KÜNYE
- Toplantı No: 2023/061
- Gündem No: 36
- Karar Tarihi: 20.12.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1578
- Başvuru Sahibi: Binyapı İnşaat ve Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. - Aksungur Yapı San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Eskişehir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (E.S.K.İ.)
- İKN: 2023/1067945
- İhale Adı: Odunpazarı İlçesi Sevinç Mahallesi, Mihalıççık İlçesi Yunusemre Mahallesi ve Muhtelif Mahallelerde Kanalizasyon İnşaatı
Özet
İhale kalite ve teknik değer puanlamasında iş kalemlerinin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin %70-%130 aralığında olmaması nedeniyle puan verilmemesi hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, kalite ve teknik değer puanlamasında belirtilen iş kalemlerinin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin %70-%130 aralığında kaldığını, dolayısıyla bu iş kalemleri için tam puan verilmesi gerektiğini, ayrıca iş deneyim belgeleri üzerinden fiyat dışı unsur puanlamasının yeniden yapılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında kalite ve teknik değer puanlamasının 30 puan üzerinden yapılacağı, ilgili iş kalemlerinin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin %70 ile %130 aralığında olması durumunda puan verileceği, aksi halde puan verilmeyeceği açıkça belirtilmiştir. Başvuru sahibinin teklif fiyatları yaklaşık maliyetin %70 altındadır (örn. İNŞ.05 için 780 TL teklif fiyatı, yaklaşık maliyetin %70’i 1173,37 TL), bu nedenle puan verilmemesi mevzuata uygundur. Ayrıca, fiyat dışı unsur puanlamasında iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması ve uygun belgelerin sunulmaması nedeniyle puan verilmemesi de mevzuata uygundur. İdare tarafından yapılan puanlama mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kalite ve teknik değer puanlamasında iş kalemlerinin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin belirlenen aralığın (örneğin %70-%130) dışında kalması durumunda hangi puanlama yaklaşımı uygulanır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin ihale dokümanında belirlenen alt ve üst sınırları dışındaki teklif fiyatları için puan verilmemesi uygulaması, dokümanda açıkça öngörülmüşse mevzuata uygundur. Teklif fiyatı belirlenen alt sınırın altında veya üst sınırın üzerinde ise o iş kalemi için kalite-teknik puanı genellikle sıfırlanır. Bu sınırlar teklifin gerçekçi ve rekabetçi olup olmadığını belirlemek için kullanılırken, dokümanda böyle bir düzenleme yoksa daha esnek değerlendirme yapılabilir. Ancak, dokümanda sınır ve buna bağlı puanlama kriteri net belirtilmişse idarenin bu sınıra uyması zaruridir.
Soru: Kalite ve teknik puanlama ile ilgili olarak yaklaşık maliyetin belirli bir alt veya üst sınırına takılmayan iş kalemlerinde puanlama nasıl yapılmalıdır?
Cevap: İhale dokümanında iş kalemleri için fiyat aralıkları belirlenmemiş veya böyle bir sınırlama getirilmemişse, teknik tekliflerin içeriği, kalitesi ve işin gereklilikleri dikkate alınarak puan verilmelidir. Yaklaşık maliyetle fiyat sınırları arasında tutarsızlık yoksa, fiyat tekliflerinin kalitenin değerlendirilmesinde tek başına belirleyici olmaması beklenir. Teklif fiyatları çok düşük veya yüksek sayılmadıkça, teknik yeterlilik unsurları öne çıkarılır.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasında iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması ve bu belgelerin uygun bulunmaması durumunda nasıl bir işlem yapılır?
Cevap: İdare, EKAP üzerinden doğrulanamayan veya yeterli olmayan iş deneyim belgelerini fiyat dışı unsur puanlamasında dikkate almamakta serbesttir. Bu durum mevzuata uygundur çünkü iş deneyim belgelerinin doğruluğu ve geçerliliği kontrol edilmelidir. Başvuru sahibinin bu belgeleri güncel, geçerli ve mevzuata uygun şekilde sunmaması halinde puanlandırmada dezavantaj oluşturur.
Soru: İdareye şikayet aşamasında ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikayet sürecinde yeni şekilde öne sürülmesi durumunda nasıl bir sonuç doğabilir?
Cevap: İdareye şikayet aşamasında dile getirilmemiş iddialar, itirazen şikayet aşamasında da sıkça usulden reddedilir. Bu uygulama, idari süreçlerin etkin işlemesi ve tarafların itiraz haklarını zamanında kullanmasını sağlamak amacıyla kabul edilmektedir. Dolayısıyla yeni iddialar, önceden idareye sunulmamışsa değerlendirilmeyebilir.
Soru: Başvuru bedelinin iadesi talebinde hangi durumlar bu talebin kabul edilmesini zorunlu kılar?
Cevap: Başvuru bedelinin iadesi için başvuru sahibinin itirazının tamamının haklı bulunması ve idarenin işlemlerinin hukuka aykırı olduğunun net şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Kısmen veya tamamen reddedilen başvurularda iade talebi genellikle kabul edilmez. Bu yaklaşım, gereksiz malî yükümlülüklerin önlenmesi için uygulanır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin kalite ve teknik değer puanlamasında belirli iş kalemleri için teklif ettiği fiyatların yaklaşık maliyetin %70-%130 aralığında olduğu iddiası neden kabul edilmedi?
Cevap: Başvuru sahibinin teklif fiyatları ilgili iş kalemlerinde yaklaşık maliyetin %70’in altında kaldığı tespit edilmiştir. İhale dokümanında bu aralığın altında kalan fiyat tekliflerine puan verilmeyeceği açıkça düzenlendiğinden, başvuru sahibinin tam puan alması talebi hukuka aykırı bulunmuştur.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasında iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması ve değerlendirilmemesi hangi sonuca yol açtı?
Cevap: EKAP üzerinden yapılan sorgulamada başvuru sahibinin iş deneyim belgeleri uygun bulunmamıştır. Bu nedenle fiyat dışı unsur puanlamasında söz konusu belgeler dikkate alınmamış, idarenin bu işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin idareye şikayet aşamasında ileri sürmediği iddialar ne şekilde değerlendirildi?
Cevap: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda yeni ileri sürdüğü, idareye şikayet aşamasında dile getirmediği iddialar usulden reddedilmiştir. Dolayısıyla bu iddialar karar sürecine alınmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin başvuru bedelinin iadesi talebi hangi gerekçeyle reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin tüm iddiaları reddedildiği için haklı bulunmamıştır. Bu nedenle başvuru bedelinin iadesi mümkün görülmemiş ve talep reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, ihale sürecinde kalite ve teknik değer puanlamasına ilişkin olarak teklif edilen iş kalemlerinin yaklaşık maliyetle kıyaslanması ekseninde bir uyuşmazlık gündeme gelmiştir. Başvuru sahibi, belirli iş kalemleri için sunduğu fiyatların yaklaşık maliyetin %70 ile %130 aralığında kaldığını ileri sürmüş ve bu kapsamda puanlamada tam puan alması gerektiğini iddia etmiştir. Ancak idare, ilgili teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin %70 altına düştüğünü belirterek puanlamada değerlendirmeye almamış, bu nedenle ortaya çıkan uyuşmazlık Kamu İhale Kurulu’nun incelemesine sunulmuştur.
İdare tarafından yapılan değerlendirmede esas alınan ölçüt, ihale dokümanında açıkça belirtilen puanlama kıstaslarıdır. Dokümana göre, fiyat dışı unsur kapsamında yer alan iş kalemlerine ilişkin olarak teklif fiyatlarının belirlenen aralıkta kalmaması halinde bu kalemlere puan verilmeyeceği düzenlenmiştir. Başvuru sahibinin bazı iş kalemleri için sunmuş olduğu fiyat tekliflerinin, örneğin bir kalem için yaklaşık maliyetin ancak %66,5’i düzeyinde kaldığı tespit edilmiştir. Bu durumda, söz konusu fiyatın, aralığın altında olduğu sabit görülmüş ve idarenin bu kalemler için puan vermemesi teknik değerlendirme çerçevesinde uygun kabul edilmiştir.
Bu vakada esaslı unsur kavramı, ihale dokümanında açıkça belirtilen ve kayıt altına alınan kriterlerin bağlayıcılığı kapsamında ele alınmıştır. Yaklaşık maliyetle karşılaştırmalı olarak uygulanan %70-%130’luk fiyat aralığı, sadece bir referans değil, puanlamada belirleyici ölçüt olarak düzenlenmiştir. Bu düzenleme, teknik tekliflerin objektif şekilde değerlendirilmesini amaçladığından esaslı bir unsur olarak değerlendirilmiş; ihale dokümanındaki bu maddi koşuldan sapılması durumunda idari kararların tartışmalı hale gelebileceği dikkate alınmıştır. Bu bağlamda, başvuru sahibinin önerdiği fiyat aralıklarını esas alarak tam puan beklemesi, doküman hükümlerinin doğrudan uygulanabilirliği karşısında geçerli bulunmamıştır.
Bir diğer tartışma ise fiyat dışı unsur puanlamasında iş deneyimi belgelerine ilişkindir. Başvuru sahibi, puanlamanın bu belgeler doğrultusunda yeniden yapılmasını talep etmiş; ancak EKAP üzerinden yapılan sorgulamada sunulan belgelerin mevzuata tam uygunluk taşımadığı anlaşılmıştır. İdarenin, EKAP’ta doğrulanamayan ya da uygun bulunmayan belgeleri puanlamaya dahil etmemesi, uygulamada kabul görmüş bir yaklaşımdır. Bu vakada da belgeler dikkate alınmamış ve bu durumun ihalenin genel sonucunu etkilemediği belirtilmiştir. Pilot ortağın iş deneyimi özelinde ileri sürülen herhangi bir uygunluk da bulunmadığından, bu yöndeki puanlama işlemi değişiklik gerektirmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, tüm tespitleri dikkate alarak idarece uygulanan puanlama sistemini hukuka uygun bulmuş ve başvuru sahibinin iddialarını reddetmiştir. Kurul kararında, ihale dokümanının bağlayıcılığına ve fiyat aralığına ilişkin düzenlemenin öngörülebilirliğine açıkça vurgu yapılmıştır. Ayrıca, idareye şikayet aşamasında dile getirilmemiş yeni iddiaların değerlendirme dışı bırakılması ve başvuru bedelinin iadesinin de reddi suretiyle, sürecin hem usul hem esas bakımından mevzuata uygun yürütüldüğü kanaatine varılmıştır. Bu doğrultuda, tüm değerlendirme başvuru sahibinin aleyhine nihayetlenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.