KÜNYE
- Toplantı No: 2021/005
- Gündem No: 77
- Karar Tarihi: 03.02.2021
- Karar No: 2021/UY.I-328
- Başvuru Sahibi: Onur BAKIR - Metnes İnş. Tur. Gıda. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Ordu İl Milli Eğitim Müdürlüğü
- İKN: 2020/570600
- İhale Adı: Ordu İli Akkuş İlçesi 7 Adet Eğitim Binası Güçlendirme Yapımı İşi
Özet
Tüzel kişiye ait ortaklık bilgileri belgesinin sunulmaması nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, özel ortağa ait zorunlu belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının haksız olduğunu, sunulmayacak belgeler tablosundaki bilgilerin EKAP üzerinden teyit edilebileceğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Mevzuat ve idari şartnameye göre, tüzel kişi ortakların her birinin teklif dosyasında 'Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge’yi sunması zorunludur. Sunulmayacak belgeler tablosunda yer alan vergi kimlik numarası ve EKAP teyit adresi, bu zorunluluğu ortadan kaldırmaz. Ancak, EKAP ve ilgili kamu kurumlarının internet sayfaları üzerinden bu bilgilerin teyit edilebilmesi nedeniyle, bu eksikliğin teklifin esasına etkili olmadığı değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklıklarında, özel ortaklara ait tüzel kişilere ilişkin ortaklık bilgileri belgelerinin teklif dosyasında sunulmaması ihale sonucunu nasıl etkiler?
Cevap: Mevzuat ve idari şartnameler gereği, iş ortaklığını oluşturan tüzel kişilerin her birinin ortaklık bilgilerini gösterir belgeyi teklif dosyasında sunması gereklidir. Bu belge sunulmazsa, ilk bakışta teklif eksik kabul edilip değerlendirme dışı bırakılabilir. Ancak, eğer belgeler EKAP veya ilgili kamu kurumlarının resmi internet sayfalarından teyit edilebiliyorsa, bu eksikliğin teklifin esasına etkili olmadığı kanaatine varılabilir. Böyle durumlarda teklif reddi yerine eksiklik teklifin esasına olumsuz etki etmemekle birlikte, belgenin sunulmamasının idari işlem üzerinde doğrudan iptal sonucunu doğurup doğurmayacağı somut olaya bağlıdır.
Soru: Sunulmayacak belgeler listesinde yer almayan, ancak EKAP üzerinden teyit edilebilen belgelerin teklif dosyasında sunulması gerekir mi?
Cevap: Sunulmayacak belgeler tablosunda açıkça yer almayan belgeler için EKAP üzerinden teyit imkanı bulunsa bile, söz konusu belgelerin teklif dosyasında sunulması genel olarak zorunludur. EKAP’tan teyit imkanı, belgenin dosyada aranması zorunluluğunu kaldırmaz; ancak bu doğrulama eksikliğin teklifin esasına etkili olmaması için destekleyici olabilir. Yine de belgenin bizzat sunulmaması, idari şartname ve mevzuat hükümlerine göre eksiklik oluşturur.
Soru: İhale sürecinde tüzel kişiye ait ortaklık bilgileri belgesinin sunulmaması halinde düzeltme (tamamlama) talebinde bulunulabilir mi?
Cevap: Genel uygulamada sunulması zorunlu olup teklif dosyasında bulunmayan belgeler nedeniyle itirazen şikayetler reddedilir. Ancak uygulamada tartışmalı olup bazı karar mercileri, eksikliğin teklifin esasına etkili olmadığı durumlarda isteklilerin düzeltme yapmasına izin verilmesi gerektiği kanaatini taşımaktadır. Yine de ihale makamları ve kurul kararları bu konuda farklı görüşler sergileyebilir; dolayısıyla düzeltmenin kabul edilip edilmeyeceği somut olayın özelliklerine ve idarenin tavrına bağlıdır.
Soru: EKAP ve kamu kurumlarının internet sayfalarından belgelerin teyit edilmesi, teklif değerlendirmesinde eksikliğin giderilmesi yerine nasıl bir etki doğurur?
Cevap: EKAP ve kamu kurumu kayıtlarından belge bilgilerinin teyit edilmesi, idarenin teklif bütünü içindeki eksik belgeyi doğrudan dosyada arama zorunluluğunu azaltabilir. Bu durum, eksikliğin teklifin esasına olumsuz etkilerinin giderilmesine yardımcı olur ve itirazların reddedilmesine zemin oluşturabilir. Ancak bu teyit, belgenin resmi olarak teklif dosyasında sunulması yükümlülüğünü tamamen ortadan kaldırmaz; sadece eksikliğin teklifin değerlendirilmesine engel olmadığını gösterebilir.
Soru: İhale dokümanında EKAP ve kamu kurumlarından temin edilebilen belgeler için sunuluş şekli belirtilmiş ise, teklif dosyasında bu belgeler mutlaka bulunmalı mıdır?
Cevap: İhale dokümanlarında EKAP ve diğer resmi platformlardan teyit veya temin edilebilen belgeler için sunuluş şekline ilişkin özel bir düzenleme varsa, bu belgelerin dosyada fiziken sunulması zorunluluğu genellikle aranmaz. Bu durumda, söz konusu belgelerin esas alınması için ilgili platformlardan teyit yapılması yeterli olabilmektedir. Ancak bu durum, ihale dokümanındaki düzenlemeye bağlı olarak değişir; dolayısıyla uygulamada dokümanın ilgili hükmü dikkatle değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklığının özel ortağına ait tüzel kişilere ilişkin ortaklık bilgileri belgesinin teklif dosyasında sunulmaması idarece değerlendirme dışı bırakılmayı hak eder mi?
Cevap: İdari şartname ve mevzuat uyarınca bu belgenin teklif dosyasında sunulması zorunludur; ancak EKAP ve ilgili kamu kurumlarının internet sayfalarından bilgilerin teyit edilebilir olması nedeniyle bu eksikliğin teklifin esasına etkili olmadığı anlaşıldığından, değerlendirme dışı bırakma değil, eksiklik teklifin reddi için yeterli görülmüştür.
Soru: Sunulmayacak belgeler tablosunda özel ortağa ait ortaklık bilgilerine ilişkin belge yer almıyorsa, bu bilgi EKAP üzerinden teyit edilse bile sunulmaması ihale hükmünü etkiler mi?
Cevap: Sunulmayacak belgeler tablosunda yer almayan bu belge EKAP’tan teyit edilebilse dahi özel ortağın teklif dosyasında sunması zorunludur; dolayısıyla EKAP teyidi bu zorunluluğu ortadan kaldırmaz.
Soru: Tüzel kişiye ait ortaklık bilgileri belgesinin sunulmaması durumunda ihale sürecinde düzeltme yapılması mümkün müdür?
Cevap: Kurulun olağan kararına göre sunulması zorunlu belge eksikliği nedeniyle itirazen şikayet reddedilmiştir; ancak bazı Kurul üyelerinin karşı oy görüşü, bu eksikliğin teklifin esasına etkili olmadığı durumlarda düzeltici işlem yapılması gerektiğini ifade etmiştir. Somut vakada ise düzeltmeye gidilmemiştir.
Soru: EKAP ve ilgili kamu kurumlarının internet sayfaları üzerinden belgenin teyit edilmesinin ihale sonucuna etkisi nedir?
Cevap: Belgenin teklif dosyasında sunulmaması mevzuata aykırıdır ancak EKAP ve kamu kurumlarının sayfalarından teyit edilmesi nedeniyle bu eksiklik teklifin esasına etkili olmamış, bu nedenle itirazen şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtiraza konu olayda tartışma, iş ortaklığı olarak ihaleye katılan bir isteklinin özel ortağına ait “Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge”yi teklif dosyasında sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, eksikliği kabul etmekle birlikte bu bilginin Kamu İhale Kurumu sisteminden ve ilgili kamu kurumlarının internet sitelerinden doğrulanabildiği iddiasıyla bu durumun değerlendirme dışı bırakmayı gerektirmediğini ileri sürmüştür. Kurul ise somut olaydaki belge eksikliğini, teklifin esasını etkileyip etkilemediği bakımından inceleyerek sonuca varmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan hukuki mesele, teklif dosyasında sunulması zorunlu olan belgelerden birinin eksikliği karşısında bu belgenin farklı kaynaklardan teyit edilebiliyor olmasının teklifin değerlendirme sürecine etkisidir. Mevzuat ve şartname hükümleri gereği, iş ortaklığını oluşturan tüm tüzel kişiler için söz konusu ortaklık bilgileri belgesinin dosyada fiziki olarak sunulması gerekmektedir. Oysa somut olayda özel ortak bu belgeyi sunmamış ve yalnızca elektronik teyide dayalı bir açıklama yapmıştır. Bu durum, belgenin sunulmuş sayılıp sayılmayacağı sorusunu gündeme taşımıştır.
Kurulun değerlendirmesinde öne çıkan kavramsal ayrım, eksikliğin “teklifin esasına etkili olup olmadığı”dır. Sunulmayan belge, her ne kadar şekli anlamda zorunlu belgeler arasında yer alsa da, içeriğinin EKAP ve kamu kurumu kayıtlarından teyit edilebilmesi nedeniyle Kurul tarafından teklifin değerlendirilmesine esas teşkil eden unsurları doğrudan etkilemediği şeklinde yorumlanmıştır. Bu yaklaşım, eksikliklerin esasa etkisinin somut bilgi ve belgelerle ölçülmesini esas almış, salt şekil eksikliğini tek başına teklifin dışlanma gerekçesi kabul etmemiştir.
Olayın bir diğer boyutu ise, tartışmanın yalnızca özel ortağa ilişkin belgelerle sınırlı olmasıdır. Bilindiği üzere iş ortaklıklarında belgelerin ortakların her biri tarafından ayrı ayrı sunulması gerekmekte, ancak bazı belgeler bakımından yalnızca pilot ortağın sunumu yeterli görülmektedir. Bu somut vakada ise özel ortağın sorumluluğundaki bir belgenin eksikliği söz konusudur. Pilot ortak üzerinden ortaklık yapısına bakılarak bir iş deneyimi ya da yeterlik eksikliği değerlendirmesi yapılmamış; sadece özel ortağın belge sunma yükümlülüğü bağlamında teknik bir eksiklik tartışılmıştır.
Nihai değerlendirmesinde Kurul, söz konusu belgenin sunulmamasını mevzuata aykırı bulmuş, ancak sunulmamış olmasına rağmen kamu kaynaklarından teyit edilebilirliğini dikkate alarak bu eksikliğin teklifin esasına etkili olmadığı kanaatine varmıştır. Dolayısıyla başvurunun reddine karar verilmiştir. Öte yandan bazı Kurul üyeleri, eksikliğin esaslı olmaması nedeniyle isteklinin değerlendirme dışı bırakılmasının ağır sonuç doğurduğu görüşüyle karara karşı çıkmış ve düzeltici işlem yapılması gerektiği yönünde karşı oy kullanmıştır. Buna rağmen, Kurul çoğunluğu şikâyeti uygun bulmamış ve sürecin iptal edilmesini gerektirecek bir hukuka aykırılık tespiti yapmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.