninin arkasındaki sözleşme ilişkisini esas almıştır. Kat karşılığı sözleşmenin kamu ihalesi sistemi açısından yapım işi sözleşmesiyle nitelik bakımından uyumsuz olduğu tespiti, iş deneyim belgesini hukuken geçersiz hale getirmiştir. Kurul, iş deneyim tutarının yanlış hesaplanması, sözleşme türünün uygun olmaması ve pilot ortağın yeterli deneyimi sunamaması gibi unsurları birlikte değerlendirerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını uygun bulmuştur. Bu nedenle başvuru sahibinin sunduğu diğer iddialar ayrıca tartışılmaksızın, sonuç değiştirmeyen nitelikte görülerek reddedilmiş, itirazen şikâyet başvurusu da bu çerçevede sonuçlandırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.