KÜNYE
- Toplantı No: 2023/018
- Gündem No: 10
- Karar Tarihi: 15.03.2023
- Karar No: 2023/UY.II-472
- Başvuru Sahibi: İlkem Yol Yapı İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Kemal ÇETİN İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Elazığ İl Özel İdaresi
- İKN: 2022/1168599
- İhale Adı: Elazığ İli Keban İlçesi Çok Programlı Lise Binasının Yıkılarak Yerine 16 Derslikli Okul Binası Yapımı İşi
Özet
İş ortaklığının benzer iş deneyim şartını sağlayamaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortak ve özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu işin asgari iş deneyim tutarının %80 ve %20’lik kısmını karşıladığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu iş 3.227 m² inşaat alanına sahip okul binası yapımı olup, pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesi güncellenmiş tutarı 14.094.736,43 TL ile benzer iş deneyim tutarının tamamına yakınını karşılamaktadır. Ancak özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesi bakım ve onarım işlerine ilişkin olup, temelden çatıya kaba ve ince işlerin tamamını içeren benzer iş tanımına uymamaktadır. Ayrıca pilot ortak tarafından istenen asgari iş deneyim tutarının tamamı karşılanmadığından, özel ortağın benzer işe ait olmayan iş deneyim belgesi ile bu açığı kapatması mümkün değildir. Bu nedenle iş ortaklığı, ihale dokümanında öngörülen benzer iş deneyim şartını sağlayamamıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklıklarında, iş deneyim belgelerinin toplam tutarının ihale konusu işin asgari benzer iş deneyim tutarını tam olarak karşılamaması durumunda nasıl bir yaklaşım benimsenir?
Cevap: İhale uygulamasında, iş deneyim belgelerinin toplam tutarından ziyade her belgenin ihale konusu işin benzer iş tanımına uygunluğu ve birlikte asgari tutarın tamamlanması önem taşır. Eğer iş ortaklığının pilot ortağı benzer iş tutarının büyük kısmını karşılamasına rağmen tamamını sağlamıyorsa ve diğer ortakların belgeleri ihale konusu işle aynı kapsamda değilse, toplam tutar yüzde olarak tam olsa bile şart sağlanmış sayılmaz. Bu durumda, iş ortaklığının benzer iş deneyim şartını yerine getirmediği kabul edilir ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İş ortaklıklarında bir ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin ihale konusuna uygunluğu neden kritiktir?
Cevap: İhale mevzuatı ve uygulamalarında, iş deneyim belgesinin sadece tutarının değil, işin nitelik ve kapsam olarak ihale konusu işle benzer olması gerekir. Bir ortağın sunduğu iş deneyim belgesi, ihale konusu işin kapsamından farklı nitelikte (örneğin sadece bakım-onarım gibi sınırlı işler) ise, bu belge diğer ortakların eksik kalan deneyim tutarını tamamlamada kullanılamaz. Dolayısıyla, benzer iş şartının sağlanması için iş deneyim belgesinin kapsamının ihale işine uygun olması zorunludur.
Soru: İş ortaklıklarında pilot ortak tarafından sunulan iş deneyim tutarı ihale asgari şartını karşılamak üzereyken, özel ortağın deneyim belgesi farklı bir iş kapsamına ait ise nasıl değerlendirilir?
Cevap: Bu durumda, pilot ortağın sunduğu iş deneyim tutarı tam değilse ve eksik kısım özel ortağın sunduğu belge ile tamamlanmak isteniyorsa, ancak özel ortağın belgesi ihale konusu işin benzer iş tanımına uymuyorsa, eksiklik tamamlanmış sayılmaz. Bu nedenle iş ortaklığı ihale dokümanında öngörülen benzer iş deneyim şartını sağlamamış olur, ki bu da teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurabilir.
Soru: İhale dokümanlarında benzer iş deneyim şartı belirlenirken iş ortaklıklarının belgelerinin birlikte değerlendirilmesinde hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: İş ortaklıklarının sunduğu iş deneyim belgeleri değerlendirilirken, belgelerin her birinin ihale konusu işe nitelik ve kapsam yönünden uygunluğu öncelikli olarak incelenir. Belgelerin toplam tutarının asgari şartı karşılaması yanı sıra, her bir belgenin benzer iş tanımına uygun olması gerekir. Ayrıca, pilot ortağın belge tutarının ihale tutarına oranı ile özel ortağın belgelerinin uyumu ve işin kapsamını karşılayıp karşılamadığı da göz önünde bulundurulur. Belgeler birbirini tamamlamaz ve şartlar sağlanmazsa, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İş deneyim belgesinin kapsamı farklı tür işlerden oluşuyorsa, tek bir iş niteliği ile değerlendirilirken nasıl bir yaklaşım sergilenir?
Cevap: İhalelerde benzer iş deneyim şartı, genellikle ihalenin ana iş kalemlerini karşılamaya yöneliktir. Eğer iş deneyim belgesi, ihale konusu işin ana kapsamına (örneğin bina inşaatı) uygun olmayan sadece bakım ve onarım işlerini içeriyorsa, bu belge benzer iş olarak kabul edilmeyebilir. Böyle durumlarda belge, işin kapsamına ilişkin benzerlik kriterini karşılamadığı için benzer iş deneyimi olmaktan çıkarılır ve toplam deneyim tutarına katkısı göz ardı edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İş ortaklığının pilot ortağının benzer iş deneyim belgesi ihale konusu işin tutarını tam olarak karşılasa da, özel ortağın sunduğu belgenin niteliği neden değerlendirme dışı bırakılma kararını engellememiştir?
Cevap: Çünkü özel ortağın sunduğu iş deneyim belgesi bakım ve onarım işlerine ilişkin olup, ihale konusu işin temelden çatıya kaba ve ince işlerini içeren benzer iş tanımına uymamaktadır. Bu nedenle, pilot ortağın benzer iş deneyim tutarındaki eksiklik özel ortağın iş deneyim belgesi ile tamamlanamamıştır. Sonuç olarak, iş ortaklığı benzer iş deneyim şartını sağlamamıştır ve teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İş ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgeleri toplamda ihale konusu işin asgari iş deneyim tutarının %80 ve %20’sini karşılıyor ise neden benzer iş deneyim şartı yerine getirilmiş sayılmamıştır?
Cevap: İş deneyim belgelerinin toplam tutarından ziyade belgelerin ihale konusu işe olan benzerliği önemlidir. Bu vakada özel ortağın sunduğu belgenin işin kapsamına uygun olmayan bakım-onarım işine ilişkin olması nedeniyle, toplam tutarın %100’e ulaşması benzerlik şartını karşılamamıştır. Dolayısıyla yüzde bazında tutar toplaması, şartın sağlanması için yeterli görülmemiştir.
Soru: İhale komisyonunun, iş ortaklığının benzer iş deneyim şartını sağlamadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararının mevzuata uygun bulunmasının temel nedenleri nelerdir?
Cevap: Komisyon, pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesinin benzer iş deneyim tutarının tamamını karşılamaması ve özel ortağın belgesinin ihale konusu iş tanımı ile örtüşmemesi nedeniyle iş ortaklığının benzer iş deneyim şartını sağlayamadığını tespit etmiştir. Bu nedenle ihale dokümanında öngörülen şartların tam olarak yerine getirilmemesi, değerlendirme dışı bırakmayı zorunlu kılmış ve karar mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Özel ortağın iş deneyim belgesinin kapsamı neden ihale konusu işin benzer iş tanımına uymamaktadır?
Cevap: Özel ortağın sunduğu belge bakım ve onarım işlerine ilişkin olup, ihale konusu iş ise temelden çatıya kadar kaba ve ince işlerin tamamını kapsayan okul binası yapımıdır. Bu farklılık nedeniyle özel ortağın deneyimi ihale işinin kapsamı ile benzerlik göstermemekte ve benzer iş şartını sağlamamaktadır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, yapım işi ihalesinde bir iş ortaklığının sunduğu iş deneyim belgelerinin, ihale dokümanında öngörülen benzer iş deneyim şartını karşılayıp karşılamadığına ilişkindir. İş ortaklığı tarafından pilot ve özel ortaklarca sunulan belgelerin birlikte ihale konusu işi karşılayacak nitelikte olduğu iddia edilmiş, idare ise benzerlik ve tutar yönünden yapılan değerlendirme neticesinde teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. Bu kararın iptali amacıyla yapılan itirazen şikayet başvurusunda, Kamu İhale Kurulu tarafından iş deneyim belgelerinin nitelikleri esas alınarak bir inceleme yapılmıştır.
İhale sürecinde taraflarca sunulan belgelerden pilot ortak, büyük oranda ihale konusu işe benzer bir yapım işine ilişkin deneyim sunmuş; ancak tutar olarak istenen asgari deneyim düzeyine ulaşamamıştır. Diğer ortak olan özel ortak ise bakım ve onarım mahiyetindeki bir işe ilişkin deneyim belgesi sunmuş, bu belge ile pilot ortağın eksik kalan kısmına katkı sağladığı savunulmuştur. Ancak burada dikkate alınan temel husus, iş deneyim belgelerinin sadece maddi tutarları değil, aynı zamanda işin teknik içeriği ve benzerlik vasfıdır. Bu yönüyle, özel ortağın sunduğu belgenin kapsamı, ihale konusu okul binası yapım işiyle örtüşmemiştir.
Uyuşmazlıkta ön plana çıkan “esaslı unsur” tartışması da, benzer iş tanımının içeriği bakımından değerlendirilmiştir. Okul binası yapımı işi; temelden çatıya kaba ve ince yapı kalemlerini içeren geniş kapsamlı bir yapım faaliyetini ifade etmektedir. Buna karşın özel ortağın sunduğu bakım-onarım işine ait belge, yapının esaslı unsurlarına yönelik bilgi ve tecrübe aktarımı sağlamadığından, ihale konusu işle benzerlik taşımamıştır. Bu nedenle, pilot ortağın küçük bir eksik kaldığı durumda dahi, diğer ortağın katkısının teknik benzerlikten yoksun oluşu, şartları birlikte karşılamaları ihtimalini ortadan kaldırmıştır.
Pilot ortağın sunduğu iş deneyim tutarı, neredeyse ihale konusu işin tamamına yakın bir düzeyi karşılamasına rağmen, asgari sınırın net olarak altında kalması, iş ortaklığının başarılı sayılması için yeterli görülmemiştir. Bu durumda yapılacak değerlendirme, deneyim tutarının ne kadarının benzer kapsamlı bir işle karşılandığına ilişkin olduğundan, miktardaki küçük farkın özel ortakla telafi edilip edilemeyeceği sorusu ancak özel ortağın sunduğu işin teknik niteliği ile yanıt bulabilir. Burada, özel ortağın deneyimi, içerik itibarıyla yeterli görülmemiş ve pilot ortağın eksik kaldığı kısma sağlıklı bir destek sağlayamamıştır.
Kamu İhale Kurulu, somut durumda benzerlik şartının yalnızca tutarla değil, işin kapsamıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Pilot ortağın belge sunduğu iş, kapsam itibarıyla uygun olsa da, tutar eksikliği giderilememiştir. Özel ortağın sunduğu belge ise, ihale konusu işle nitelik bakımından benzeşmediğinden dikkate alınmamıştır. Bu çerçevede Kurul, ihale dokümanında öngörülen benzer iş deneyim şartının sağlanamadığı kanaatine vararak, idarenin değerlendirme dışı bırakma kararını hukuka uygun bulmuştur ve itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.