KÜNYE
- Toplantı No: 2022/040
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 24.08.2022
- Karar No: 2022/UY.II-1000
- Başvuru Sahibi: Şark Organizasyon ve Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mezarlıklar Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/580253
- İhale Adı: İstanbul Geneli Köy Mezarlıklarında (5216 Sayılı Yasa, 5747 Sayılı Yasa ve 6360 Sayılı Yasa ile Mahalleye Dönüştürülen Köy ve Beldelerdeki) Revizyon ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi
Özet
İhale dokümanında işin yürütülmesi için gerekli araç ve ekipmanların sözleşme tasarısında belirtilmesi yeterli olup, ön proje esas alınarak birim fiyat teklif usulüyle ihaleye çıkılması mevzuata uygundur.
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, işin yürütülmesi için gerekli araç ve gereçlerin teknik şartnamede belirtilmemesi, araçlara ilişkin model yılının belirtilmemesi, birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmaması, işin ön proje olmadan ihaleye çıkılması gibi hususların mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yürütülmesi için gerekli araç ve ekipman listesine sözleşme tasarısında yer verildiği, teknik şartnamede ise binek araçlara ilişkin düzenlemeler bulunduğu; işin ön proje esas alınarak birim fiyat teklif usulüyle ihaleye çıkılmasının, işin özgün ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve mali özelliklerin net belirlenememesi ve ön projenin hazır olması nedeniyle mevzuata uygun olduğu; ayrıca iş kalemlerinin yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı ve işin yapım amacı dikkate alınarak, araç giderlerinin teklif fiyatına dahil edilmesinin teklif verilmesine engel olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında işin yürütülmesi için gerekli olan araç ve ekipmanların teknik şartnamede değil sadece sözleşme tasarısında belirtilmesi ihale mevzuatına aykırı mıdır?
Cevap: İhale mevzuatında, işin yürütülmesi için gerekli olan araç ve ekipmanlar ihale dokümanının herhangi bir bölümünde makul ve açık şekilde düzenlenmişse bu durum uygun kabul edilebilir. Teknik şartnamede olmaması, ancak sözleşme tasarısında kesin ve açık şekilde belirtilmesi halinde bu eksiklik başlı başına mevzuata aykırılık oluşturmayabilir. Uygulamada, bu hususun değerlendirilmesinde işin niteliği ve dokümanın bütünlüğü önem taşır.
Soru: İşin karmaşık ve özgün olması durumunda, ön projeye dayalı birim fiyat teklif usulüyle ihale yapılması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Karmaşık ve özgün işler için teknik ve mali özelliklerin kesin ve net olarak önceden belirlenmesi güç olabilir. Bu gibi durumlarda ön proje hazırlanarak birim fiyat teklif usulüyle ihale yapılması, piyasaya uygun teklif verilmesini sağlaması ve rekabeti engellememesi açısından kabul edilebilir. Ancak ön projenin yeterince somut ve detaylı olması gerekir; aksi halde değerlendirmede tereddüt oluşabilir.
Soru: İhale dokümanında işin yürütülmesi için gereken araçların teknik özelliklerinin (örneğin model yılı gibi) belirtilmemesi veya birim fiyat teklif cetvelinde araçlara ilişkin ayrı kalem açılmaması teklif değerlendirmesini etkiler mi?
Cevap: Araçlara ilişkin teknik özelliklerin veya model yılının ihale dokümanında belirtilmemesi tek başına teklifin değerlendirilmesine engel olmayabilir, özellikle araç giderleri teklif fiyatına dahil ediliyorsa. Bununla birlikte, ilgili unsurların tekliflerin karşılaştırılabilirliğini ve değerlendirme şeffaflığını etkileyip etkilemediği dikkate alınmalıdır. Uygulamada bu noktalarda tereddüt yaşanabilmekte, bu nedenle doküman bütünlüğü ve açıklığı önemlidir.
Soru: İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ihale dokümanında detaylı yer almıyorsa, bu durum firmalarca şikayet konusu yapılabilir mi?
Cevap: İş sağlığı ve güvenliği yüklenicinin genel sorumluluğu kapsamında olup, ihale dokümanında bu konuya ilişkin asgari düzenlemeler ve gerekçeler mevcutsa şikayetler genellikle yerinde görülmez. Ancak düzenlemeler çok eksikse ve başvuranın iddiası doküman açıkça destekliyorsa itiraz edilebilir. Bu alandaki sorumluluk ve düzenleme kapsamı iyi analiz edilmelidir.
Soru: Fiyat dışı unsurların gerekçeli açıklamalarının ihale onay belgelerinin eklerinde yer alması, şikayet konusu yapılabilir mi?
Cevap: Fiyat dışı unsurların gerekçeli açıklamaları ihale onay belgesi ekinde açık ve erişilebilir şekilde bulunuyorsa, bunun ihale dokümanlarında açıkça yer almaması şikayet gerekçesi sayılmayabilir. Uygulamada, bu tür açıklamaların belgeler arasında uygun biçimde sunulması, şeffaflık açısından önem taşır ve eksikliği iddiası genellikle reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında işin yürütülmesi için gerekli araç ve ekipmanların sadece sözleşme tasarısında belirtilmesi, teknik şartnamede yer almamasına rağmen mevzuata uygun mudur?
Cevap: Bu vakada Kurul, araç ve ekipmanların sözleşme tasarısında açıkça yer almasını yeterli bulmuş; teknik şartnamede bu hususun bulunmaması ihale mevzuatına aykırı görülmemiştir. Dolayısıyla, sözleşme tasarısında belirtilmesi işin yürütülmesi için gerekli araç ve ekipmanların düzenlenmesinde geçerli kabul edilmiştir.
Soru: İşin ön proje üzerinden, birim fiyat teklif usulüyle ihale edilmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: İş özgün ve karmaşık olup teknik ve mali özellikleri net belirlenemediği için ön proje hazırlanmış ve buna dayanılarak birim fiyat teklif usulü uygulanmıştır. Kurul, bu yöntemin mevzuata uygun olduğuna karar vermiştir. Bu nedenle ön proje esas alınarak ihale gerçekleştirilmesi sorun teşkil etmemiştir.
Soru: İhale dokümanında araçların model yıllarının belirtilmemesi veya birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmaması, teklif verilmesine engel oluşturur mu?
Cevap: Kurul kararında, model yılı belirtilmemesi ve teklif cetvelinde ayrı satır olmaması nedeniyle başvuru sahibinin iddialarını yerinde bulmamıştır. Ayrıca araç giderlerinin teklif fiyatına dahil edilmesi teklif verilmesine engel teşkil etmemiştir.
Soru: İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili düzenlemeler ihale dokümanında yeterince açık değilse, bu durum başvuru konusu yapılabilir mi?
Cevap: Bu vakada iş sağlığı ve güvenliğine dair düzenlemelerin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu ve dokümanda bu konuda yeterli düzenlemelerin bulunduğu saptanmıştır. Bu nedenle söz konusu hususla ilgili şikayet yerinde bulunmamıştır.
Detaylı Analiz
Başvuru konusu olayda, ihale dokümanlarında işin yürütülmesi için gerekli araç ve ekipmanların teknik şartnamede değil yalnızca sözleşme tasarısında yer verilmiş olması, ayrıca işin ön proje üzerinden birim fiyat teklif usulüyle ihale edilmesinin hukuka uygunluğu tartışılmıştır. Başvuru sahibi, bu düzenlemelerin yetersiz ve mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüş, araçların model yılı gibi teknik detayların belirtilmemesini ve ayrı bir teklif kalemi açılmamasını da değerlendirme netliğini zedeleyecek unsurlar olarak göstermiştir.
Uyuşmazlığın temelinde, işin yürütülmesi sırasında gerekli olan donanımın ihale dokümanında nasıl ve hangi kapsamda tanımlandığı yer almaktadır. Özellikle araç ve ekipmanların yalnızca sözleşme tasarısında ifade edilmesi, bu bilgilerin teknik şartname gibi daha teknik detay içeren belgelere dahil edilmemesi, bilgi sunumunun eksikliği olarak değerlendirilmiştir. Ancak Kurul, sözleşme tasarısında bu araç ve ekipmanlara yeterince açık şekilde yer verildiğini ve işin niteliği göz önüne alındığında bu düzenlemenin teklif sunulması açısından yeterli olduğunu tespit etmiştir. Teknik şartnamede ise binek araçlara özgü bazı açıklamaların bulunduğu görülmüş, dolayısıyla bilgi eksikliği bulunduğu kanaatine varılmamıştır.
Bu vakada “esaslı unsur” olarak kabul edilebilecek herhangi bir eksiklik Kurul tarafından tespit edilmemiştir. Gerek araçların model yılı bilgisinin verilmemesi gerekse ayrı iş kalemi açılmaması gibi detaylar, teklif vermeyi engelleyecek veya tekliflerin karşılaştırılabilirliğini ortadan kaldıracak ölçüde görülmemiştir. İhale dokümanının bir bütün olarak değerlendirilmesiyle, bilgiye erişimin mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır; bu sebeple başvuru konusu unsurlar esaslı eksiklik olarak değerlendirilmeyip, ihalenin geçerliliğini etkileyen bir unsur olarak kabul edilmemiştir.
İhalenin yürütülmesi için seçilen yöntem ise bir diğer önemli değerlendirme konusudur. Yapım işinin özgün ve karmaşık bir niteliğe sahip olması nedeniyle, teknik ve mali hususların doğrudan belirlenmesi mümkün olmamış, bu çerçevede ön proje hazırlanarak birim fiyat teklif usulüne başvurulmuştur. Kurul, bu yöntemin uygunluğu konusunda herhangi bir mevzuat aykırılığı görmemiştir. Ön projenin yeterlilik düzeyinde olduğu, işin kapsamını ortaya koyduğu, dolayısıyla bu temelde birim fiyat tekliflerin toplanmasının rekabeti engelleyici ya da belirsizlik doğurucu bir niteliği bulunmadığı kanaati taşınmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin hem araç ve ekipmanlara ilişkin düzenlemelere hem de ihale yöntemi seçimine yönelik iddialarını yerinde bulmamıştır. İhale dokümanlarında gerekli bilgilerin farklı bölümlerden erişilebilir olması, ön projeye dayanılarak yöntem belirlenmesi ve teklif hazırlığı için gerekli şeffaflık düzeyinin sağlanmış olması, Kurul’un kararına dayanak teşkil etmiştir. Bu gerekçelerle, başvuru reddedilerek ihale sürecinin devamında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.